Γράφει ο Γιώργος Κεράτσας, Υπεύθυνος επικοινωνίας του Συλλόγου Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή»
Με την έναρξη του καλοκαιριού, οι ρυθμοί αλλάζουν. Οι μέρες μεγαλώνουν, οι βόλτες γίνονται πιο συχνές και η διάθεση για εξόδους ή ταξίδια ανεβαίνει. Για πολλά νέα άτομα, η περίοδος αυτή σηματοδοτεί και το τέλος μιας απαιτητικής χρονιάς: οι πανελλαδικές εξετάσεις ολοκληρώθηκαν, η εξεταστική περίοδος φτάνει στο τέλος της και τα σχέδια για τις καλοκαιρινές διακοπές έχουν ήδη ξεκινήσει. Με λιγότερες υποχρεώσεις και περισσότερο ελεύθερο χρόνο, οι ευκαιρίες για νέες γνωριμίες πολλαπλασιάζονται.
Δεν είναι τυχαίο ότι το καλοκαίρι θεωρείται συχνά η «εποχή του φλερτ». Η ανεμελιά της εποχής, οι αυθόρμητες στιγμές και η αίσθηση ελευθερίας δημιουργούν τις συνθήκες για νέες σχέσεις, καλοκαιρινά ειδύλλια ή ακόμη και για την εξερεύνηση της προσωπικής μας σεξουαλικότητας. Ωστόσο, ακόμα και μέσα στην ανεμελιά που χαρακτηρίζει την εποχή αυτή, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η σεξουαλική υγεία δεν είναι κάτι που μπαίνει σε «καλοκαιρινές διακοπές». Η σωστή ενημέρωση, η προστασία και ο σεβασμός προς τον εαυτό μας και τους άλλους αποτελούν βασικές προϋποθέσεις, ώστε να απολαμβάνουμε κάθε εμπειρία με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.
Γιατί είναι σημαντικό να ενημερωθούμε -και να ενημερώσουμε τα παιδιά μας- για τα ΣΜΝ
1. Το προφυλακτικό παραμένει το σημαντικότερο μέσο προστασίας
Το προφυλακτικό είναι το μοναδικό μέσο που προσφέρει ταυτόχρονα προστασία από ανεπιθύμητη κύηση και από πολλές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις (ΣΜΛ). Η σωστή χρήση του σε κάθε σεξουαλική επαφή μειώνει σημαντικά την πιθανότητα έκθεσης σε ΣΜΛ.
Μερικές βασικές συμβουλές:
- Έλεγξε την ημερομηνία λήξης.
- Μην το ξετυλίγεις πριν την τοποθέτησή του και έλεγξε να μην έχει μείνει αέρας στην άκρη του, πιέζοντας απαλά την κορυφή του.
- Χρησιμοποίησε το καθ’όλη τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
- Χρησιμοποίησε μαζί με το προφυλακτικό και λιπαντικό με βάση το νερό για την αποφυγή μικροτραυματισμών.
2. Μη φοβάσαι τον HIV
Ο HIV παραμένει η πιο στιγματισμένη και «παρεξηγημένη» από τις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, παρόλο που τα δεδομένα γύρω από αυτήν έχουν αλλάξει πλήρως τα τελευταία έτη. Ο HIV είναι μία χρόνια μεν, διαχειρίσιμη δε ιατρική κατάσταση που δεν μπορεί να θεραπευτεί πλήρως ακόμη, αλλά μεταδίδεται πολύ πιο δύσκολα από όσο νομίζουμε και, παράλληλα, η σεξουαλική του μετάδοση (ακόμα και χωρίς προφυλακτικό) από άτομο που γνωρίζει πως ζει με τον ιό και λαμβάνει σωστά την αγωγή του είναι αδύνατη. Το σημαντικότερο να γνωρίζεις σχετικά με την πρόληψή του είναι το εξής:
- Μετά από πιθανή έκθεση: Αν για οποιοδήποτε λόγο υπάρξει μια απροφύλακτη ή δυνητικά επικίνδυνη σεξουαλική επαφή, μπορείς να πας σε δημόσιο νοσοκομείο όσο το δυνατόν συντομότερα ώστε να συζητήσεις με αρμόδιο γιατρό και να λάβεις την PEP (Post-Exposure Prophylaxis), φαρμακευτική αγωγή που εμποδίζει την εγκατάσταση του HIV στον οργανισμό ακόμα και αν έχει υπάρξει όντως έκθεση στον ιό.
- Πριν από πιθανή έκθεση: Αν θες να νιώθεις μεγαλύτερη ασφάλεια όσον αφορά στον HIV, μπορείς να σκεφτείς το ενδεχόμενο να λαμβάνεις την προληπτική αγωγή κατά του ιού (PrEP – Pre-Exposure Prophylaxis). Πρόκειται για ένα χάπι που λαμβάνεται σε καθημερινή βάση ή εναλλακτικά πριν/μετά από κάθε σεξουαλική επαφή και προστατεύει από τον HIV σε ποσοστό περίπου 99%. Συζήτησε το με τον/την γιατρό σου (γενική-οικογενειακή ιατρική, παθολογία, δερματολογία-αφροδισιολογία, μαιευτική γυναικολογία) ώστε να την προμηθευτείς δωρεάν.
3. Οι ΣΜΛ δεν αφορούν μόνο τους «άλλους»
Τα χλαμύδια, η γονόρροια, η σύφιλη, ο HPV (κονδυλώματα), ο έρπης και ο HIV καταγράφονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και όλες τις πληθυσμιακές κατηγορίες. Οι ΣΜΛ αφορούν όλα τα σεξουαλικώς ενεργά άτομα και αποτελούν μια συνηθισμένη πραγματικότητα της σεξουαλικής ζωής, οπότε δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με φόβο, ενοχή ή ντροπή. Το σημαντικό είναι ότι αρκετές λοιμώξεις μπορεί να μην προκαλούν συμπτώματα, με αποτέλεσμα κάποιο άτομο να μπορεί να τις μεταδίδει χωρίς να το γνωρίζει. Για αυτό τον λόγο, ο τακτικός έλεγχος είναι σημαντικός, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν νέοι ή πολλαπλοί σύντροφοι. Η έγκαιρη διάγνωση προστατεύει τόσο το ίδιο το άτομο όσο και τους συντρόφους του.
Μπορείς να εξεταστείς δωρεάν και γρήγορα για HIV, σύφιλη και ηπατίτιδα B & C στα κέντρα πρόληψης και σεξουαλικής υγείας Checkpoint στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Κλείσε το ραντεβού σου στο booking.mycheckpoint.gr.
4. Έλεγξε τι εμβολιασμούς μπορεί να χρειάζεσαι.
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο εμβολιασμός κατά του HPV (ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων), ο οποίος προστατεύει από στελέχη του ιού που συνδέονται με διάφορες μορφές καρκίνου και με τα κονδυλώματα. O εμβολιασμός είναι δωρεάν για παιδιά ως 18 ετών, για άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες 18 ως 45 ετών και για οροθετικά στον HIV άτομα έως 45 ετών. Ανάλογα με την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου κάθε ατόμου, μπορεί επίσης να συστήνονται εμβόλια για την ηπατίτιδα Α και Β. Μια σύντομη συζήτηση με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου μπορεί να σε βοηθήσει να διαπιστώσεις αν το εμβολιαστικό σου σχήμα είναι πλήρες ή αν χρειάζεται κάποια αναμνηστική δόση.
5. Η φροντίδα της σεξουαλικής υγείας δεν είναι ντροπή.
Η συζήτηση με επαγγελματίες υγείας, η αναζήτηση πληροφοριών και ο τακτικός έλεγχος δεν αποτελούν λόγο αμηχανίας. Αντίθετα, δείχνουν υπευθυνότητα και σεβασμό προς τον εαυτό μας και τους ανθρώπους με τους οποίους ερχόμαστε σε επαφή. Η σεξουαλική υγεία αποτελεί κομμάτι της συνολικής μας υγείας και το να την προσέχουμε είναι πάντα μια καλή ιδέα.
Διάβασε αναλυτικότερα για οτιδήποτε αφορά σε θέματα φροντίδας της σεξουαλικής υγείας στο www.mycheckpoint.gr.
6. Η συναίνεση είναι απαραίτητη.
Τελευταίο, αλλά το σημαντικότερο: η σεξουαλική υγεία δεν αφορά μόνο τη σωματική προστασία αλλά και τον σεβασμό. Κάθε σεξουαλική επαφή πρέπει να βασίζεται σε σαφή, ρητή, ελεύθερη και αμοιβαία συναίνεση. Μίλησε ανοιχτά με κάθε σύντροφο και να θυμάσαι πως: η συναίνεση δίνεται ελεύθερα, μπορεί να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή και δεν θεωρείται δεδομένη επειδή υπήρξε στο παρελθόν.
Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με την ελευθερία, τις νέες εμπειρίες και τη χαρά των ανθρώπινων σχέσεων. Η ενημέρωση γύρω από τη σεξουαλική υγεία δεν έρχεται να περιορίσει αυτές τις στιγμές, αλλά να μας βοηθήσει να τις ζήσουμε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ηρεμία. Η απόλαυση και η υπευθυνότητα μπορούν να συνυπάρχουν, αρκεί να έχουμε τις γνώσεις και τα μέσα για να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους γύρω μας.
