Για τους περισσότερους γονείς, τα μπρατσάκια είναι σχεδόν συνώνυμα του καλοκαιριού. Μόλις το παιδί αρχίσει να κάνει τα πρώτα του βήματα στο νερό, τα φοράει σχεδόν αυτόματα, είτε στην παραλία είτε στην πισίνα. Δημιουργούν μια αίσθηση ασφάλειας και βοηθούν το παιδί να απολαύσει το παιχνίδι στο νερό.
Όμως, μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί μαθαίνει να κολυμπά;
Ειδικοί στην εκμάθηση κολύμβησης και την πρόληψη των πνιγμών λένε ότι τα μπρατσάκια δεν είναι επικίνδυνα όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι η συστηματική χρήση τους μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένες συνήθειες και μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας τόσο στα παιδιά όσο και στους γονείς.
Η θέση του σώματος μέσα στο νερό έχει σημασία
«Τα βοηθήματα επίπλευσης που κρατούν το σώμα σε κατακόρυφη θέση διατηρούν το παιδί σε αυτό που θεωρούμε θέση πνιγμού», εξηγεί η Lisa Zarda, εκτελεστική διευθύντρια της United States Swim School Association.
Σύμφωνα με την ίδια, όταν ένα παιδί περνά πολλές ώρες φορώντας μπρατσάκια, συνηθίζει να βρίσκεται όρθιο μέσα στο νερό, με το κεφάλι συνεχώς έξω από την επιφάνεια και τα πόδια να κινούνται σαν να κάνει ποδήλατο. Αυτή η στάση απέχει πολύ από τη σωστή θέση του σώματος που απαιτεί η κολύμβηση.
Η Rose Cholewinski, υπεύθυνη της σχολής κολύμβησης SwimAmerica-Davis στην Καλιφόρνια, επισημαίνει ότι αρκετά παιδιά που έχουν συνηθίσει να φορούν συνεχώς μπρατσάκια δυσκολεύονται περισσότερο στα πρώτα μαθήματα κολύμβησης. Χρειάζεται χρόνος μέχρι να αισθανθούν άνετα να βάλουν το πρόσωπό τους μέσα στο νερό και να πάρουν οριζόντια θέση, που αποτελεί τη βάση για να μάθουν να επιπλέουν και να κολυμπούν.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ψευδαίσθηση ότι το παιδί ξέρει να κολυμπά
Οι ειδικοί θεωρούν ακόμη πιο σημαντικό έναν άλλο κίνδυνο.
Ένα παιδί που μπαίνει πάντοτε στο νερό φορώντας μπρατσάκια μπορεί εύκολα να πιστέψει ότι γνωρίζει κολύμπι. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν έχει μάθει πώς αντιδρά το σώμα του χωρίς βοήθεια, ούτε πώς να επιπλέει μόνο του.
Αυτό μπορεί να το οδηγήσει να μπει αυθόρμητα στο νερό χωρίς προστασία, υποτιμώντας τον πραγματικό κίνδυνο.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι ειδικοί στις ΗΠΑ, περίπου το 70% των πνιγμών σε νήπια συμβαίνει όταν οι ενήλικες δεν περίμεναν ότι το παιδί θα βρεθεί μέσα στο νερό.
Τι λένε οι ελληνικές οδηγίες
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι οδηγίες του Εθνικού Προγράμματος Ασφάλειας στο Νερό του Υπουργείου Υγείας και της πρωτοβουλίας Safe Water Sports.
Οι οδηγίες του υπουργείου Υγείας υπογραμμίζουν ότι τα παιδιά πρέπει να επιτηρούνται συνεχώς από ενήλικα όταν βρίσκονται κοντά στο νερό και ότι η εκμάθηση της κολύμβησης αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης του πνιγμού.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι τα βοηθήματα επίπλευσης χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της εκμάθησης κολύμβησης και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την άμεση επίβλεψη από έναν ενήλικα.
Δεν είναι όλα τα μπρατσάκια ίδια
Ένα ακόμη στοιχείο που συχνά αγνοούν οι γονείς είναι ότι τα μπρατσάκια δεν θεωρούνται σωσίβια.
Στην Ευρώπη, τα προϊόντα που προορίζονται για την εκμάθηση της κολύμβησης πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας, όπως το πρότυπο EN 13138, το οποίο αφορά βοηθήματα εκμάθησης και όχι μέσα διάσωσης.
Με άλλα λόγια, έχουν σχεδιαστεί για να βοηθούν ένα παιδί να εξοικειωθεί με το νερό, όχι για να το προστατεύουν σε περίπτωση κινδύνου.
Πρέπει τελικά να τα αποφεύγουμε;
Η απάντηση των ειδικών είναι όχι. Τα μπρατσάκια μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο βοήθημα, ιδιαίτερα όταν το παιδί κάνει τα πρώτα του βήματα στο νερό ή όταν ένας ενήλικας βρίσκεται μαζί με περισσότερα από ένα μικρά παιδιά.
Αυτό που δεν πρέπει να συμβεί είναι να μετατραπούν σε υποκατάστατο της εκμάθησης κολύμβησης ή της επίβλεψης.
Όπως επισημαίνουν οι εκπαιδευτές κολύμβησης, τα μπρατσάκια μπορεί να αφήσουν ελεύθερα τα χέρια του γονέα, ποτέ όμως δεν πρέπει να αφήσουν «ελεύθερα» τα μάτια του.
Για τους ειδικούς, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι ο συνδυασμός συστηματικών μαθημάτων κολύμβησης, συνεχούς παρουσίας του ενήλικα μέσα ή πολύ κοντά στο νερό και λελογισμένης χρήσης των βοηθημάτων επίπλευσης. Έτσι, το παιδί αποκτά σταδιακά πραγματικές δεξιότητες και όχι μόνο την αίσθηση ότι είναι ασφαλές.
