Μια απλή εξέταση ούρων θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό παιδιών που ενδέχεται να βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, σύμφωνα με νέα πιλοτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Psychiatry.
Η έγκαιρη διάγνωση θεωρείται κρίσιμη για την καλύτερη υποστήριξη και παρέμβαση στα παιδιά με αυτισμό. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η αξιολόγηση πραγματοποιείται αρκετά αργότερα, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι συγκεκριμένοι βιολογικοί δείκτες που ανιχνεύονται στα ούρα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ένα επιπλέον εργαλείο για τον εντοπισμό παιδιών ακόμη και από την ηλικία των δύο ετών.
Η σύνδεση με το μικροβίωμα του εντέρου
Η μελέτη διερεύνησε χημικές ουσίες που παράγονται από βακτήρια και άλλους μικροοργανισμούς του εντέρου. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι 8 έως 9 στα 10 παιδιά με αυτισμό παρουσίαζαν αυξημένες συγκεντρώσεις ορισμένων ουσιών, οι οποίες εμφανίζονταν πολύ πιο σπάνια στα παιδιά τυπικής ανάπτυξης.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα ενδέχεται να σχετίζονται με τον λεγόμενο άξονα εντέρου – εγκεφάλου, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύουν ότι οι συγκεκριμένες ουσίες προκαλούν την εμφάνιση αυτισμού.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 99 παιδιά ηλικίας 2 έως 11 ετών, εκ των οποίων τα 52 είχαν ήδη διαγνωστεί με αυτισμό και τα 47 παρουσίαζαν τυπική ανάπτυξη. Τα δείγματα ούρων αναλύθηκαν για εκατοντάδες διαφορετικές χημικές ενώσεις.
Κατά την πρώτη ανάλυση, το τεστ κατάφερε να αναγνωρίσει σωστά περίπου το 90% των παιδιών με αυτισμό, χωρίς να εμφανίσει ψευδώς θετικά αποτελέσματα στα παιδιά της ομάδας ελέγχου. Σε επόμενη, πιο εξειδικευμένη φάση της μελέτης, η ακρίβεια μειώθηκε στο 78%, γεγονός που οι επιστήμονες αποδίδουν εν μέρει σε τεχνικές δυσκολίες μέτρησης συγκεκριμένων ουσιών.
Οι τρεις βασικές κατηγορίες ουσιών
Οι ενώσεις που εντοπίστηκαν χωρίστηκαν σε τρεις κύριες ομάδες:
- ουσίες που σχετίζονται με τη διάσπαση πρωτεϊνών,
- ουσίες που συνδέονται με τον μεταβολισμό της τρυπτοφάνης,
- ουσίες που παράγονται από ζυμομύκητες.
Ορισμένες από αυτές φαίνεται να επηρεάζουν βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με τη διάθεση, τον ύπνο, την κοινωνική αλληλεπίδραση και τη συμπεριφορά, αν και ο ακριβής ρόλος τους παραμένει υπό διερεύνηση.
Δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστικό εργαλείο
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μια πιλοτική μελέτη και όχι για ένα τεστ έτοιμο να χρησιμοποιηθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική. Απαιτούνται μεγαλύτερες και ανεξάρτητες έρευνες ώστε να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και να αξιολογηθεί η αξιοπιστία της μεθόδου.
Παράλληλα, τα ευρήματα αναζωπυρώνουν το ενδιαφέρον για τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος στον αυτισμό, αν και οι σχετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις παραμένουν ακόμη σε πειραματικό στάδιο.
Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν από μελλοντικές μελέτες, μια απλή εξέταση ούρων θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την έγκαιρη αναγνώριση παιδιών που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση για αυτισμό.
