Η Πρόεδρος της «Αντιμετώπισης Παιδικού Τραύματος» δίνει χρήσιμες συμβουλές στο Infokids.gr για τις καλοκαιρινές διακοπές

Είναι αποδεδειγμένο ότι τα περισσότερα παιδικά ατυχήματα συμβαίνουν το καλοκαίρι. Την εποχή αυτή κλείνουν τα σχολεία και αυτό σημαίνει περισσότερος ελεύθερος χρόνος για τα παιδιά, συχνά χωρίς επιτήρηση. Οι πνιγμοί αποτελούν τη δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου από ατυχήματα στα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών. Οι υψηλότεροι δείκτες θνησιμότητας για τα αγόρια εντοπίζονται στις ηλικίες 5-9 ετών, ενώ οι χαμηλότεροι στις ηλικίες 0-4 ετών. Το αντίστροφο ισχύει για τα κορίτσια, τα οποία έχουν υψηλότερη θνησιμότητα από πνιγμό στις ηλικίες 0-4 και χαμηλότερη στις ηλικίες 5-9 ετών.

Με αφορμή τα παραπάνω στατιστικά και με στόχο να ευαισθητοποιηθούν όσοι περισσότεροι γονείς ενόψει καλοκαιριού, το Infokids.gr επικοινώνησε με την κα. Natasha Clive-Βρέκοσι, Πρόεδρο του Σωματείου «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος», η οποία μάς μίλησε για τις βασικότερες αιτίες παιδικών ατυχημάτων και μάς έδωσε χρήσιμες συμβουλές για την αποφυγή τους. Η σωστή και συστηματική πρόληψη μπορεί να μειώσει έως και 50% τα παιδικά ατυχήματα και τις συνέπειές τους. Η «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος» ασχολείται από το Νοέμβριο του 1995 με τη δημιουργία σωστής υποδομής, ώστε να γίνει η Ελλάδα ένας ασφαλής τόπος για τα παιδιά και να μάθουν από πολύ μικρή ηλικία να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προστατεύονται από αυτούς.

Σε ποιες ηλικίες παρατηρούνται συχνότερα τα παιδικά ατυχήματα και ποιες είναι οι βασικότερες αιτίες;

«Δυστυχώς, τα ατυχήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου και αναπηρίας των παιδιών στη χώρα μας. Πρώτη αιτία θανατηφόρων ατυχημάτων στα παιδιά (0-14 ετών) είναι τα τροχαία. Οι υψηλότεροι δείκτες θνησιμότητας εντοπίζονται στις ηλικίες 10-14, ενώ οι χαμηλότεροι στις ηλικίες 0-4 ετών. Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση της θνησιμότητας στα αγόρια κατά την ηλικία των 10-14 ετών. Ακολουθούν οι πνιγμοί από ατυχήματα στα παιδιά ηλικίας 0-14 και οι θάνατοι από πτώσεις που αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών. Οι υψηλότεροι δείκτες θνησιμότητας και για τα δύο φύλα εντοπίζονται στις ηλικίες 0-4, ενώ οι χαμηλότεροι στις ηλικίες 5-9 για τα αγόρια και 10-14 για τα κορίτσια. Τέταρτη αιτία θανάτου από ατυχήματα στα παιδιά στη χώρα μας είναι τα εγκαύματα. Οι υψηλότεροι δείκτες θνησιμότητας και για τα δύο φύλα εντοπίζονται στις ηλικίες 0-4, ενώ οι χαμηλότεροι στις ηλικίες 10-14 ετών».

Το καλοκαίρι ο καιρός ευνοεί την επίσκεψη στην παιδική χαρά. Πώς θα οι γονείς τα ατυχήματα των παιδιών;

«Η παιδική χαρά προσφέρει ατελείωτη διασκέδαση στα παιδιά, καθώς είναι ένας χώρος με πολλά παιχνίδια. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού εάν δεν έχει κατασκευαστεί με ασφάλεια ή αν δεν συντηρείται σωστά. Γι’ αυτό πρέπει να ελέγχουμε τα δάπεδα και τα παιχνίδια, και να αποφεύγουμε τις μεταλλικές τσουλήθρες και τις σκάλες που είναι άμεσα εκτεθειμένες στον ήλιο καθώς μπορεί να προκληθεί έγκαυμα. Η επιφάνεια που παίζουν τα παιδιά πρέπει να είναι μαλακή, δηλαδή να έχει γκαζόν, χώμα ή αφρώδες πλαστικό δάπεδο στις κλειστές παιδικές χαρές, ενώ καλό είναι να μην πηγαίνουμε σε αυτές που έχουν τσιμέντο ή χαλίκι γιατί είναι επικίνδυνες.

Τα παιδιά δεν πρέπει να παίζουν στην παιδική χαρά χωρίς επίβλεψη. Μαθαίνουμε στα παιδιά να χρησιμοποιούν τα παιχνίδια όπως προβλέπεται και να μην επιχειρήσουν να πηδήξουν από την κούνια πριν σταματήσει ή να κατέβουν την τσουλήθρα με το κεφάλι. Τους εξηγούμε ότι υπάρχουν και άλλα παιδάκια στην παιδική χαρά που πρέπει να τα σεβόμαστε. Θα πρέπει να γνωρίζουν να μην σπρώχνουν τα άλλα παιδιά και να περιμένουν τη σειρά τους για να χρησιμοποιήσουν κάποιο παιχνίδι. Επίσης, δεν πρέπει να περνάνε μπροστά ή πίσω από τις κούνιες όταν αυτές χρησιμοποιούνται από άλλα παιδιά, καθώς μπορεί να χτυπήσουν.

Ιδιαίτερα το καλοκαίρι, φροντίζουμε να φοράνε πάντα καπέλο και να βάζουμε αντηλιακή κρέμα καθώς η προστασία από τον ήλιο είναι απαραίτητη. Τους φοράμε ρούχα που τα διευκολύνουν στο παιχνίδι, δηλαδή ελαφριά και άνετα, για να μπορούν να παίζουν χωρίς να πιέζονται ή να ζεσταίνονται. Πρέπει όμως να αποφεύγουμε ρούχα από τα οποία κρέμονται κορδόνια, καθώς κινδυνεύουν να πιαστούν σε κάποιον εξοπλισμό των παιχνιδιών».

Βασική ενασχόληση των παιδιών το καλοκαίρι αποτελεί το ποδήλατο, όπου στην Ελλάδα οι υποδομές είναι ελλιπείς…

«Το ποδήλατο είναι μία ευχάριστη και υγιής δραστηριότητα που μαθαίνει τα παιδιά να συντονίζουν τις κινήσεις τους και να αναπτύσσουν την κρίση τους. Δυστυχώς, όμως, το ποδήλατο αποτελεί συχνά αιτία σοβαρών έως και θανατηφόρων τραυματισμών, με αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα σημαντική η ενημέρωση και εκπαίδευση των παιδιών από μικρή ηλικία.

Προκειμένου να κάνουν ποδήλατο με ασφάλεια, τα παιδιά πρέπει: να συντηρούν το ποδήλατό τους, ώστε να είναι πάντα σε καλή κατάσταση, να είναι σωστά ντυμένα και να φορούν πάντα ποδηλατικό κράνος, να γνωρίζουν και να ακολουθούν τους κανόνες σωστής οδικής συμπεριφοράς», αναφέρει η κα. Natasha Clive-Βρέκοσι, Πρόεδρος του Σωματείου «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος».

Συμβουλές πρόληψης κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών

• Το κολύμπι σώζει ζωές. Ας μάθουμε στα παιδιά μας να κολυμπούν σωστά από την πιο μικρή ηλικία.
• Ποτέ να μην αφήνουμε τα παιδιά μας κοντά στο νερό χωρίς επίβλεψη, ακόμα και αν ξέρουν να κολυμπούν.
• Να μην βασιζόμαστε σε φουσκωτά αντικείμενα, π.χ. μπρατσάκια, κουλούρες κλπ. για την ασφάλεια των παιδιών μας.
• Ποτέ να μην κολυμπάνε τα παιδιά μας με γεμάτο στομάχι.
• Είναι επικίνδυνο το κολύμπι σε πολύ ταραγμένη θάλασσα και σε περιοχές όπου υπάρχει δυνατό θαλάσσιο ρεύμα.
• Όταν τα παιδιά ασχολούνται με θαλάσσια αθλήματα και όταν βρίσκονται σε σκάφη, να φροντίζουμε να φοράνε πάντα εγκεκριμένα σωσίβια και να ακολουθούν τους κανόνες ασφαλείας.
• Να μάθουμε στα παιδιά να μην κάνουν βουτιές, αν δεν σιγουρευτούν πρώτα ότι τα νερά είναι βαθιά και δεν υπάρχουν εμπόδια.
• Ο ήλιος είναι πολύ επικίνδυνος. Πάντα καπέλο, άσπρη μπλούζα και αντηλιακή προστασία στα παιδιά μας. Να αποφεύγουμε την παραμονή στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες.
• Εάν τα παιδιά ψαρεύουν, ας τους μάθουμε τη σωστή χρήση του εξοπλισμού (ψαροντούφεκο, καλάμι, καθετή κλπ.) και να αναγνωρίζουν τα δηλητηριώδη ψάρια. Τα μεγαλύτερα παιδιά που κάνουν υποβρύχιο ψάρεμα πρέπει να ακολουθούν πιστά τους κανόνες ασφαλείας, να είναι πάντα συνδεδεμένα με την ειδική σημαδούρα για να διακρίνονται από διερχόμενα σκάφη και να είναι πάντα συνοδευόμενα.
• Εφόσον υπάρχουν μικρά παιδιά σε σπίτι με πισίνα, τότε η πισίνα πρέπει να είναι σωστά περιφραγμένη.

Ποιο στοιχείο παίζει καθοριστικό ρόλο, ώστε ένα ατύχημα να μην κοστίσει τη ζωή του παιδιού;

«Όταν ένα παιδί τραυματίζεται σοβαρά, τις περισσότερες φορές υπάρχει εσωτερική αιμορραγία. Ο γονέας ή ο δάσκαλος δεν μπορεί να το γνωρίζει αυτό. Προτεραιότητα λοιπόν είναι να μεταφερθεί το τραυματισμένο παιδί, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών προκειμένου να σταθεροποιηθεί και να μην χάσει τη μάχη με τη ζωή. Επειδή η κατάσταση του σοβαρά τραυματισμένου παιδιού μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα, ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ του τραυματισμού και της σταθεροποίησης της κατάστασης του πρέπει να διατηρηθεί στο ελάχιστο. Με την συσσώρευση της εμπειρίας αυτός ο λανθάνων χρόνος, ο οποίος έχει υπολογισθεί ότι δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 60 λεπτά, ονομάζεται ‘’Golden Hour’’ (Χρυσή Ώρα). Μετά τη μία αυτή ώρα το ποσοστό επιβίωσης μειώνεται δραματικά. To Σωματείο μας έχει καταφέρει να δημιουργήσει και να εξοπλίσει 15 Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών ανά την Ελλάδα».

Με ποιούς τρόπους το Σωματείο ευαισθητοποιεί γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά ως προς την πρόληψη των ατυχημάτων;

«Το Σωματείο οργανώνει παρουσιάσεις Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων για παιδιά στα σχολεία (Νηπιαγωγεία και Δημοτικά σχολεία), στους γονείς τους και στους εκπαιδευτικούς τους. Οι παρουσιάσεις αυτές προσαρμόζονται στην ηλικία των μαθητών που τις παρακολουθούν και ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή τους. Η παρουσίαση πραγματοποιείται με προβολή εικόνων, όπου το ίδιο το παιδί μαθαίνει πώς να αναγνωρίσει τον κίνδυνο και πώς να τον αποφύγει.

Είναι αποδεδειγμένο ότι η σωστή και συστηματική πρόληψη μπορεί να μειώσει τον αριθμό και τη σοβαρότητα των παιδικών ατυχημάτων μέχρι και 50%. Μέχρι σήμερα, τις παρουσιάσεις έχουν παρακολουθήσει 41.422 μαθητές και 3.040 εκπαιδευτικοί και γονείς.

Η πείρα μας έχει δείξει ότι το 70% των παιδιών δεν έχουν ξανακούσει αυτά που συζητάμε στην αίθουσα. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, μετά το πέρας των εκδηλώσεων μοιράζεται ενημερωτικό υλικό το οποίο δίνουμε με σκοπό να το διαβάσουν τα ίδια τα παιδιά αλλά και οι γονείς τους. Πρόκειται για τρίπτυχα φυλλάδια με θέματα πρόληψης παιδικών ατυχημάτων όπως ασφάλεια στο σπίτι, ασφάλεια στο σχολείο, αθλητισμός με ασφάλεια και πολλά ακόμη».

Οι γονείς όσο κι αν προσέχουν, δεν μπορούν να προβλέψουν πάντα τα ατυχήματα. Ποια συμβουλή δίνετε ως προς αυτή την κατεύθυνση, δεδομένου ότι δεν μπορούν να τα «κλείσουν σε γυάλα», όπως χαρακτηριστικά λένε πολλοί γονείς;

«Ασφάλεια δεν σημαίνει υπερπροστασία. Η υπερπροστασία συχνά προκαλεί το αντίθετο αποτέλεσμα. Τα παιδιά από τη φύση τους είναι γεμάτα περιέργεια και δεν έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου, γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στα ατυχήματα. Το κράτος και οι ενήλικες ευθύνονται για τη δημιουργία σωστής υποδομής, ώστε το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά να είναι όσο το δυνατόν πιο ασφαλές. Όμως, δεν είναι δυνατόν ένα παιδί μεγαλώνοντας να μην πάθει κάποιο ατύχημα.

Τα θέματα της Πρόληψης των Ατυχημάτων είναι κατά βάση γνωστά σε όλους, ακόμα και στα παιδιά. Το πρόβλημα όμως είναι η νοοτροπία όλων, μικρών και μεγάλων, απέναντι στα ατυχήματα. Είναι σημαντικό να μάθουμε όλοι να είμαστε περισσότερο νομοταγείς (οι νόμοι υπάρχουν για να μας προστατεύουν και από τον εαυτό μας), να σεβόμαστε τους άλλους, να είμαστε λιγότερο βιαστικοί και πιο υπεύθυνοι, και να χρησιμοποιούμε τη λογική μας.

Είναι γνωστό ότι τα παιδιά μαθαίνουν μιμούμενα τους μεγάλους, γι’ αυτό ακόμα και στο θέμα της Πρόληψης Ατυχημάτων πρέπει να δίνουμε πάντα το καλό παράδειγμα (π.χ. να μην απαιτούμε από τα παιδιά μας να φοράνε τη ζώνη ασφαλείας στο αυτοκίνητο, όταν εμείς οι ίδιοι δεν τη φοράμε).

Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε στα παιδιά μας από την πιο μικρή ηλικία να αναγνωρίζουν τους κινδύνους γύρω τους και να προστατεύονται από αυτούς».