Ανησυχία προκαλεί νέα ειδοποίηση για τρόφιμα που κυκλοφορούν και στην Ελλάδα, καθώς εντοπίστηκαν επικίνδυνες χημικές ουσίες σε προϊόντα αρτοποιίας, σύμφωνα με ενημέρωση από το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης RASFF.
Η ειδοποίηση καταχωρήθηκε στις 24 Απριλίου 2026 από τις Κάτω Χώρες και αφορά κράκερ στα οποία ανιχνεύθηκαν ορυκτέλαια αρωματικών υδρογονανθράκων (MOAH). Το περιστατικό αξιολογήθηκε ως «σοβαρού κινδύνου», ενώ στη λίστα διανομής περιλαμβάνεται και η Ελλάδα, μαζί με ακόμη 25 χώρες.
Εντοπισμός επικίνδυνων ουσιών στα προϊόντα
Ο εντοπισμός έγινε στο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου της εταιρείας, με τις συγκεντρώσεις να φτάνουν τα 5 mg/kg, επίπεδο που υπερβαίνει τα αποδεκτά όρια ανίχνευσης.
Οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν σε αποσύρσεις προϊόντων και ενημέρωση των καταναλωτών, ενώ σε ορισμένες χώρες εκδόθηκαν και δημόσιες προειδοποιήσεις.
Τα προϊόντα που αφορά η ανάκληση
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έχουν ήδη εκδοθεί σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Γαλλία, πρόκειται για τα κράκερ Sky Flakes της μάρκας MY SAN, σε συσκευασία 250 γραμμαρίων.
Οι ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας που επηρεάζονται είναι 03/08/2026 και 04/08/2026, με τις αρχές να κάνουν λόγο για υψηλά επίπεδα MOAH και παρουσία βιομηχανικών ρύπων.
Τι είναι οι ουσίες MOAH και γιατί ανησυχούν οι ειδικοί
Οι MOAH αποτελούν κατηγορία χημικών ενώσεων που προέρχονται από ορυκτέλαια και περιλαμβάνουν αρωματικούς υδρογονάνθρακες, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν χαρακτηριστεί ως δυνητικά καρκινογόνοι και γονοτοξικοί.
Η παρουσία τους στα τρόφιμα θεωρείται ανεπιθύμητη, καθώς δεν υπάρχει σαφώς καθορισμένο ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης για πολλές από αυτές τις ουσίες.
Πώς φτάνουν στα τρόφιμα
Η επιμόλυνση μπορεί να προκύψει σε διάφορα στάδια της παραγωγής. Συχνές πηγές είναι τα υλικά συσκευασίας, ιδιαίτερα ανακυκλωμένο χαρτί και χαρτόνι, καθώς και λιπαντικά μηχανημάτων.
Επιπλέον, οι ουσίες αυτές μπορούν να μεταφερθούν μέσω περιβαλλοντικής ρύπανσης ή κατά τη μεταφορά και αποθήκευση των προϊόντων.
Οι επιπτώσεις στην υγεία
Η έκθεση σε MOAH σχετίζεται κυρίως με μακροχρόνια κατανάλωση. Ορισμένες ενώσεις ενδέχεται να επηρεάσουν το DNA και να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκινογένεσης, ενώ εξετάζονται και πιθανές επιδράσεις στο ήπαρ και άλλα όργανα.
Η EFSA έχει επισημάνει ότι η παρουσία τους στα τρόφιμα πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό.
Τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει πλήρως εναρμονισμένη νομοθεσία που να ορίζει συγκεκριμένα ανώτατα όρια για τα MOAH σε όλα τα τρόφιμα.
Ωστόσο, με βάση τον Κανονισμό (ΕΚ) 178/2002, τρόφιμα που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία δεν επιτρέπεται να διατίθενται στην αγορά.
Στην πράξη εφαρμόζονται όρια ανίχνευσης (LOQ), όπως 0,5 mg/kg για ξηρά τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, ενώ σε περιπτώσεις υπέρβασης τα προϊόντα αποσύρονται.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία για τη θέσπιση δεσμευτικών ορίων μέσω τροποποίησης του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/915, με πιθανή εφαρμογή από το 2027.
