Οι πρόσφατες αναφορές για λαγοκέφαλους σε παραλίες της χώρας, αλλά και το περιστατικό τραυματισμού λουόμενης στη Βάρκιζα, έχουν προκαλέσει ανησυχία σε πολλούς πολίτες που ετοιμάζονται για τις καλοκαιρινές τους εξορμήσεις. Δεν είναι λίγοι οι γονείς που αναρωτιούνται αν η παρουσία του συγκεκριμένου ψαριού καθιστά πλέον λιγότερο ασφαλές το μπάνιο στη θάλασσα.
Οι επιστήμονες, πάντως, ζητούν ψυχραιμία. Ο θαλάσσιος βιολόγος Θοδωρής Τσιμπίδης εξήγησε μιλώντας στο ERTnews ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού και ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί συστηματική απειλή για τους λουόμενους. Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, σε αρκετές περιπτώσεις όπου καταγράφηκαν δαγκώματα είχε προηγηθεί τάισμα ψαριών από λουόμενους, γεγονός που τα προσελκύει κοντά στην ακτή.
Γιατί ο λαγοκέφαλος προκαλεί τόση ανησυχία;
Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) είναι ένα ξενικό είδος που έχει εξαπλωθεί τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο και στις ελληνικές θάλασσες. Είναι γνωστός κυρίως για την ισχυρή νευροτοξίνη που περιέχει, την τετροδοτοξίνη, η οποία καθιστά το ψάρι εξαιρετικά επικίνδυνο για κατανάλωση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κανένα μέρος του δεν θεωρείται ασφαλές για φαγητό.
Ωστόσο, η τοξίνη δεν μεταδίδεται μέσω του δαγκώματος. Ο κίνδυνος προέρχεται από τις ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες του, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν βαθιά τραύματα και έντονη αιμορραγία.
Επιτίθεται στους ανθρώπους;
Σύμφωνα με ανάλυση του αναπληρωτή καθηγητή Αλιείας Δημήτρη Κλαουδάτο στην Καθημερινή, τα περιστατικά δαγκωμάτων σε ανθρώπους είναι υπαρκτά αλλά περιορισμένα. Πρόσφατη επιστημονική καταγραφή στην Ανατολική Μεσόγειο κατέγραψε 28 περιστατικά δαγκωμάτων σε διάστημα σχεδόν είκοσι ετών. Στην Ελλάδα έχουν αναφερθεί τραυματισμοί λουομένων, χωρίς όμως να έχουν καταγραφεί θάνατοι από τέτοια περιστατικά.
Οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγουμε να αγγίζουμε ή να ταΐζουμε ψάρια στη θάλασσα και να μην επιχειρούμε να πιάσουμε λαγοκέφαλους αν τους εντοπίσουμε κοντά στην ακτή.
Τι να κάνετε αν σας δαγκώσει λαγοκέφαλος
Με αφορμή την αυξανόμενη παρουσία του είδους στις ελληνικές θάλασσες, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε οδηγίες πρώτων βοηθειών για την αντιμετώπιση τραυματισμού από δάγκωμα λαγοκέφαλου.
Οι οδηγίες είναι οι εξής:
- Καθαρίστε αμέσως το τραύμα με άφθονο καθαρό τρεχούμενο νερό και σαπούνι.
- Μην χρησιμοποιήσετε θαλασσινό νερό ή τοπικά αντισηπτικά χωρίς ιατρική οδηγία.
- Εφαρμόστε σταθερή πίεση με καθαρές γάζες ή καθαρό πανί για να περιορίσετε την αιμορραγία.
- Αν η αιμορραγία είναι έντονη, συνεχίστε την πίεση και, εφόσον είναι δυνατό, κρατήστε το τραυματισμένο μέλος ψηλά.
- Αναζητήστε οπωσδήποτε ιατρική βοήθεια, καθώς το τραύμα μπορεί να χρειαστεί εξειδικευμένη φροντίδα, αντιτετανική κάλυψη ή ακόμη και ράμματα.
Πότε πρέπει να καλέσετε το 112 ή το ΕΚΑΒ
Αν το περιστατικό συμβεί σε απομακρυσμένη περιοχή ή αν υπάρχει σοβαρή αιμορραγία, οι πολίτες θα πρέπει να καλέσουν άμεσα το 166 ή το 112 και να συνεχίσουν να παρέχουν τις πρώτες βοήθειες μέχρι να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια.
Τι πρέπει να θυμόμαστε
Η παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες είναι πλέον μια πραγματικότητα που οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά. Παρότι τα πρόσφατα περιστατικά έχουν αυξήσει την ανησυχία των λουομένων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν χρειάζεται πανικός αλλά σωστή ενημέρωση και προσοχή. Η αποφυγή επαφής με άγνωστα ψάρια και η γνώση των βασικών πρώτων βοηθειών είναι τα σημαντικότερα μέτρα προστασίας για μικρούς και μεγάλους.
