Καλοκαίρι, νέες γνωριμίες, ταξίδια και περισσότερη ανεμελιά. Μαζί με όλα τα όμορφα που φέρνει αυτή η εποχή, είναι καλό να θυμόμαστε ότι η φροντίδα της υγείας μας δεν παίρνει διακοπές.
Γράφει ο Γιώργος Καλαμίτσης, Γενικός Διευθυντής του Συλλόγου Ασθενών Ήπατος Ελλάδος “Προμηθέας”
Όταν μιλάμε για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, συνήθως το μυαλό μας πηγαίνει στον HIV ή τον HPV. Ωστόσο, οι ιογενείς ηπατίτιδες εξακολουθούν να αποτελούν μια σημαντική, αλλά συχνά παραγνωρισμένη, απειλή για τη δημόσια υγεία. Τα καλά νέα είναι ότι σήμερα γνωρίζουμε πώς μεταδίδονται, πώς προλαμβάνονται και, σε πολλές περιπτώσεις, πώς αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά.
Ηπατίτιδα Α: η ηπατίτιδα των ταξιδιών και της υγιεινής
Μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων και νερού ή λόγω ανεπαρκούς υγιεινής. Δεν γίνεται χρόνια νόσος και στις περισσότερες περιπτώσεις ο οργανισμός την αντιμετωπίζει πλήρως. Υπάρχει ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Το καλοκαίρι, ειδικά όταν ταξιδεύουμε, είναι σημαντικό να προσέχουμε πού τρώμε, να επιλέγουμε χώρους που τηρούν τους κανόνες υγιεινής και να πλένουμε συχνά τα χέρια μας. Τα θαλασσινά και τα τρόφιμα που δεν συντηρούνται σωστά μπορεί να αποτελέσουν πηγή μόλυνσης.
Ηπατίτιδα Β: το σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που προλαμβάνεται με εμβόλιο
Η ηπατίτιδα Β μεταδίδεται μέσω του αίματος, των σωματικών υγρών και της σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις. Σε κάποιους ανθρώπους γίνεται χρόνια λοίμωξη και μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος. Πρόκειται για την πιο ογκογόνο από τις ιογενείς ηπατίτιδες, καθώς μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του ήπατος ακόμη και χωρίς να έχει προηγηθεί κίρρωση. Σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες που αναστέλλουν την εξέλιξη της νόσου, ενώ ο εμβολιασμός παρέχει πολύ υψηλή προστασία.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Η χρήση προφυλακτικού, ο εμβολιασμός και η γνώση της εμβολιαστικής μας κατάστασης είναι ίσως οι σημαντικότερες πράξεις πρόληψης. Η ηπατίτιδα Β είναι ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που συχνά ξεχνάμε να συμπεριλάβουμε στη συζήτηση, παρότι μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες πολλά χρόνια αργότερα.
Ηπατίτιδα C: η ηπατίτιδα που πλέον θεραπεύεται
Μεταδίδεται κυρίως μέσω της επαφής με μολυσμένο αίμα και ιδιαίτερα μέσω της κοινής χρήσης ενέσιμου εξοπλισμού, όπως σύριγγες, βελόνες, φίλτρα ή άλλα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται στην ενέσιμη χρήση ουσιών. Σήμερα θεραπεύεται πλήρως, με ποσοστά ίασης που ξεπερνούν το 95%, χάρη στα σύγχρονα αντιικά φάρμακα. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εμβόλιο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Το καλοκαίρι, ειδικά στους νέους, συχνά συνδέεται με πειραματισμούς και νέες εμπειρίες. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι φυσικά η αποφυγή χρήσης ουσιών. Αν όμως κάποιος πάρει αυτή την απόφαση, είναι σημαντικό να γνωρίζει ότι κανένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται για την προετοιμασία ή τη χορήγηση μιας ουσίας δεν πρέπει να μοιράζεται. Η χρήση αποκλειστικά προσωπικού, αποστειρωμένου εξοπλισμού και η πρόσβαση σε υπηρεσίες μείωσης της βλάβης μπορούν να προλάβουν νέες λοιμώξεις. Και το πιο αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι σήμερα η ηπατίτιδα C θεραπεύεται πλήρως.
Ηπατίτιδα D: η πιο επιθετική μορφή
Η ηπατίτιδα D εμφανίζεται μόνο σε ανθρώπους που ήδη ζουν με ηπατίτιδα Β και επιταχύνει σημαντικά την εξέλιξη της ηπατικής νόσου. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί νέες θεραπείες που αλλάζουν τα δεδομένα για τους ασθενείς.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Όσοι ζουν με ηπατίτιδα Β πρέπει να εξετάζονται και για ηπατίτιδα D. Και φυσικά, ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β προστατεύει έμμεσα και από την ηπατίτιδα D.
Ηπατίτιδα Ε: η λιγότερο γνωστή
Μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένου νερού και τροφίμων. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί χωρίς ειδική θεραπεία, αλλά μπορεί να είναι επικίνδυνη για εγκύους ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Όπως και με την ηπατίτιδα Α, η ασφάλεια των τροφίμων και η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής είναι οι καλύτεροι σύμμαχοί μας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η ενημέρωση δεν χαλάει τη διασκέδαση. Αντίθετα, μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε το καλοκαίρι με μεγαλύτερη ασφάλεια. Γιατί η πρόληψη είναι ίσως το καλύτερο «αντηλιακό» απέναντι στις ιογενείς ηπατίτιδες και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
