Πώς να τα βγάλεις πέρα με το σαρκαστικό παιδί σου χωρίς να χάσεις τον έλεγχο

Πρέπει να είμαστε η πρώτη γενιά γονιών, στην ιστορία των γονιών, που περνάμε τόσο πολύ χρόνο με τα παιδιά μας. Και αυτό, όσο κι αν εκπληρώνει μια βαθιά επιθυμία πολλών ετών, όσων από εμάς δουλεύαμε πολλές ώρες εκτός σπιτιού στο παρελθόν, μας φέρνει ταυτόχρονα και καταπρόσωπο με μια σκληρή αλήθεια: Όσο περισσότερες οι ώρες, τόσο περισσότερες και οι συγκρούσεις.

Τον τελευταίο χρόνο παρακολουθήσαμε τα παιδιά μας να μεγαλώνουν από πολύ κοντά και –καθώς εμείς ήμασταν οι βασικές συναναστροφές τους- υποφέραμε όλες τις συμπεριφορικές αλλαγές που η ανάπτυξή τους επιφέρει. Αν, μάλιστα, τυχαίνει να μεγαλώνετε ένα παιδί που τώρα μπαίνει στην εφηβεία θα διαπιστώσατε πως η άλλοτε γκρίνια και άρνηση, έχει πλέον μετατραπεί σε ανυπόφορο σαρκασμό. Το να αντιμιλούν και να ειρωνεύονται τα παιδιά είναι ένας μοναδικός τρόπος που έχουν ανακαλύψει για να πιέζουν τα όρια και να εκδηλώνουν έτσι την ανεξαρτησία τους. Στις πιο μικρές ηλικίες συνήθως δεν κατανοούν πόσο προσβλητικά μπορεί να είναι τα σαρκαστικά σχόλιά τους. Μεγαλώνοντας, όμως, αν αυτά επιμένουν και γίνονται συνειδητά… μπορεί να προκαλέσουν σοβαρό πρόβλημα στη σχέση με τον γονιό. Πώς θα διαχειριστείτε το παιδί σας, χωρίς να βγείτε εκτός ελέγχου;

Γιατί το παιδί μου είναι σαρκαστικό;

Τα παιδιά συχνά δεν καταλαβαίνουν τον χρωματισμό του λόγου και το ότι γίνονται σαρκαστικοί με τον τρόπο που μιλάνε. Μερικές φορές νομίζουν πως είναι αστεία, όταν χρησιμοποιούν τον σαρκασμό και γι’αυτό δεν αντιλαμβάνονται γιατί οι γονείς θυμώνουν. Η πρώτη χρήση του σαρκασμού από τα παιδιά, σύμφωνα με τους ειδικούς, γίνεται στην ηλικία των 7-8 ετών.

Επιπλέον, τα παιδιά συνήθως επηρεάζονται από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν, οπότε αν ακούν συχνά τους γονείς ή τα αδέλφια τους να χρησιμοποιούν τον σαρκασμό, μπορεί να αρχίσουν να κάνουν το ίδιο, ακόμα κι αν δεν ξέρουν ακριβώς πώς ή πότε να μιλήσουν έτσι. Και παρόλο που είναι φυσιολογικό ένα παιδί να αντιμιλά και να χρησιμοποιεί τον σαρκασμό, χρειάζεται να μάθει πότε ξεπερνά τα όρια. Εξίσου σημαντικό είναι, βέβαια, να μάθουν και οι γονείς, ότι αποτελούν πρότυπα συμπεριφοράς για τα παιδιά τους, οπότε πρέπει να προσέχουν και εκείνοι τον τρόπο που μιλούν.

Τι κάνουμε;

Το ζωώδες ένστικτό μας τη στιγμή που το παιδί μιλά με ειρωνεία και σαρκασμό είναι να του τραβήξουμε τη γλώσσα μέχρι να την ξεριζώσουμε. Η λογική μας προλαβαίνει και σκεφτόμαστε να απαγορεύσουμε εντελώς στα παιδιά μας να μιλούν έτσι. Ωστόσο, η ψυχολόγος Melanie Glenwright από το Πανεπιστήμιο της Minetoba λέει, ότι δεν είναι αυτός ο σωστός τρόπος: Συμβουλεύει τους γονείς να μάθουν τα παιδιά πότε ένα σαρκαστικό σχόλιο μπορεί να είναι αστείο και πότε είναι προσβλητικό, ώστε να ξέρουν πότε μπορεί να πληγώσουν κάποιον με αυτό.

Η ψυχοθεραπεύτρια Andrea Nair προτείνει, για παράδειγμα, όταν το παιδί κάνει ένα σαρκαστικό σχόλιο να πουν «άουτς», για να καταλάβει το παιδί αμέσως, ότι αυτό πληγώνει κάποιον. Τονίζει σε κάθε περίπτωση, ότι είναι πολύ πιο αποτελεσματικό να μάθει ένα παιδί πώς να επικοινωνία, όταν υπάρχει συναισθηματική γαλήνη.

Επιλέγουμε τις μάχες μας

Μπορεί τα σαρκαστικά σχόλια του παιδιού μας να μας εξοργίζουν, ωστόσο το να το μαλώνουμε δημόσια μπορεί να κάνει περισσότερο κακό, παρά καλό. Ο κλινικός ψυχολόγος Dr. Wayne Fleisig, από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, για παράδειγμα λέει, ότι αν το παιδί είναι αγενές ή σαρκαστικό σε κάποιον φίλο, μην το επισημάνετε εκείνη τη στιγμή που θα το ακούσετε. Επιλέξτε μια άλλη στιγμή και ώρα, για να του εξηγήσετε, ότι τα λόγια του πληγώνουν. Μόνο έτσι θα μπορέσει να σας ακούσει.

Θεσπίστε θεμελιώδεις κανόνες

Το να θέτετε από νωρίς κανόνες για το πώς πρέπει να μιλά ένα παιδί είναι πολύ βασικό στο να του διδάξετε καλή και αποδεκτή συμπεριφορά. Αν το παιδί σας έχει γίνει εξαιρετικά σαρκαστικό και αγενές έχει έρθει η ώρα να το κάνετε, έστω και καθυστερημένα. Οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να προειδοποιούν το παιδί, όταν μιλά με τρόπο ανεπίτρεπτο.

Αν το παιδί συνεχίζει τα σαρκαστικά σχόλια, χρειάζεται να επιβάλλουν τις επιπτώσεις που κρίνουν ότι πρέπει. Οι επιπτώσεις αυτές πρέπει να σχετίζονται με τη μη αποδεκτή συμπεριφορά του παιδιού, ώστε να καταλάβει το λάθος του. Αν π.χ. το παιδί μιλά άσχημα την ώρα που παίζει ένα video game ή κρατά το κινητό, απλά πάρτε του τη συσκευή.

Για τα μικρότερα παιδιά, το να απομακρυνθεί από την ασχολία που απολαμβάνει εκείνη τη στιγμή είναι μία λύση ή το να του πάρετε κάποιο παιχνίδι που ξέρετε ότι αγαπά. Χρειάζεται να καταλάβει, ότι τα σαρκαστικά σχόλια απλά δεν επιτρέπονται!

Η Glenwright λέει, επίσης, ότι το να λέμε ανοιχτά στο παιδί γιατί τα σχόλιά του πληγώνουν κάποιον είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να του διδάξουμε πώς να τα διαχειρίζεται, ειδικά όταν τα απευθύνει σε κάποιον άλλον. Συνιστά να πούμε στο παιδί, να στρέφει τον σαρκασμό του σε ένα αντικείμενο, αν θέλει κάπου να ξεσπάσει, και όχι σε έναν άνθρωπο.

Όλοι ξέρουμε ανθρώπους που είναι υπερβολικά σαρκαστικοί –είναι σημαντικό να μάθει το παιδί μας, όσο είναι μικρό, ότι υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος και κατάσταση για να κάνει τέτοια σχόλια. Πρέπει να καταλάβει, ότι το να πληγώνει κάποιον ή να μη δείχνε σεβασμό δεν είναι ποτέ αποδεκτό και αν το κάνει θα πρέπει έπειτα να βρίσκει τρόπο να διορθώνει το λάθος του και να απολογείται.

Όλα τα παιδιά θα δοκιμάσουν τα όριά τους καθώς μεγαλώνουν, όμως είναι στο χέρι μας ως γονείς να θέσουμε τους κανόνες και να τους επιβάλλουμε, όταν το παιδί δεν τους σέβεται. Η συμπεριφορά του παιδιού μας είναι εξαιρετικά σημαντική για το μέλλον του και για τις σχέσεις του με τον κόσμο.

Πηγή: moms.com