Οι 5 αποτελεσματικότεροι τρόποι για να βελτιωθεί το παιδί στην ανάγνωση

H ανάγνωση είναι μια από τις βασικότερες δεξιότητες τις οποίες πρέπει να κατακτήσει ένα παιδί των πρώτων τάξεων του Δημοτικού. Με το ξεκίνημα της Α’ Δημοτικού μέχρι και τα μισά της Β΄δημοτικού, το παιδί μαθαίνει τα γράμματα, διαβάζει μικρά κείμενα και γράφει τα πρώτα του κείμενα.

Κι ενώ πολλά παιδιά τα καταφέρνουν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, εντούτοις υπάρχουν ορισμένα παιδιά που είτε διαβάζουν συλλαβιστά, είτε κομπιάζουν είτε διαβάζουν εντελώς μηχανικά, χωρίς να καταλαβαίνουν τελικά αυτό που διαβάζουν. Μπορεί αυτή η δυσκολία να φαντάζει δικαιολογημένη για το ηλικιακό στάδιο του παιδιού, όμως θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα και δραστικά καθώς οι διαταραχές ανάγνωσης ενδέχεται να επηρεάσουν και τις υπόλοιπες γλωσσικές δεξιότητες που απαιτούνται για την ορθογραφία και τη γραφή.

Θέλοντας, λοιπόν, να βοηθήσουμε τους γονείς με παιδιά που δυσκολεύονται στην ανάγνωση και έχοντας ως πυξίδα μας ότι μια τέτοιου είδους προσέγγιση πρέπει να γίνει χωρίς άγχος και πίεση προς το παιδί, συγκεντρώσαμε και σας παρουσιάζουμε 5 τρόπους για να βελτιώσετε τις αναγνωστικές δεξιότητες του παιδιού και να το κάνετε να αγαπήσει το διάβασμα! Ακολουθήστε τις συμβουλές μας και τα παιδιά θα διαβάζουν στο εξής κείμενα με ευχέρεια, φυσικότητα και εκφραστικότητα.

Επιλέξτε κατάλληλα βιβλία για την ηλικία του παιδιού

Το παιδί πρέπει να διαβάζει βιβλία που απευθύνονται στην ηλικία και το αναγνωστικό του επίπεδο, ώστε να μπορεί να κατανοεί εύκολα την ιστορία και να έχει το αίσθημα της ικανοποίησης διαβάζοντάς το, χωρίς να περιέχει έννοιες δύσκολες για την ηλικία του. Η σειρά βιβλίων «Διαβάζω Ιστορίες» από τις εκδόσεις Μεταίχμιο είναι μια καλή επιλογή, καθώς το μέγεθος των γραμμάτων και το στήσιμο των σελίδων είναι προσαρμοσμένα στην αναγνωστική ετοιμότητα που σχετίζεται με το ηλικιακό επίπεδο του μικρού αναγνώστη. Η σειρά διαρκώς εμπλουτίζεται με θεματολογία που καλύπτει τα ενδιαφέροντα κάθε παιδιού και ιστορίες που διευρύνουν τους αναγνωστικούς ορίζοντες των μικρών βιβλιοφάγων! Στα συν της επιλογής το γεγονός ότι η εν λόγω σειρά διαφοροποιείται σε ιστορίες 1.000 λέξεων για παιδιά έως 6 ετών και σε ιστορίες έως 2.500 λέξεων για παιδιά άνω των 7 ετών! Ξεχωρίσαμε και σας συστήνουμε το βιβλίο «Απλώς ένα χαρτί» που εξηγεί με απλό και κατανοητό τρόπο στα παιδιά πώς η φαντασία μπορεί να μετασχηματίσει ακόμα και τα πιο απλά πράγματα της καθημερινότητάς μας σε διασκεδαστικά παιχνίδια ή χρηστικά αντικείμενα.

Τονίστε τη σημασία της εκφραστικότητας

Τα λογοτεχνικά κείμενα διακρίνονται για τον πλούτο της εκφραστικότητας και την πληθώρα σημείων στίξης. Αν το παιδί σας διαβάζοντας δυνατά ένα κείμενο, συνήθως προσπερνά βιαστικά τα σημεία στίξης και δεν χρωματίζει καθόλου τη φωνή του κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, τα βιβλία με Qr Code είναι ό,τι ακριβώς ψάχνετε. Πρόκειται για μια καινοτόμα εφαρμογή, μέσω της οποίας  ο λιλιπούτειος αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να ακούσει τον συγγραφέα να αφηγείται την ιστορία του βιβλίου μέσω ενός tablet ή smartphone. Η διαδικασία είναι εύκολη και απλή. Σαρώνοντας τον κωδικό QR code που βρίσκεται στο εσώφυλλο των βιβλίων, το παιδί μπορεί να ακούσει ξανά και ξανά την αγαπημένη του ιστορία, όπου κι αν βρίσκεται. Μέσω της «ζωντανής» αφήγησης δίνεται στο παιδί η δυνατότητα να ακούει αλλά και να διαβάζει παράλληλα το παραμύθι που έχει επιλέξει, δίνεται έμφαση στην εναλλαγή των εκφραστικών μέσων, ώστε να αποτυπωθεί καλύτερα το περιεχόμενο της ιστορίας, και επιπλέον το παιδί αρχίζει να δημιουργεί μια πιο προσωπική σχέση με το βιβλίο, καθώς πλέον δεν χρειάζεται να ζητήσει από τον γονιό να του διαθέσει ελεύθερο χρόνο, ώστε να μπορέσει να διαβάσει το παραμύθι. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός, ότι μέσω της αφήγησης το παιδί έρχεται σε επαφή με την ακουστική διάσταση της ελληνικής γλώσσας και ανακαλύπτει τον πλούτο του λεξιλογίου. Η ηχογράφηση απογειώνει το γραπτό κείμενο, η φαντασία αναπτύσσεται και το παιδί πραγματικά μαγεύεται!  Το αγαπημένο μας βιβλίο με κωδικό QR code αυτό το διάστημα είναι «Ο μάγκας δράκος»  δια χειρός Δημήτρη Μπογδάνου. Αναζητήστε το στα βιβλιοπωλεία και σίγουρα τα πιτσιρίκια σας θα γοητευτούν από την ιστορία του φοβερού και τρομερού δράκου που «κατάφερε» από ατρόμητος να γίνει φοβιτσιάρης. 

Επενδύστε σε βιβλία με πλούσια και πρωτότυπη εικονογράφηση

Η εικονογράφηση είναι βασικό βοηθητικό στοιχείο στην ανάγνωση και στην κατανόηση ενός βιβλίου από παιδιά πρωτοσχολικής ηλικίας.  Ένα παιδί που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην ανάγνωση επιζητά τις επεξηγηματικές εικόνες και τις ζωγραφιές που συνοδεύουν κάθε βιβλίο που το βοηθούν να κατανοεί καλύτερα αυτό που διαβάζει, καθώς επίσης και να μην χάνει επαφή με την εξέλιξη της ιστορίας. Τα ζωντανά χρώματα και η προσεγμένη αλλά πάντα παιχνιδιάρικη σχεδίαση πλαισιώνουν με μοναδικό τρόπο την ιστορία. Επιλέγοντας, λοιπόν, παιδικά βιβλία, εκτός από τη θεματική που πραγματεύονται, αξίζει να σταθείτε και στην εικονογράφηση που έχουν. Τα παιδικά βιβλία των εκδόσεων Μεταίχμιο ξεχωρίζουν για την εικονογράφησή τους. Κείμενο και εικόνα αλληλοσυμπληρώνονται δίνοντας στον μικρό αναγνώστη τη δυνατότητα να σχηματίσει όσο το δυνατόν πληρέστερα τη δική του οπτική για την προσωπικότητα των ηρώων και την εξέλιξη της ιστορίας. Εξάλλου, η εικονογράφηση είναι ο πιο αυθόρμητος τρόπος έκφρασης, που μπορεί να οδηγήσει και στην αγάπη του παιδιού προς το βιβλίο καθώς κάνει το διάβασμα πιο διασκεδαστικό και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του. Και μιας και η φιλαναγνωσία είναι μια από τις αρετές που κάθε παιδί αξίζει να κατακτήσει το «Ένα βιβλίο που ταξιδεύει» είναι το καλύτερο δώρο που μπορείτε να προσφέρετε στον αρχάριο βιβλιόφιλο. Διαβάζοντας την ιστορία, το παιδί θα μυηθεί στον κόσμο λογοτεχνίας και θα διαπιστώσει από πρώτο χέρι ότι σ’ ένα βιβλίο συναντάμε έναν καλό φίλο και ένα προσωπικό καταφύγιο που δεν θα μας απογοητεύσει ποτέ.

Πείτε «ναι» σε βιβλία που έχουν εκπαιδευτικές δραστηριότητες εμπέδωσης

Τα βιβλία που περιέχουν εκπαιδευτικές δραστηριότητες εμπέδωσης είναι πολύτιμος σύμμαχος στην προσπάθεια ενός παιδιού να κατανοήσει την ιστορία που διάβασε. Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση του βιβλίου, το παιδί έχει τη δυνατότητα να συνοψίσει όλα όσα διάβασε μέσα από δραστηριότητες που συνδυάζουν μάθηση αλλά και ψυχαγωγία. Ο μικρός αναγνώστης καλείται να απαντήσει σε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, να λύσει σταυρόλεξα και ακροστίχιδες, να βρει διαφορές μεταξύ των εικόνων και γενικότερα να απασχοληθεί με δραστηριότητες που είναι προσαρμοσμένες στην ηλικία αλλά και στο αναγνωστικό του επίπεδο. Μέσα από τα παιχνίδια και τις δημιουργικές δραστηριότητες, τα παιδιά ξαναθυμούνται με χαρά όσα έμαθαν και μαθαίνουν ακόμα περισσότερα. Οι προτεινόμενες κατασκευές φτιάχνονται εύκολα και γρήγορα από το παιδί. Οι οδηγίες είναι σαφείς και με τρόπο κατανοητό που μπορεί να τις παρακολουθήσει εύκολα ένα παιδί. Η δική μας πρόταση είναι το ολοκαίνουργιο βιβλίο της Ιωάννας Μπαμπέτα, «Η πιο σημαντική νίκη του Αχιλλέα», που θίγει το ζήτημα της βαθμοθηρίας και ταυτόχρονα εξηγεί στα παιδιά, ότι σημασία δεν έχει να κυνηγάς πάντα την πρωτιά αλλά να προσαρμόζεσαι στο ομαδικό κλίμα. Στο τέλος της ιστορίας, το παιδί θα βρει τις αντίστοιχες δραστηριότητες που προσφέρονται με τρόπο διασκεδαστικό και απολαυστικό και σε καμία περίπτωση δεν θυμίζουν σχολικό βιβλίο ή σχολική διαδικασία!

Επιβραβεύστε την προσπάθεια ανάγνωσης και μην διακόπτετε το παιδί όταν κάνει λάθη ή κομπιάζει

Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ανάγνωση, διαβάζοντας μεγαλόφωνα μια ιστορία συχνά κάνουν λάθη, μπερδεύουν τις λέξεις ή διαβάζουν συλλαβιστά και αδυνατούν να κατανοήσουν το κείμενο. Αυτή τους η δυσκολία τούς προκαλεί απέχθεια για το διάβασμα αλλά και χαμηλή αυτοπεποίθηση, καθώς δειλιάζουν να προχωρήσουν στην ανάγνωση γιατί φοβούνται ότι θα σχολιαστούν για τα λάθη που κάνουν. Ως γονιός, λοιπόν, πρέπει να είστε ιδιαιτέρως προσεκτικός όταν το παιδί διαβάζοντάς σας ένα κείμενο κάνει λάθη. Αποφύγετε να του κάνετε αρνητικό σχολιασμό και να πείτε τη σωστή λέξη, χωρίς να δίνετε έμφαση στο λάθος. Αν δυσκολεύεται ακόμα, τότε σπάστε τη λέξη σε συλλαβές. Οι ειδικοί παιδαγωγοί συμβουλεύουν να πείτε τη λέξη και εν συνεχεία να δώσετε στο παιδί την ευκαιρία να την επαναλάβει, κοιτάζοντας οπωσδήποτε τη λέξη μέσα στο βιβλίο και βάζοντας το δάχτυλό του κάτω από τη συγκεκριμένη λέξη ή φράση. Σκοπός σας θα πρέπει να είναι να ενθαρρύνετε την προσπάθεια του παιδιού και όχι να το διορθώνετε επιδεικτικά ώστε να νιώσει άσχημα. Όταν το παιδί αρχίσει να διαβάζει πιο στρωτά και τα λάθη περιοριστούν, τότε χαμογελάστε και πείτε του «μπράβο!». Με αυτή σας την κίνηση του δείχνετε ότι αναγνωρίζετε την προσπάθειά του και του δίνετε αυτοπεποίθηση για να συνεχίσει να διαβάζει σωστά. Το βιβλίο «Χωρίς παπούτσια» είναι μια καλή αφορμή τόσο για να εξασκηθεί το παιδί στην ανάγνωση όσο και να έρθει σε επαφή με σπουδαία μηνύματα που θα το βοηθήσουν στη μετέπειτα ζωή του. Ηρωίδα του παραμυθιού είναι ένα διαφορετικό κορίτσι που καταφέρνει να επιβιώσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο σε ένα κόσμο φτιαγμένο μόνο για «κανονικούς» ανθρώπους. Διαβάζοντας την ιστορία το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η αποδοχή είναι μονόδρομος για την ευτυχία των ανθρώπων και της κοινωνίας!