Μια από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες για την προστασία των παιδιών στα social media ξεκίνησε στις ΗΠΑ. 29 πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που ενθαρρύνει την υπερβολική χρήση από παιδιά και εφήβους.
Στο εδώλιο βρίσκεται από σήμερα η Meta Platforms, καθώς ξεκινά σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια η μεγάλη δίκη για τον τρόπο με τον οποίο τα social media της εταιρείας επηρεάζουν τους ανήλικους.
Η υπόθεση αφορά αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 29 πολιτείες των ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρίσκονται το Facebook και το Instagram, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta χρησιμοποίησε λειτουργίες σχεδιασμένες να κρατούν παιδιά και εφήβους όσο το δυνατόν περισσότερο στις πλατφόρμες.
Τι καταγγέλλουν οι πολιτείες
Την υπόθεση στο δικαστήριο εκπροσωπούν τέσσερις πολιτείες: Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ.
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Meta:
- δημιούργησε χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση των εφαρμογών,
- παραπλάνησε γονείς και κοινό σχετικά με τους κινδύνους για τους ανήλικους,
- συνέλεξε δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συναίνεση,
- γνώριζε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, ότι ορισμένες πρακτικές μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα στους νεαρούς χρήστες.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται μεταξύ άλλων λειτουργίες όπως η ατελείωτη κύλιση (infinite scroll), οι ειδοποιήσεις, η αυτόματη αναπαραγωγή και οι αλγόριθμοι προτάσεων, τις οποίες οι πολιτείες θεωρούν ότι μπορούν να ενισχύσουν την καταναγκαστική χρήση.
Γιατί η υπόθεση θεωρείται τόσο σημαντική
Η συγκεκριμένη δίκη δεν αφορά μόνο ένα πιθανό χρηματικό πρόστιμο.
Οι πολιτείες ζητούν από τη Meta να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της, με στόχο την καλύτερη προστασία των ανήλικων χρηστών.
Μεταξύ άλλων, έχουν ζητηθεί αλλαγές που αφορούν την ηλικιακή προστασία, την ατελείωτη κύλιση και τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι χρησιμοποιούν δεδομένα που σχετίζονται με παιδιά.
Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα νομικά τεστ μέχρι σήμερα για τη σχέση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών με την ψυχική υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων.
Η Meta αρνείται τις κατηγορίες
Η εταιρεία από την πλευρά της απορρίπτει τους βασικούς ισχυρισμούς των πολιτειών.
Υποστηρίζει ότι η ψυχική υγεία των εφήβων είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο εφαρμογή και αμφισβητεί την άποψη ότι το «social media addiction» αποτελεί αυτοτελή και επιστημονικά καθιερωμένη ψυχιατρική διάγνωση.
Η Meta επισημαίνει επίσης ότι έχει λάβει μέτρα για την προστασία των εφήβων. Μεταξύ αυτών είναι οι Teen Accounts, που δημιουργήθηκαν το 2024 και περιλαμβάνουν αυξημένους περιορισμούς για τους νεαρούς χρήστες. Οι πολιτείες θεωρούν, ωστόσο, ότι τα μέτρα αυτά δεν ήταν αρκετά και ήρθαν καθυστερημένα.
Όσον αφορά τα παιδιά κάτω των 13 ετών, η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι κανόνες των εφαρμογών της απαγορεύουν τη χρήση τους από παιδιά αυτής της ηλικίας και ότι λογαριασμοί που εντοπίζονται ως τέτοιοι διαγράφονται.
Η προηγούμενη δικαστική απόφαση που έχει ιδιαίτερη σημασία
Η νέα δίκη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Meta αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές δικαστικές πιέσεις στις ΗΠΑ.
Σε πρόσφατη υπόθεση στο Νέο Μεξικό, δικαστήριο επέβαλε στη Meta σημαντική οικονομική επιβάρυνση και ζήτησε αλλαγές σχετικά με την προστασία των παιδιών. Παράλληλα, σε άλλη υπόθεση στην Καλιφόρνια, δικαστήριο είχε κρίνει ότι η Meta και το YouTube έφεραν ευθύνη για βλάβες που συνδέθηκαν με τη χρήση των πλατφορμών από ανήλικο χρήστη.
Αυτό κάνει τη σημερινή διαδικασία ακόμη πιο σημαντική για ολόκληρη τη βιομηχανία των social media.
Τελικά, πόσα χρήματα κινδυνεύει να πληρώσει η Meta;
Το ποσό που έχει συζητηθεί γύρω από την υπόθεση είναι τεράστιο. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Meta είναι βέβαιο πως θα κληθεί να καταβάλει το συγκεκριμένο ποσό.
Το ύψος των πιθανών κυρώσεων εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι σχετικές διατάξεις και από τις αποφάσεις του δικαστηρίου. Μάλιστα, νεότερα ρεπορτάζ αναφέρουν ότι οι θεωρητικοί υπολογισμοί των πιθανών κυρώσεων μπορούν να φτάσουν ακόμη και σε επίπεδα άνω του 1 τρισ. δολαρίων, γεγονός που δείχνει πόσο μεγάλο είναι το διακύβευμα της υπόθεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ουσία της δίκης δεν βρίσκεται μόνο στα χρήματα.
Το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το Facebook, το Instagram και ενδεχομένως άλλες πλατφόρμες θα σχεδιάζουν στο μέλλον τα προϊόντα τους όταν απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους.
