Τα τελευταία χρόνια η παρουσία του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στις ελληνικές θάλασσες αυξάνεται συνεχώς, προκαλώντας ανησυχία σε ψαράδες, λουόμενους και ειδικούς. Πρόκειται για ένα ξενικό είδος ψαριού που έχει εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές της Μεσογείου και θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το θαλάσσιο οικοσύστημα.
Γιατί είναι επικίνδυνος ο λαγοκέφαλος;
Ο λαγοκέφαλος περιέχει την ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη (tetrodotoxin), μία ουσία που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, ακόμα και θάνατο, εάν καταναλωθεί. Η τοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα ή την κατάψυξη, γεγονός που καθιστά το ψάρι ακατάλληλο για κατανάλωση.
Εκτός από την τοξικότητά του, ο λαγοκέφαλος διαθέτει εξαιρετικά ισχυρά δόντια που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς και βαθιά τραύματα σε ανθρώπους που θα προσπαθήσουν να τον πιάσουν ή θα έρθουν σε επαφή μαζί του.
Πώς τον αναγνωρίζουμε;
Ο λαγοκέφαλος έχει χαρακτηριστικό επιμήκες σώμα, μεγάλο κεφάλι, ισχυρά δόντια που μοιάζουν με «ράμφος» και μπορεί να φουσκώνει όταν αισθάνεται απειλή. Το χρώμα του είναι συνήθως ασημί-γκρι με σκούρες κηλίδες στην πλάτη.
Ο λαγοκέφαλος απαντάται πλέον σχεδόν σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, με μεγαλύτερη παρουσία:
στο Νότιο και Ανατολικό Αιγαίο,
γύρω από την Κρήτη,
στα Δωδεκάνησα,
στις Κυκλάδες,
στον Σαρωνικό και τον Αργολικό Κόλπο,
αλλά πλέον και στο Ιόνιο Πέλαγος, όπου οι καταγραφές αυξάνονται συνεχώς.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι το είδος εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και, λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των θαλασσών, έχει επεκταθεί από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα μέχρι και τις βορειότερες περιοχές της Ελλάδας.
Τι συστήνουν οι αρμόδιες αρχές
Οι υπηρεσίες Αλιείας και οι αρμόδιοι φορείς έχουν επανειλημμένα εκδώσει οδηγίες προς αλιείς και πολίτες:
- Μην καταναλώνετε ποτέ λαγοκέφαλο.
- Μην αγοράζετε ψάρια αγνώστου προέλευσης.
- Μην επιχειρείτε να τον πιάσετε με γυμνά χέρια.
- Εάν αλιευθεί, ενημερώστε τις αρμόδιες υπηρεσίες αλιείας της περιοχής σας.
- Οι ψαράδες πρέπει να αποφεύγουν τη διάθεσή του στην αγορά και να ενημερώνουν άμεσα τις αρχές.
Τι να κάνετε αν σας δαγκώσει
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού:
- Απομακρυνθείτε από το νερό με ασφάλεια.
- Ασκείστε πίεση στο τραύμα εάν υπάρχει αιμορραγία.
- Καθαρίστε το τραύμα με καθαρό νερό.
- Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια, ιδιαίτερα εάν το τραύμα είναι βαθύ ή υπάρχει έντονη αιμορραγία.
Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά
Οι γονείς καλό είναι να ενημερώνουν τα παιδιά ότι δεν πρέπει να αγγίζουν άγνωστα ψάρια ή θαλάσσια ζώα που βρίσκουν στην ακτή ή στη θάλασσα. Αν εντοπίσουν λαγοκέφαλο, πρέπει να ενημερώσουν έναν ενήλικα και να κρατήσουν ασφαλή απόσταση.
Το μήνυμα των ειδικών
Η ενημέρωση και η προσοχή αποτελούν την καλύτερη προστασία. Ο λαγοκέφαλος δεν είναι απλώς ένα «περίεργο» ψάρι που εμφανίστηκε στις ελληνικές θάλασσες. Είναι ένα τοξικό είδος που απαιτεί υπεύθυνη αντιμετώπιση από όλους, ώστε να προστατευθούν τόσο η δημόσια υγεία όσο και το θαλάσσιο περιβάλλον.
