Η μετάβαση στο Λύκειο δεν είναι πάντα εύκολη. Ούτε για τα παιδιά ούτε για τους γονείς που τα βλέπουν να μπαίνουν σε έναν καινούργιο κόσμο, με περισσότερη ανεξαρτησία, νέες παρέες, σχέσεις και καταστάσεις που συχνά καλούνται να διαχειριστούν μόνα τους.
Και βέβαια, πολλά έχουν αλλάξει από τότε που οι σημερινοί γονείς ήταν 15 ετών. Τα smartphones, τα social media, τα μηνύματα που εξαφανίζονται, οι ομαδικές συνομιλίες και η διαρκής διαδικτυακή παρουσία έχουν δημιουργήσει μια εντελώς διαφορετική καθημερινότητα για τους εφήβους.
Υπάρχουν, όμως, ορισμένες συμβουλές που παραμένουν επίκαιρες. Μια μητέρα τις συγκέντρωσε σε ένα βίντεο που έγινε viral στα social media και απευθύνεται κυρίως στα κορίτσια που ετοιμάζονται να μπουν στο Λύκειο. Πέντε απλές συμβουλές για τις σχέσεις, τα προσωπικά όρια, την ασφάλεια και το διαδίκτυο που αξίζει να συζητήσουμε με τις κόρες μας.
Η προσοχή από μεγαλύτερα αγόρια δεν είναι πάντα κολακευτική
«Αν ένα αγόρι μπορεί να επιλέξει κορίτσια της ηλικίας του, αλλά επιμένει να προσεγγίζει μικρότερες, αναρωτήσου γιατί», επισημαίνει η μητέρα.
Η συμβουλή της προς τις έφηβες είναι να προσέχουν ιδιαίτερα όταν κάποιος μεγαλύτερος προσπαθεί να επιταχύνει μια σχέση ή τις πιέζει να κάνουν πράγματα για τα οποία δεν αισθάνονται έτοιμες.
«Ο σωστός άνθρωπος δεν θα σε βιάσει, δεν θα σε πιέσει και δεν θα σου ζητήσει να μεγαλώσεις πιο γρήγορα απ’ όσο είσαι έτοιμη. Εμπιστεύσου τους ενήλικες που σε αγαπούν. Έχουν δει πράγματα που εσύ δεν έχεις ακόμη δει».
Όποιος δεν σέβεται τα όριά σου δεν συμπεριφέρεται σαν φίλος
Ένα «όχι» δεν χρειάζεται διαπραγμάτευση. Και τα προσωπικά όρια ενός εφήβου πρέπει να γίνονται σεβαστά τόσο στις φιλίες όσο και στις ερωτικές σχέσεις.
Η μητέρα δίνει μερικά πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα: «Το κορίτσι που σου λέει ότι υπερβάλλεις. Το αγόρι που θυμώνει όταν λες “όχι”. Ο φίλος που συνεχίζει να πιέζει ενώ έχεις ήδη απαντήσει».
Όπως εξηγεί, οι άνθρωποι που πραγματικά νοιάζονται για εμάς σέβονται τα όριά μας. Εκείνοι που δεν τα σέβονται θα προσπαθούν διαρκώς να τα αμφισβητήσουν ή να τα μετακινήσουν. Και είναι σημαντικό ένα παιδί να μάθει εγκαίρως να αναγνωρίζει τη διαφορά.
Ό,τι ανεβαίνει στο διαδίκτυο μπορεί να μείνει εκεί για πάντα
Μπορεί μια εφαρμογή να υπόσχεται ότι μια φωτογραφία ή ένα μήνυμα θα εξαφανιστεί, όμως στην πράξη τίποτα που στέλνουμε ψηφιακά δεν είναι απολύτως προσωρινό.
«Οτιδήποτε στέλνεις μπορεί να αποθηκευτεί, να κοινοποιηθεί, να προωθηθεί ή να καταγραφεί με screen recording», προειδοποιεί.
Και προτείνει έναν απλό κανόνα πριν από κάθε ανάρτηση ή αποστολή προσωπικού περιεχομένου: «Θα ήμουν εντάξει αν το έβλεπαν όλοι στο σχολείο;». Γιατί κάποια στιγμή μπορεί πράγματι να συμβεί.
Να έχεις πάντα έναν τρόπο να φύγεις
Μια ακόμη συμβουλή αφορά τις εξόδους και τις παρέες, ιδιαίτερα όσο τα παιδιά αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία.
«Πήγαινε σε μέρη με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι. Φρόντισε το κινητό σου να έχει μπαταρία. Πρόσεχε το ποτό σου. Άκου το ένστικτό σου».
Και κυρίως, αν μια κατάσταση αρχίσει να την κάνει να αισθάνεται άβολα ή ανασφαλής, μια έφηβη πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί απλώς να φύγει.
«Δεν χρωστάς σε κανέναν εξηγήσεις. Το “φεύγω” είναι αρκετό».
Συμφωνήστε από τώρα μια οικογενειακή λέξη-κωδικό
Ίσως η πιο πρακτική από τις πέντε συμβουλές απευθύνεται εξίσου στα παιδιά και στους γονείς.
Η πρόταση είναι να συμφωνήσετε μια απλή λέξη ή φράση που το παιδί μπορεί να στείλει με μήνυμα όταν βρίσκεται σε μια κατάσταση από την οποία θέλει να φύγει. Ο κωδικός θα σημαίνει ένα πράγμα: «Έλα να με πάρεις».
Χωρίς ερωτήσεις εκείνη τη στιγμή, χωρίς κήρυγμα και χωρίς τιμωρία. Πρώτα ο γονιός πηγαίνει να πάρει το παιδί του και το απομακρύνει από την κατάσταση.
«Οι περισσότεροι έφηβοι δεν εγκλωβίζονται σε δύσκολες καταστάσεις επειδή δεν ξέρουν τι είναι σωστό. Εγκλωβίζονται επειδή φοβούνται να ζητήσουν βοήθεια», εξηγεί η μητέρα. «Αφαιρέστε αυτόν τον φόβο πριν χρειαστεί ποτέ να ζητήσουν βοήθεια».
Για έναν γονιό, ίσως αυτή να είναι και η σημαντικότερη υπενθύμιση. Δεν χρειάζεται να έχουμε έτοιμη απάντηση για καθετί που θα συναντήσει το παιδί μας στην εφηβεία. Χρειάζεται, όμως, να έχουμε δημιουργήσει από πριν ένα ασφαλές κανάλι επικοινωνίας, ώστε να ξέρει ότι όταν τα πράγματα δυσκολέψουν μπορεί να μας καλέσει χωρίς ο φόβος της αντίδρασής μας να το κάνει να σωπάσει.
