Όταν η φύση γίνεται μέρος του μαθήματος

Σύμφωνα με τις ισχύουσες αντιλήψεις για την εκπαίδευση των παιδιών, ένα μαθησιακό περιβάλλον που ενθαρρύνει τις διερευνήσεις και προωθεί τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι ένα πραγματικά αποτελεσματικό περιβάλλον μάθησης. Η διερεύνηση του φυσικού κόσμου από τα μικρά παιδιά, όπως αναφέρει ο Καθηγητής του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Κ. Ραβάνης, «…αποτελεί όχι μόνο μία αναγκαία συμβολή στο πεδίο της γνωστικής ανάπτυξης, αλλά επίσης και ένα ενδιαφέρον πλαίσιο για την καλλιέργεια αξιών, για τη μύηση των παιδιών στον τεχνολογικό κόσμο, την ευαισθητοποίησή τους στις επιπτώσεις των σχέσεων φυσικών επιστημών και κοινωνίας» (1997, σ.32)

Βασικό μέλημα των Εκπαιδευτηρίων Καίσαρη είναι να αφουγκραζόνται τις ανάγκες των παιδιών και να εξελίσσονται, πάντοτε με στόχο να προσφέρουν όσο το δυνατόν πιο ποιοτική εκπαίδευση στους μαθητές τους. Έτσι, έχουν δημιουργήσει τις συνθήκες που φέρνουν τα παιδιά πιο κοντά στη Φύση, βοηθώντας τα να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους στο πιο ελεύθερο και αγνό περιβάλλον, το φυσικό.

Βιωματικό μάθημα στο καταπράσινο κτήμα των Εκπαιδευτηρίων Καίσαρη

Συγκεκριμένα, στο κτήμα του σχολείου δίπλα στις κεντρικές εγκαταστάσεις, καθισμένοι σε κύκλο πάνω σε κορμούς δέντρων οι μαθητές ξεκινούν τη δράση τους κουβεντιάζοντας. Εκεί, κάτω από τη φυσική σκιά των δέντρων με τις μυρωδιές και τους ήχους του δάσους, εξοπλισμένοι με μεγεθυντικούς φακούς, τσιμπίδες, πυξίδες κ.ά., ανάλογα με την ηλικία τους και πάντοτε με την επίβλεψη εκπαιδευτικών, πραγματοποιούν projects, εξελίσσουν τα μαθήματα που κάνουν στο βιβλίο, μαζεύουν υλικό για τις εργασίες τους. Πρωτίστως, όμως, εμπνέονται, κινούνται, εξερευνούν, ανακαλύπτουν, συνεργάζονται και, τελικά, μαθαίνουν σε έναν χώρο με σύνορα τον ουρανό και τα δέντρα.

Ανάλογα με την ηλικία των μαθητών, το κτήμα αποτελεί επιπλέον ένα πεδίο έρευνας στο πλαίσιο οργανωμένων από τους εκπαιδευτικούς δράσεων αλλά και περιβαλλοντικών Project στα οποία αντιστοιχούν περισσότεροι από ένας στόχοι. Συχνά, η μελέτη θεμάτων στην τάξη ξεκινά από εναύσματα που δίνουν τυχαίες παρατηρήσεις φαινομένων από τα παιδιά και έτσι επιστρέφουν στην τάξη με νέους θησαυρούς που τους δώρισε η φύση. Τα παιδιά παρατηρούν όσα υπάρχουν γύρω τους ενεργοποιώντας τη σκέψη τους και επιστρατεύοντας όλες τις αισθήσεις τους. Μαθαίνουν να παρατηρούν συστηματικά, να περιγράφουν με ακρίβεια, να εξετάζουν ομοιότητες και διαφορές, να διατυπώνουν ερωτήματα, να κάνουν προβλέψεις, να αναζητούν λύσεις και να τις ελέγχουν.

Η δημιουργία του λαχανόκηπου από το 2015 στον χώρο του Δημοτικού προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές να έρχονται καθημερινά σε επαφή με τη φύση μαθαίνοντας να καλλιεργούν τα δικά τους βιολογικά λαχανικά. Επίσης, οι μαθητές εξοικειώνονται με τον επιστημονικό τρόπο σκέψης, μελετούν την ανάπτυξη των φυτών και φροντίζουν τον λαχανόκηπό τους.

Το Νηπιαγωγείο έχει το δικό του μποστάνι μυρωδικών και λαχανικών του οποίου την ευθύνη και φροντίδα έχουν αναλάβει οι μαθητές με τη βοήθεια του κηπουρού. Η φροντίδα του είναι ενταγμένη στην καθημερινότητα των παιδιών αφού, με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών, εκείνα μοιράζουν αρμοδιότητες για το πότισμα των σπόρων τους. Τα παιδιά φυτεύοντας, μεγαλώνοντας και φροντίζοντας λουλούδια και φυτά βλέπουν μπροστά στα μάτια τους το θαύμα της φύσης και τον κύκλο της ζωής. Η κηπουρική, πέρα από τις ευκαιρίες για ενασχόληση των παιδιών με εργαλεία και εργασίες που οδηγούν στην ανάπτυξη των ικανοτήτων τους τα κάνει να νιώθουν περήφανα γιατί βλέπουν να αναπτύσσεται και να μεγαλώνει κάτι το οποίο τα ίδια φύτεψαν και φρόντισαν. Νιώθουν με αυτόν τον τρόπο ότι βοηθούν και αποτελούν μέρος του περιβάλλοντος γύρω τους, λαμβάνοντας έτσι την ίδια στιγμή ρόλο ενεργού και υπεύθυνου πολίτη. Όλες οι αισθήσεις είναι εκεί και η αγάπη για τη φύση και το περιβάλλον πάντα καθοδηγεί.

Η καλλιέργεια της περιβαλλοντικής συνείδησης, αξιών και αρχών σεβασμού του φυσικού περιβάλλοντος, της κοινωνίας και κατ’ επέκταση του ίδιου τους του εαυτού είναι για τα Εκπαιδευτήρια Καίσαρη υψίστης σημασίας. Άλλωστε, όπως έλεγε και ο ιστορικός πολιτισμού Thomas Berry, “η διδασκαλία των παιδιών για το φυσικό περιβάλλον θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως το πιο σημαντικό συμβάν της ζωής τους”.