Η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία στους επιστήμονες, καθώς όλο και περισσότεροι νέοι χρειάζονται ιατρική υποστήριξη για το άγχος και την κατάθλιψη. Μάλιστα, νέα μεγάλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ αποκαλύπτει ότι τα περιστατικά που καταγράφονται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στην Αγγλία τετραπλασιάστηκαν από το 2001 έως το 2019.
Στην έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Psychiatry, αναλύθηκαν δεδομένα για περισσότερα από 6,2 εκατομμύρια παιδιά και νέους. Οι επιστήμονες συνδύασαν στοιχεία από νοσοκομειακές εισαγωγές με ανώνυμα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία της βάσης CPRD, εξετάζοντας τις αλλαγές στην ψυχική υγεία των νεότερων ηλικιών.
Από 6 σε 24 περιστατικά ανά 1.000 παιδιά τον χρόνο
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Το 2001, περίπου 6 στα 1.000 παιδιά και εφήβους ηλικίας 10 έως 18 ετών επισκέπτονταν για πρώτη φορά γιατρό λόγω άγχους ή κατάθλιψης μέσα σε έναν χρόνο. Το 2019, ο αριθμός είχε φτάσει τα 24 ανά 1.000.
Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν εάν η αύξηση αυτή οφείλεται απλώς στο ότι σήμερα οι νέοι μιλούν πιο ανοιχτά για τα συναισθήματά τους και αναζητούν ευκολότερα βοήθεια. Τα στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Σχεδόν 380.000 παιδιά και έφηβοι ηλικίας 10 έως 18 ετών, που εμφάνισαν για πρώτη φορά καταγεγραμμένα συμπτώματα ή διαγνώστηκαν με άγχος ή κατάθλιψη από το 2001 έως το 2023, παρακολουθήθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που αναζητούσαν βοήθεια ήταν ολοένα και μικρότερης ηλικίας. Παράλληλα, η αύξηση των περιστατικών καταγράφηκε τόσο στις εύπορες όσο και στις οικονομικά ασθενέστερες περιοχές.
Τα σοβαρά προβλήματα παραμένουν – Αυξάνονται οι ανάγκες για θεραπεία
Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα αφορά τις επιπτώσεις που μπορεί να συνδέονται με τα προβλήματα ψυχικής υγείας. Τα παιδιά και οι έφηβοι με άγχος ή κατάθλιψη εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο νοσηλείας λόγω αυτοτραυματισμού ή προβλημάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ και τις ναρκωτικές ουσίες, σε σύγκριση με συνομηλίκους τους με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Ο αυξημένος αυτός κίνδυνος παρέμεινε σταθερός σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, εάν η αύξηση των διαγνώσεων οφειλόταν κυρίως στην αναζήτηση βοήθειας από παιδιά με ηπιότερα συμπτώματα, θα αναμενόταν να έχει μειωθεί ο κίνδυνος σοβαρών επιπτώσεων. Κάτι τέτοιο δεν παρατηρήθηκε.
Την ίδια στιγμή, αυξήθηκε και η παρουσία νευροαναπτυξιακών διαταραχών, όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), στα παιδιά που εμφάνιζαν άγχος ή κατάθλιψη. Τα καταγεγραμμένα ποσοστά σχεδόν τριπλασιάστηκαν κατά την περίοδο της έρευνας.
Τα παιδιά με αυτές τις συνυπάρχουσες διαταραχές είχαν επίσης υπερδιπλάσιες πιθανότητες να παραπεμφθούν σε εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Τι άλλαξε στη χορήγηση αντικαταθλιπτικών
Η μελέτη εξέτασε και τις αλλαγές στη φαρμακευτική αντιμετώπιση. Το ποσοστό των παιδιών στα οποία χορηγήθηκαν αντικαταθλιπτικά μειώθηκε στο μισό μεταξύ 2001 και 2005 και στη συνέχεια παρέμεινε σχετικά σταθερό.
Ωστόσο, τα παιδιά που ξεκινούσαν θεραπεία με αντικαταθλιπτικά συνέχιζαν να λαμβάνουν τα φάρμακα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ειδικότερα, ο αριθμός των συνταγών ανά παιδί αυξήθηκε κατά περίπου 50%.
«Οι υπηρεσίες υγείας καλούνται να φροντίσουν πολύ περισσότερους νέους»
Η Vicky Taxiarchi, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και μία από τις συγγραφείς της μελέτης, εξήγησε ότι εδώ και χρόνια υπάρχει συζήτηση για το εάν η αύξηση των περιστατικών άγχους και κατάθλιψης αντανακλά πραγματική επιδείνωση της ψυχικής υγείας ή απλώς μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και αναζήτηση βοήθειας.
Όπως ανέφερε, τα παιδιά που επισκέπτονται σήμερα τους γιατρούς δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν λιγότερο σοβαρά προβλήματα σε σχέση με εκείνα που ζητούσαν βοήθεια πριν από δύο δεκαετίες. Ο κίνδυνος σοβαρών επιπτώσεων, όπως η νοσηλεία λόγω αυτοτραυματισμού, παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος.
Η ερευνήτρια υπογράμμισε ότι οι υπηρεσίες υγείας καλούνται πλέον να υποστηρίξουν πολύ περισσότερους νέους με εξίσου σοβαρές ανάγκες, τονίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και ανάπτυξης αποτελεσματικών στρατηγικών φροντίδας.
Από την πλευρά της, η Tamsin Ford, επικεφαλής του Τμήματος Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, σημείωσε ότι η έρευνα προσθέτει νέα στοιχεία στην εικόνα της ψυχικής υγείας των νέων. Όπως επισήμανε, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι τα προβλήματα των παιδιών και των εφήβων που απευθύνονται σήμερα σε γιατρούς είναι ηπιότερα από εκείνα του παρελθόντος.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν, επομένως, την ανάγκη για έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών, ουσιαστική υποστήριξη των παιδιών και πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας που μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες ανάγκες.
