Οι πρόσφατες αναφορές για εμφανίσεις καρχαριών σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έχουν προκαλέσει ερωτήματα σε πολλούς από εμάς. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παρουσία καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, ούτε σημαίνει ότι οι παραλίες μας είναι επικίνδυνες.
Στην πραγματικότητα, οι συναντήσεις ανθρώπων με καρχαρίες είναι εξαιρετικά σπάνιες, ενώ οι επιθέσεις καταγράφονται πολύ σπανιότερα. Σύμφωνα με τον θαλάσσιο βιολόγο Χρήστο Τακλή, o οποίος μίλησε στο ΕΡΤNEWS, η τελευταία καταγεγραμμένη επίθεση καρχαρία στην Ελλάδα σημειώθηκε πριν από περίπου 45 χρόνια, ενώ η τελευταία θανατηφόρα πριν από περίπου 60 χρόνια. Να πώς καταγράφεται η εμφάνιση καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες από τον ιστότοπο maphab.net
Ποια είδη καρχαριών ζουν στις ελληνικές θάλασσες;
Η Ελλάδα φιλοξενεί δεκάδες είδη καρχαριών, τα περισσότερα από τα οποία δεν θεωρούνται επικίνδυνα για τον άνθρωπο.
Μεταξύ των ειδών που καταγράφονται συχνότερα είναι:
• Ο γαλάζιος καρχαρίας, ο οποίος εμφανίζεται συχνότερα την άνοιξη και ιδιαίτερα τον Μάιο.
• Ο καρχαρίας μάκο, γνωστός για την ταχύτητά του.
• Ο εξαβράγχιος καρχαρίας, που συνήθως ζει σε μεγάλα βάθη.
• Ο γκριζογαλέος και το σκυλόψαρο, είδη που συχνά αλιεύονται από ψαράδες.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι περισσότεροι καρχαρίες αποφεύγουν τον άνθρωπο και δεν τον θεωρούν θήραμα.
Σε ποιες περιοχές έχουν καταγραφεί εμφανίσεις;
Καταγραφές των τελευταίων δεκαετιών δείχνουν ότι καρχαρίες έχουν παρατηρηθεί σχεδόν σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Περισσότερες εμφανίσεις έχουν σημειωθεί:
• Στο Ιόνιο Πέλαγος
• Στον Σαρωνικό Κόλπο
• Στον Παγασητικό
• Στη Χαλκιδική
• Στα Δωδεκάνησα
• Νότια της Κρήτης
Η παρουσία τους, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για τους λουόμενους.
Τι να κάνουμε αν δούμε καρχαρία στη θάλασσα;
Αν αντιληφθούμε την παρουσία καρχαρία, το σημαντικότερο είναι να παραμείνουμε ψύχραιμοι. Δεν πανικοβαλλόμαστε και αποφεύγουμε τις απότομες κινήσεις ή τα έντονα πλατσουρίσματα που μπορεί να τραβήξουν την προσοχή του. Κρατάμε οπτική επαφή με το ζώο και απομακρυνόμαστε αργά και σταθερά προς την ακτή ή προς κάποιο σκάφος, χωρίς να του γυρίσουμε την πλάτη. Παράλληλα, δεν επιχειρούμε να τον πλησιάσουμε για να τραβήξουμε φωτογραφίες ή βίντεο. Οι καρχαρίες είναι από τη φύση τους περίεργα ζώα και συχνά προσεγγίζουν έναν λουόμενο απλώς για να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους, χωρίς να εκδηλώνουν επιθετική συμπεριφορά.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι το σημαντικότερο είναι να παραμείνουμε ψύχραιμοι.
Αν ένας καρχαρίας βρεθεί σε πολύ μικρή απόσταση, οι ειδικοί συμβουλεύουν να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε το σώμα μας σε κατακόρυφη θέση και να μην του γυρίσουμε την πλάτη.
Σε εξαιρετικά σπάνια περίπτωση που πλησιάσει απειλητικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα χέρια μας ή κάποιο αντικείμενο που κρατάμε για να τον απομακρύνουμε, στοχεύοντας κυρίως στη μύτη ή στα βράγχια του. Πρόκειται για περιοχές ιδιαίτερα ευαίσθητες για το ζώο.
Πώς μειώνουμε τις πιθανότητες μιας συνάντησης;
Αν και οι πιθανότητες είναι ήδη εξαιρετικά μικρές, καλό είναι να αποφεύγουμε:
• Το κολύμπι μόνοι μας σε απομακρυσμένες περιοχές.
• Την είσοδο στη θάλασσα όταν υπάρχουν τραυματισμοί που αιμορραγούν.
• Το ψαροντούφεκο ή το κολύμπι κοντά σε αλιευτικά σκάφη.
• Το κολύμπι την αυγή ή το σούρουπο, ώρες κατά τις οποίες πολλά θαλάσσια είδη είναι πιο δραστήρια.
Πρέπει τελικά να φοβόμαστε;
Οι θαλάσσιοι βιολόγοι είναι ξεκάθαροι: όχι.
Οι καρχαρίες αποτελούν σημαντικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος και συμβάλλουν στη διατήρηση της ισορροπίας των θαλασσών. Παρότι οι εμφανίσεις τους συχνά γίνονται πρωτοσέλιδο, τα στατιστικά δείχνουν ότι ο κίνδυνος για έναν λουόμενο στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.
Η γνώση, η ψυχραιμία και ο σεβασμός προς τη θαλάσσια ζωή είναι οι καλύτεροι σύμμαχοί μας κάθε φορά που μπαίνουμε στη θάλασσα.
