Ο άνθρωπος έχει διαθέτει μια γενική δυνατότητα να εκδηλώνει φόβο. Οι συγκεκριμένοι φόβοι είναι επίκτητοι και δημιουργούνται ως αποτέλεσμα αλληλεπίδρασεις με το περιβάλλον.
Γεννιέται λοιπόν το ερώτημα: Πως προκαλούνται οι φόβοι στο παιδί;
Πηγές δημιουργίας αντιδράσεων φόβου στα παιδιά είναι κυρίως οι εξής:
1. Η άμεση εμπειρία του παιδιού. Το παιδί δηλαδή που π.χ το έχει δαγκώσει ή πετάξει κάτω ένας σκύλος, μπορεί να κδηλώσει φόβο προς τους σκύλους ή ακόμα και προς κάθε άλλο παρόμοιο τετράποδο (π.χ γάτα, κατσίκα κ.ο.κ) , να γενικεύσει δηλαδή το ερέθισμα.
2. Η τοποχρονική συνεξάρτηση. Ένα παιδί μπορεί να εκδηλώσει φόβο προς ένα ερέθισμα χωρίς ποτέ να έχει δοκιμάσει μια οδυνηρή εμπειρία από το εν λόγω ερέθισμα αλλά το ΄΄ουδέτερο΄΄ αυτό ερέθισμα να έχει συνδεθεί με τοποχρονικά με ένα άλλο πραγματικό φοβικό ερέθισμα. Δηλαδή, όπως διαπιστώνει και το πείραμα Watson, το παιδί χαϊδεύοντας το τρίχωμα ενός κουνελιού του οποίου η αντίδραση το φόβισε, ταυτίζει πλέον και αντιδρά με φόβο σε ότι συνειρμικά του θυμίζει αυτό το ερέθισμα και έτσι αντιδρά π.χ. με φόβο βλέποντας ή ακουμπωντας μια γενειάδα ή ότιδήποτε άλλο παραπέμπει στην πραγματική παλιότερη φοβική εμπειρία του.
3. Παρατήρηση και μίμιση προτύπων. Τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν φόβο προς ένα συγκεκριμένο ερέθισμα χωρίς να έχει προηγηθεί άμεση ή έμμεση αρνητική εμπειρία από το ερέθισμα αυτό αλλά απλά γιατί παρατήρησαν ένα άλλο πρόσωπο να εκδηλώνει φόβο προς το συγκεκριμένο ερέθισμα. Σ’ αυτή την περίπτωση που ουσιαστικά πρόκειται για τη διαδικασία της μάθησης από παρατήρηση, θα πρέπει να αποδόσουμε το γεγονός ότι υπάρχει στενή αντιστοιχία μεταξύ των φόβων που εκδηλώνει το παιδί και των φόβων που εκδηλώνουν οι γονείς τους.
4. Μετατόπιση. Ένα ερέθισμα μπορεί να προκαλεί φόβο στο παιδί γιατί το ερέθισμα αυτό αποτελεί μια πρόσφατη υποκατάσταση κάποιου άλλου φοβικού ερεθίσματος , γιατί δηλαδή στο ερέθισμα αυτό έχει γίνει μετατόπιση του φόβου που προκαλεί μια άλλη πραγματική πηγή φόβου. Η διαδικασία αυτή της μετατόπισης έχει περιγραφεί πολύ εύστοχα από από τον Freud σε μια από τις πιο γνωστές περιπτώσεις της ψυχαναλυτικής βιβλιογραφίας, του φόβου ενός μικρού παιδιού του Hans για τα άλογα. Ο φόβος προς το ουδέτερο ερέθισμα τα άλογα, είναι μια υποκατασταση του άγχους του ευνουχισμού που νιώθει το αγόρι προς τον πατέρα, είναι μια διέξοδος σε μια άλυτη εσωτερική σύγκρουση του οιδιπόδειου συμπλέγματος. Ένα άλλο σύνηθες φαινόμενο φόβου, μέσω μετατόπισης, είναι η σχολικλη φοβία η οποία αποτελεί μια μορφή υποκατάστασης του φόβου του αποχωρισμού του παιδιού από τη μητέρα προς ένα ουδέτερο ερέθισμα, που είναι το σχολείο.
