Υπουργείο Πολιτισμού: Αυτά είναι τα καλύτερα παιδικά και εφηβικά βιβλία της χρονιάς

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοινώνει τα παιδικά και εφηβικά βιβλία, τους/τις συγγραφείς και τους εικονογράφους που κέρδισαν τα τέσσερα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2017. Πρόκειται για εκδόσεις του έτους 2016 στις οποίες κατέληξε η αρμόδια Κριτική Επιτροπή, κάνοντας την επιλογή της από τις Βραχείες Λίστες μετά από επανειλημμένες συνεδρίες και μακρές συζητήσεις. Από τη Διεύθυνση Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού δίνεται στη δημοσιότητα και το σκεπτικό βράβευσης για τα βιβλία που πλειοψήφησαν καθώς και για εκείνα που μειοψήφησαν σε κάθε κατηγορία.

Σύμφωνα με τις αιτιολογικές εκθέσεις της Κριτικής Επιτροπής, τα βραβευμένα βιβλία πραγματεύονται: ζητήματα ετερότητας, αλλά με έναν τρόπο υπαινικτικό και όχι επιβλητικό (Μαύρο πρόβατο στο Τέξας)επίσης το δύσκολο, αλλά ακόμα επίκαιρο προσφυγικό θέμα με έναν εικαστικό τρόπο που καταφέρνει να αποτυπώσει το σκοτάδι και τον φόβο όταν γίνονται ελπίδα για καλύτερο αύριο (Μελάκ, μόνος). Ο φακός πέφτει και στα γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας, με έντονο το σχολιασμό της κοινωνικής πραγματικότητας της εποχής και των κοινωνικών/ταξικών διαστρωματώσεων, και προσοχή στην ψυχολογία των χαρακτήρων (Ξυπόλυτοι ήρωες) και, τέλος, μέσα από τη βιογραφία ενός Ηπειρώτη καλλιτέχνη ενθαρρύνεται ένας γόνιμος προβληματισμός για θέματα σύγχρονης ελληνικής ιστορίας καθώς και για ζητήματα παιδείας και εκπαίδευσης, αλλά και πολιτικής (Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη).

Η κριτική επιτροπή

Την αρμόδια κριτική Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου συναποτελούν: η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θράκης Αναστασία Οικονομίδου (Πρόεδρος), η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μένη Κανατσούλη (Αντιπρόεδρος), η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τασούλα Τσιλιμένη , η καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ Αγγελική Γιαννικοπούλου, η συγγραφέας Σοφία Μαντουβάλου, ο εικονογράφος Τζουλιάνο Καγκλής, η εικονογράφος  Ίρις Σαμαρτζή, η κριτικός Κατερίνα Δερματά και η κριτικός  Χρύσα Κουράκη.

Αυτά είναι τα καλύτερα παιδικά και εφηβικά βιβλία της χρονιάς

Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου απονεμήθηκε κατά πλειοψηφία στον Κώστα Χαραλά για το έργο του «Μαύρο πρόβατο στο Τέξας»εκδόσεις Μεταίχμιο 2016.

Ας γνωρίσουμε το βιβλίο:

Δύο αγόρια 12 ετών. Δύο παράλληλες αφηγήσεις. Ο Φέντι, έτσι τον φωνάζουν στο ιδιωτικό σχολείο που πηγαίνει εξαιτίας της fender κιθάρας του, παίζει τένις. Ο Μπιπί, παρατσούκλι που του έμεινε από τότε που δούλευε σ’ ένα βενζινάδικο, μένει με τη μητέρα του και παίζει μπάσκετ.

Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στον εικονογράφο Αχιλλέα Ραζή και στην συγγραφέα Αργυρώ Πιπίνη για το έργο τους «Μελάκ, μόνος», εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016.

Ας γνωρίσουμε το βιβλίο:

Ανάψανε φωτιά. Εμείς περιμένουμε. Η Νουρ κοιμάται.

Μας ξύπνησαν γιατί ήρθε η σειρά μας. Βάζουν τη Νουρ στη βάρκα.

Κλαίει.

‘Μαμά μου, πού είσαι;’ Οι βαρκάρηδες φωνάζουν.

Τι λένε οι βαρκάρηδες; Τι λένε; Δεν καταλαβαίνει. Φοβάται.

Οι άνθρωποι πετάνε κάτω τα πράγματά τους.

Εμείς δεν έχουμε πράγματα. Έχουμε μόνο την πετσέτα.

Σπρώχνουν τη βάρκα.

Ταξιδεύει. Φοβάται.

Περιμένει. Φοβάται. Κρυώνει. Φοβάται.

Ένα φως πέφτει πάνω τους. Φωνάζουν. Φοβάται.

Όλοι στη βάρκα φωνάζουν. Φοβάται.

Οι ψαράδες τους παίρνουν αγκαλιά.

Η Αργυρώ Πιπίνη έγραψε μια ιστορία που χωράει πολλές ιστορίες – φαίνεται απλή, ίσως γιατί παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο. Ο Αχιλλέας Ραζής της έδωσε τα ζώντα χρώματα και το σχήμα που της αρμόζει – αναλλοίωτα κι αυτά. Εμείς απλώς τα αναγνωρίζουμε γιατί πιο εύκολα γιατί βλέπουμε σε αυτά το Χαλέπι, τη Λέσβο, την Αθήνα 2016.

Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στην  Αλεξάνδρα Μητσιάλη  για το έργο της «Ξυπόλυτοι ήρωες» εκδόσεις Πατάκη 2016.

Ας γνωρίσουμε το βιβλίο:

Ο Τάκης, η Σταυρούλα, η Αλέγρα, ο Πέπο, ο Άρης, η Ελένη, ο Έκτορας, η Αγγελική και η Λούνα ζουν στη Θεσσαλονίκη τα σκοτεινά χρόνια της γερµανικής Κατοχής. Μέσα σε µια πόλη που η µπότα των Γερµανών προσπαθεί να ταπεινώσει απ’ άκρη σ’ άκρη, αγωνίζονται να επιβιώσουν και ταυτόχρονα να αντισταθούν στον ναζισµό. Ζουν εµπειρίες που τους καθορίζουν και πολλές φορές δίνουν µάχη για να ξεφύγουν από τον θάνατο που τους κυκλώνει. Και µέσα στα µεγάλα ιστορικά γεγονότα ξετυλίγονται απεγνωσµένοι έρωτες, αδερφικές φιλίες, πράξεις αυταπάρνησης, επιστροφές από χρωστούµενα του παρελθόντος. Και κάποτε είναι τα ζάρια της τύχης που αποφασίζουν για τον θάνατο και τη ζωή. Οι Ξυπόλυτοι ήρωες είναι ένα ιστορικό µυθιστόρηµα για την Κατοχή και την Αντίσταση, για το ξυπόλυτο τάγµα και το ξεκλήρισµα των Εβραίων της πόλης. Οι Ξυπόλυτοι ήρωες είναι πάνω από όλα η ιστορία των απλών, καθηµερινών ανθρώπων της που απέκτησαν το ανάστηµα όσων γράφουν την ιστορία µε τις ίδιες τους τις πράξεις.

Κρατικό Βραβείο Βιβλίο Γνώσεων

Το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά απονέμεται κατά πλειοψηφία στην Έλσα Μυρογιάννη  για το έργο της  Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016.

Ας γνωρίσουμε το βιβλίο:

«Δεν ξέρω από πόσο μακριά μου έρχονται οι μορφές αυτές. Δεν ξέρω να πω τι ακριβώς εκφράζουν, αν είναι θεοί ή δαίμονες, αν είναι μυθικές μορφές ή ήρωες της ιστορίας, λαϊκοί αγωνιστές ή πνευματικοί άνθρωποι, εθνικοί ευεργέτες ή διδάσκαλοι του γένους, φαντάσματα του νου ή εφιάλτες. Πιθανόν να είναι κάτι από όλα αυτά…» Βιογραφώντας τον γλύπτη Θόδωρο Παπαγιάννη ανακαλούμε κάποια σημαντικά θέματα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, όπως είναι οι αρχές του διαφωτισμού, ο αγώνας για την ελευθερία, τα όρια της δημοκρατίας και η δύναμη της τέχνης. Ο Θόδωρος Παπαγιάννης με τα Φαντάσματα, τα υπερφυσικά γλυπτά που δημιούργησε χρησιμοποιώντας αποκαΐδια της φωτιάς στο Πολυτεχνείο το 1991, καθώς και με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θ. Παπαγιάννης» στον γενέθλιο τόπο του, το χωριό Ελληνικό Ιωαννίνων, δίνει τις προσωπικές του απαντήσεις.