Η μητρική γλώσσα – στη δική μας περίπτωση η ελληνική – είναι κάτι περισσότερο από ένα σύνολο λέξεων.
Στις 21 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, μια ευκαιρία να θυμηθούμε τη σπουδαιότητα και την ομορφιά της γλώσσας με την οποία μεγαλώνουμε, σκεφτόμαστε, και εκφραζόμαστε. Η μητρική γλώσσα αποτελεί κάτι περισσότερο από έναν απλό τρόπο επικοινωνίας. Είναι ένα κομμάτι της ταυτότητάς μας, μια πηγή πολιτισμικής κληρονομιάς και συναισθημάτων. Είναι η πατρίδα μας.
Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μαρία Ευθυμίου, έχει μιλήσει στο παρελθόν για την ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στη μητρική γλώσσα και τον πολιτισμό ενός λαού, τονίζοντας ότι η γλώσσα είναι περισσότερο από ένα απλό μέσο επικοινωνίας. «Η μητρική γλώσσα είναι μια πατρίδα. Η ίδια η γλώσσα κάθε λαού όταν την προσεγγίζεις μπαίνεις στο εσωτερικό του. Γιατί η γλώσσα δεν είναι μόνο δομή, έχει και υφή έχει και τάση. Και αυτόν τον κόσμο τον αποκωδικοποιείς καλύτερα», αναφέρει.
Η Ελληνική, μια αρχαία γλώσσα με μια ιστορία χιλιετιών, δεν είναι πια η γλώσσα που μαθαίνεται ευρέως ως ξένη. Αντίθετα, όμως, για αιώνες τα ελληνικά υπήρξαν η γλώσσα του πολιτισμού, της επιστήμης, και της πνευματικής ανάπτυξης. Όπως αναφέρει η κα Ευθυμίου, η ελληνική γλώσσα ήταν αυτό που διέκρινε τους λόγιους, τους εμπόρους, και τους ανήσυχους πνευματικά ανθρώπους της εποχής.
Η ελληνική γλώσσα ήταν ένα εργαλείο ανταλλαγής πλούτου, οικονομικού αλλά και πνευματικού, ήταν ο κοινός παρονομαστής που συνέδεε τις κοινωνίες και τους επέτρεπε την εξέλιξη των ιδεών και της γνώσης. Σήμερα, αν και η γλώσσα μας δεν διατηρεί την παλιά της επιρροή, η σπουδαιότητά της δεν μειώνεται. Εξακολουθεί να είναι ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτισμικού πλούτου και μια πηγή έμπνευσης για τη μελλοντική γλωσσική εξέλιξη.
Είναι οι ρίζες μας, η κουλτούρα μας, οι αξίες μας
Η μητρική γλώσσα είναι περισσότερο από ένα σύνολο λέξεων και γραμματικών κανόνων. Είναι οι ρίζες μας, η κουλτούρα μας, οι αξίες μας και τα συναισθήματά μας. Μέσω της γλώσσας μας μεταδίδονται οι ιστορίες μας, οι παραδόσεις μας και οι αντιλήψεις μας για τον κόσμο.
«Όταν δεν εκφραζόμαστε σωστά, κάτι δεν πηγαίνει καλά μέσα μας»
Μάλιστα, για το πρόβλημα της γλωσσικής «φτώχειας» και τις επιπτώσεις του στην ίδια μας την ψυχολογία, έχει μιλήσει ο διακεκριμένος γλωσσολόγος, φιλόλογος, καθηγητής πανεπιστημίου και λεξικογράφος Γιώργος Μπαμπινιώτης στο παρακάτω βίντεο:
«Η αδυναμία ή η δυσκολία ή η όποια δοκιμασία μου να εκφραστώ δηλαδή να βγάλω αυτά που σκέφτομαι ή αισθάνομαι, όταν δεν μου βγαίνουν γλωσσικά, κάτι δεν πάει καλά μέσα μου. Αρχίζει ένας εκνευρισμός, ένα άγχος, μια επιθετικότητα, μια καχυποψία, μια σειρά από αρνητικούς μηχανισμούς που ξεπερνιούνται όταν λειτουργεί σωστά η γλώσσα.
Γιατί τι είναι η γλώσσα; Είναι η επικοινωνία που λέμε, είναι η συνάντηση ανθρώπου με άνθρωπο και προϋποθέτει ότι σας μιλάω για να αποκαλύψω πράγματα, όχι να τα σκεπάσω. Δηλαδή είναι δεδομένη στην επικοινωνία η αλήθεια. Λέει ο Ρίτσος, κάθε λέξη είναι μια προσπάθεια για συνάντηση».
