Κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητα, τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης και διαφορετικές ικανότητες. Η γνωστική ανάπτυξη, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τα έμφυτα χαρακτηριστικά του παιδιού. Το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει και οι καθημερινές εμπειρίες του παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Και το ενδιαφέρον είναι πως πολλές από τις συνήθειες που μπορούν να ενισχύσουν τη σκέψη, τη γλώσσα, την επίλυση προβλημάτων και τη δημιουργικότητα των παιδιών είναι εντελώς απλές.
1. Αφήστε τα παιδιά να βαρεθούν
Η βαρεμάρα δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Όταν ένα παιδί δεν έχει συνεχώς ένα παιχνίδι, μια οθόνη ή μια οργανωμένη δραστηριότητα να το απασχολεί, αναγκάζεται να σκεφτεί μόνο του τι θα κάνει.
Έτσι μπορεί να επινοήσει ένα παιχνίδι, να ζωγραφίσει, να κατασκευάσει κάτι ή να δημιουργήσει μια δική του ιστορία.
Η μη οργανωμένη ώρα δίνει χώρο στη φαντασία και την πρωτοβουλία.
2. Μιλήστε τους – και ακούστε τα
Οι καθημερινές συζητήσεις είναι πολύτιμες για την ανάπτυξη της γλώσσας.
Μιλήστε στα παιδιά για όσα βλέπετε, ρωτήστε τα τη γνώμη τους και μη φοβάστε να χρησιμοποιείτε πλούσιο λεξιλόγιο. Όταν ένα παιδί ρωτά κάτι, προσπαθήστε να του δώσετε μια πραγματική απάντηση αντί να το ξεπεράσετε βιαστικά.
Ακόμη και μια απλή συζήτηση στο τραπέζι μπορεί να γίνει μια μικρή ευκαιρία μάθησης.
3. Διαβάστε μαζί, ακόμη κι αν δεν ξέρουν να διαβάζουν
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι το παιδί να μάθει να διαβάζει μόνο του.
Το κοινό διάβασμα από μικρή ηλικία φέρνει τα παιδιά σε επαφή με νέες λέξεις, ιστορίες και ιδέες, ενώ παράλληλα δημιουργεί μια θετική σχέση με τα βιβλία.
Και το σημαντικότερο; Δεν χρειάζεται να είναι πάντα «μάθημα». Ένα παραμύθι πριν τον ύπνο μπορεί απλώς να είναι μια όμορφη στιγμή που μοιράζεστε μαζί.
4. Μην τους δίνετε αμέσως τη λύση
Όταν το παιδί δυσκολεύεται με κάτι, είναι φυσικό να θέλουμε να το βοηθήσουμε.
Ωστόσο, πριν του δώσουμε αμέσως την απάντηση, μπορούμε να του πούμε: «Τι νομίζεις ότι μπορούμε να κάνουμε;»
Η προσπάθεια επίλυσης ενός προβλήματος κατάλληλου για την ηλικία του βοηθά το παιδί να αναπτύξει αυτοπεποίθηση και να καταλάβει ότι μπορεί να βρει λύσεις μόνο του.
5. Αφήστε τα παιδιά να παίζουν
Το παιχνίδι είναι πολύ περισσότερο από διασκέδαση.
Μέσα από το παιχνίδι τα παιδιά πειραματίζονται, δημιουργούν κανόνες, συνεργάζονται, παίρνουν αποφάσεις και δοκιμάζουν διαφορετικές λύσεις.
Ειδικά το ελεύθερο παιχνίδι, όπου το παιδί αποφασίζει τι θα κάνει και πώς θα το κάνει, αφήνει περισσότερο χώρο για δημιουργικότητα και αυθόρμητη μάθηση.
6. Μην υποτιμάτε τις ερωτήσεις τους
«Γιατί είναι μπλε ο ουρανός;»
«Πώς πετάνε τα αεροπλάνα;»
«Γιατί τα μυρμήγκια περπατούν στη σειρά;»
Οι ατελείωτες ερωτήσεις μπορεί κάποιες φορές να κουράζουν τους γονείς, όμως αποτελούν σημαντικό κομμάτι της φυσικής περιέργειας του παιδιού.
Αντί να απαντάμε πάντα εμείς, μπορούμε να ρωτήσουμε: «Εσύ τι πιστεύεις;» ή «Πώς θα μπορούσαμε να το μάθουμε;».
Έτσι το παιδί δεν παίρνει απλώς μια πληροφορία, αλλά μαθαίνει να αναζητά και να εξερευνά την απάντηση.
7. Ακολουθήστε τα ενδιαφέροντά του
Ένα παιδί μπορεί να τρελαίνεται για τους δεινόσαυρους, ένα άλλο για το διάστημα, ένα τρίτο για τη μουσική ή τις κατασκευές.
Όταν οι γονείς δείχνουν ενδιαφέρον για αυτά που πραγματικά συναρπάζουν το παιδί, του δίνουν την ευκαιρία να εμβαθύνει σε ένα θέμα και να γίνει ενεργός συμμετέχων στη μάθηση.
Δεν χρειάζεται κάθε ενδιαφέρον να μετατραπεί σε μάθημα. Αρκεί να του δώσουμε χώρο να εξελιχθεί.
Τελικά, τι χρειάζεται ένα παιδί για να μάθει;
Δεν υπάρχει μία μαγική συνταγή που κάνει ένα παιδί «ιδιοφυΐα». Η ανάπτυξη του εγκεφάλου είναι σύνθετη διαδικασία και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Αυτό που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον όπου το παιδί μιλά, παίζει, ρωτά, εξερευνά, δοκιμάζει, αποτυγχάνει και ξαναπροσπαθεί.
Και ίσως αυτό να είναι πολύ πιο σημαντικό από το να έχει ένα γεμάτο πρόγραμμα με δραστηριότητες.
@guidepostmontessori Children are different in temperament and cognitive abilities from the beginning, and development is shaped by a complicated interaction between biology and experience. But there are some surprisingly ordinary habits that help build the skills children use to learn, reason, and solve problems: 1️⃣ Let children be bored. Unstructured time lets children generate their own ideas and invent ways to occupy themselves. 2️⃣ Talk to children—a lot. Back-and-forth conversation builds language. Use bigger words than most people assume children can understand, and honor a child’s building intellect with deep answers. 3️⃣ Read together, even before children can read themselves. Shared reading provides rich exposure to vocabulary. Plus, it fosters a love of books that will serve children well as they grow. 4️⃣ Let children struggle. Solving an age-appropriate problem without immediately being given the answer gives children confidence. 5️⃣ Let children play. Play isn’t just entertainment; it lets children practice executive function and experiment with the world. 6️⃣ Take children’s questions seriously. “Why is grass green?” is a cute question, but it’s also how children make sense of the world. Encourage children to investigate their own answers or make predictions. 7️⃣ Follow the child’s interests. Deep engagement makes children active participants in learning rather than passive recipients of information. Encourage hobbies and fascinations. An environment where children are constantly building and nurturing their cognitive skills is an environment that allows a child’s developing brain to thrive.
♬ original sound – Guidepost
