Η εφηβεία είναι μια φάση ραγδαίων μεταμορφώσεων. Το σώμα αλλάζει γρήγορα, τα οστά ψηλώνουν, οι μύες δυναμώνουν και η ισορροπία επαναπροσδιορίζεται.
Όπως επισημαίνει η Elena Mainer Pardos, Καθηγήτρια και Ερευνήτρια στις Επιστήμες Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού στο Universidad San Jorge, αυτή η περίοδος, αν και γεμάτη ενέργεια, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη για τον κινητικό έλεγχο των εφήβων.
Πολλοί έφηβοι εμφανίζουν ξαφνική αδεξιότητα: σκοντάφτουν πιο συχνά, χάνουν τον συντονισμό τους ή δεν έχουν την ίδια ακρίβεια σε κινήσεις που παλαιότερα εκτελούσαν με ευκολία. Δεν πρόκειται για έλλειψη ικανότητας, αλλά για βιολογική ασυγχρονία. Το σώμα αναπτύσσεται ταχύτερα από την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται στις νέες διαστάσεις και αναλογίες.
Εκπαίδευση του εγκεφάλου μέσω της κίνησης
Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η νευρομυϊκή προπόνηση. Σύμφωνα με την Elena Mainer Pardos, πρόκειται για έναν τύπο άσκησης που «εκπαιδεύει» τον εγκέφαλο να δίνει πιο ακριβείς, γρήγορες και ασφαλείς εντολές στους μυς. Ο στόχος δεν είναι η δύναμη ή η αντοχή καθαυτή, αλλά ο ποιοτικός έλεγχος της κίνησης.
Η νευρομυϊκή προπόνηση βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος λαμβάνει πληροφορίες από το περιβάλλον και αντιδρά σε αυτές. Για παράδειγμα, όταν ένας έφηβος χάνει την ισορροπία του, το νευρικό σύστημα πρέπει μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου να ενεργοποιήσει τους σωστούς μυς. Ένας «εκπαιδευμένος» εγκέφαλος αντιδρά ταχύτερα, μειώνοντας τον κίνδυνο πτώσεων ή τραυματισμών.
Έρευνες δείχνουν ότι, όταν γίνεται σωστά και με επίβλεψη, αυτός ο τύπος προπόνησης βελτιώνει την ευκινησία, την ισορροπία, την ταχύτητα αντίδρασης και τον μυϊκό συντονισμό, ενώ παράλληλα αυξάνει τη σταθερότητα των αρθρώσεων.
Τι περιλαμβάνει η νευρομυϊκή προπόνηση
Όπως εξηγεί η Elena Mainer Pardos, ένα νευρομυϊκό πρόγραμμα συνδυάζει ασκήσεις δύναμης, ισορροπίας, συντονισμού και ευκινησίας. Δεν απαιτεί εξοπλισμό και μπορεί να διαρκεί μόλις 10–12 λεπτά, δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα. Η έμφαση δεν δίνεται στο «πόσο», αλλά στο «πώς» κινείται το σώμα.
Ασκήσεις όπως η ισορροπία στο ένα πόδι, οι ήπιες αναπηδήσεις με σωστή προσγείωση, η ενδυνάμωση του κορμού και οι ελεγχόμενες αλλαγές κατεύθυνσης βοηθούν τον έφηβο να ξαναβρεί τον έλεγχο ενός σώματος που αλλάζει διαρκώς.
Η «ευαλωτότητα» των κινητικών δεξιοτήτων
Κατά την εφηβεία, τα οστά αναπτύσσονται πρώτα, ακολουθούν οι μύες και έπειτα το νευρικό σύστημα. Αυτή η έλλειψη συγχρονισμού δημιουργεί αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «περίοδο ευαλωτότητας των κινητικών δεξιοτήτων». Η νευρομυϊκή προπόνηση λειτουργεί επανεκπαιδεύοντας τον έλεγχο του σώματος και επιταχύνοντας την προσαρμογή του νευρικού συστήματος.
Τα οφέλη, ωστόσο, δεν περιορίζονται στον αθλητισμό. Όπως τονίζει η Elena Mainer Pardos, η καλύτερη στάση σώματος, η αυξημένη αυτοπεποίθηση στην κίνηση, η μείωση τραυματισμών σε γόνατα, αστραγάλους και μέση, αλλά και η βελτίωση της συγκέντρωσης, επηρεάζουν θετικά την καθημερινή ζωή των εφήβων.
Σε έναν ολοένα και πιο καθιστικό κόσμο, η εκμάθηση ελεγχόμενης και ισορροπημένης κίνησης αποτελεί μορφή «σωματικού αλφαβητισμού». Η ένταξη της νευρομυϊκής προπόνησης σε σχολεία, αθλητικά προγράμματα και δραστηριότητες νέων δεν θα έπρεπε να είναι προνόμιο των αθλητών, αλλά βασικό στοιχείο υγιούς ανάπτυξης.
