Η μητρότητα δεν μεταμορφώνει μόνο την καθημερινότητα μιας γυναίκας, αλλά και τον ίδιο της τον εγκέφαλο. Και όπως δείχνουν νέα επιστημονικά δεδομένα, οι αλλαγές αυτές δεν περιορίζονται στην πρώτη εγκυμοσύνη.
Νεότερη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications εξετάζει πώς εξελίσσεται ο εγκέφαλος των γυναικών όταν αποκτούν και δεύτερο παιδί, προσθέτοντας νέα στοιχεία σε όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τη μητρότητα.
Περισσότερα παιδιά, διαφορετική προσαρμογή του εγκεφάλου
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 110 γυναίκες που βίωναν είτε την πρώτη είτε τη δεύτερη εγκυμοσύνη τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κατά την πρώτη κύηση οι πιο έντονες μεταβολές εντοπίζονται στο λεγόμενο default mode network, ένα νευρωνικό δίκτυο που σχετίζεται με την αυτοαντίληψη, τα συναισθήματα και τις κοινωνικές σχέσεις.
Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος φαίνεται να «επαναρυθμίζεται» ώστε να προετοιμάσει τη γυναίκα για τον νέο ρόλο της μητέρας.
Κατά τη δεύτερη εγκυμοσύνη, οι αλλαγές στο ίδιο δίκτυο εμφανίζονται ξανά, αλλά είναι πιο ήπιες, πιθανότατα επειδή ο εγκέφαλος έχει ήδη προσαρμοστεί από την πρώτη εμπειρία. Αντίθετα, μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις παρατηρούνται σε περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή και τον κινητικό έλεγχο — δεξιότητες ιδιαίτερα χρήσιμες όταν υπάρχει ήδη ένα παιδί στο σπίτι.
Ο δεσμός με το μωρό και η επιλόχεια κατάθλιψη
Σε κάθε εγκυμοσύνη, οι εγκεφαλικές αλλαγές φαίνεται να ενισχύουν τον συναισθηματικό δεσμό μητέρας και παιδιού και να βοηθούν τη γυναίκα να προσαρμοστεί ψυχολογικά στη νέα πραγματικότητα.
Ωστόσο, στις πρωτότοκες μητέρες η σύνδεση ανάμεσα στις εγκεφαλικές μεταβολές και την ανάπτυξη του δεσμού με το νεογνό φαίνεται πιο έντονη, πιθανώς επειδή πρόκειται για μια εντελώς νέα εμπειρία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σχέση των αλλαγών αυτών με την επιλόχεια κατάθλιψη. Στην πρώτη εγκυμοσύνη, τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνότερα μετά τον τοκετό, ενώ στη δεύτερη ενδέχεται να ξεκινήσουν ήδη κατά τη διάρκεια της κύησης.
Ένας εγκέφαλος που εξελίσσεται διαρκώς
Τα ευρήματα της μελέτης συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων ψυχικής υγείας που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι μητέρες και ανοίγουν τον δρόμο για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης και θεραπείας.
Πάνω απ’ όλα, όμως, αναδεικνύουν την εντυπωσιακή ευελιξία του γυναικείου εγκεφάλου, ο οποίος συνεχίζει να προσαρμόζεται και να εξελίσσεται σε κάθε νέο στάδιο της μητρότητας.
