Με ένα νέο θεσμικό βήμα επιχειρεί η κυβέρνηση να διευκολύνει τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις εκλογές. Το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο, που εγκρίθηκε από τη Βουλή με ευρεία πλειοψηφία, ανοίγει τον δρόμο ώστε οι εκλογείς που βρίσκονται εκτός Ελλάδας να μπορούν να ψηφίζουν χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψουν στη χώρα.
Η ρύθμιση αφορά και μια κατηγορία πολιτών που μέχρι σήμερα αντιμετώπιζε πρακτικά εμπόδια στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος. Τους Έλληνες φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό.
Ενεργός πολιτειότητα: Η διαβούλευση νομοσχεδίων ως μάθημα δημοκρατίας
Πώς θα λειτουργεί η επιστολική ψήφος
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι Έλληνες εκλογείς που κατοικούν ή βρίσκονται στο εξωτερικό θα έχουν δύο επιλογές για να συμμετέχουν στις εκλογές:
- να ψηφίσουν δια ζώσης σε εκλογικά τμήματα που θα λειτουργούν σε πρεσβείες ή προξενεία
- να ψηφίσουν εξ αποστάσεως μέσω επιστολικής ψήφου
Στη δεύτερη περίπτωση, ο εκλογέας θα δηλώνει εκ των προτέρων τη συμμετοχή του στην ειδική πλατφόρμα του υπουργείου Εσωτερικών. Στη συνέχεια θα λαμβάνει ταχυδρομικά τον εκλογικό φάκελο με το ψηφοδέλτιο, τον οποίο θα επιστρέφει πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας.
Η ψήφος θα προσμετράται κανονικά στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα της επικράτειας.
Τι ισχύει ειδικά για τους Έλληνες φοιτητές στο εξωτερικό
Οι Έλληνες φοιτητές που σπουδάζουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού δεν αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία στον νόμο. Ωστόσο, πρακτικά εντάσσονται στο σύστημα της επιστολικής ψήφου εφόσον πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις:
- να είναι εγγεγραμμένοι στους ελληνικούς εκλογικούς καταλόγους
- να δηλώσουν τη διεύθυνση κατοικίας τους στο εξωτερικό στον ειδικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού
Εφόσον ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα μπορούν να ψηφίσουν από τη χώρα όπου σπουδάζουν, χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψουν στην Ελλάδα την περίοδο των εκλογών.
Η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για χιλιάδες νέους που βρίσκονται για σπουδές σε ευρωπαϊκά ή διεθνή πανεπιστήμια και μέχρι σήμερα συχνά αδυνατούσαν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα λόγω κόστους του ταξιδιού στην Ελλάδα ή εξεταστικών περιόδων.
Σε αναβολή η εκλογική περιφέρεια αποδήμων
Παρά την ευρεία στήριξη που συγκέντρωσε η επιστολική ψήφος, ένα δεύτερο σκέλος της συζήτησης δεν προχώρησε. Πρόκειται για τη δημιουργία ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας αποδήμων, ώστε οι Έλληνες του εξωτερικού να εκλέγουν δικούς τους βουλευτές. Η συγκεκριμένη πρόταση δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία των 200 βουλευτών και έτσι δεν θα εφαρμοστεί στις επόμενες εκλογές.
Πότε θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα
Η επιστολική ψήφος αναμένεται να ενεργοποιηθεί στις επόμενες εθνικές εκλογές, αφού προηγουμένως ολοκληρωθούν οι τεχνικές διαδικασίες για την εγγραφή των εκλογέων και τη λειτουργία του συστήματος αποστολής των ψηφοδελτίων.
Για τους Έλληνες φοιτητές που ζουν εκτός χώρας, η αλλαγή αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Για πρώτη φορά θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία από το πανεπιστήμιο και τη χώρα όπου σπουδάζουν, χωρίς το εμπόδιο της απόστασης.
