Μια από τις πιο ελπιδοφόρες εξελίξεις των τελευταίων ετών στην ογκολογία παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο. Πρόκειται για τη δαραξονρασίμπη (daraxonrasib), ένα νέο φάρμακο σε μορφή χαπιού που κατάφερε να βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, μια νόσο που εξακολουθεί να έχει από τα χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης μεταξύ όλων των μορφών καρκίνου.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο New England Journal of Medicine και θεωρούνται από πολλούς επιστήμονες η σημαντικότερη πρόοδος που έχει καταγραφεί στον συγκεκριμένο καρκίνο εδώ και δεκαετίες.
Η πρώτη μεγάλη νίκη απέναντι σε έναν ιδιαίτερα επιθετικό καρκίνο
Στη διεθνή μελέτη συμμετείχαν 500 ασθενείς με μεταστατικό παγκρεατικό πορογενές αδενοκαρκίνωμα (PDAC), οι οποίοι είχαν ήδη λάβει προηγούμενη θεραπεία χωρίς επιτυχία.
Οι ασθενείς που έλαβαν το νέο φάρμακο έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, ενώ η μέση επιβίωση στην ομάδα της χημειοθεραπείας ήταν 6,7 μήνες. Παράλληλα, η θεραπεία συνδέθηκε με σημαντική μείωση του κινδύνου θανάτου σε σύγκριση με τη συμβατική αγωγή.
Εξίσου σημαντικό ήταν ότι οι ασθενείς παρουσίασαν καλύτερη ποιότητα ζωής, λιγότερο πόνο και μικρότερη επιβάρυνση από σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ένα στοιχείο που ξεχώρισε τους ερευνητές
Πέρα από τη συνολική επιβίωση, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι το 53,3% των ασθενών που έλαβαν δαραξονρασίμπη παρέμεναν στη ζωή έναν χρόνο μετά την έναρξη της θεραπείας. Στην ομάδα της χημειοθεραπείας το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 18,7%.
Παράλληλα, η μέση επιβίωση χωρίς επιδείνωση της νόσου έφτασε τους 7,2 μήνες, έναντι 3,6 μηνών για τους ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία.
Αρκετοί συμμετέχοντες συνέχιζαν να λαμβάνουν το φάρμακο ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της ανάλυσης των δεδομένων, γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές στην εκτίμηση ότι το όφελος ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερο με τη μακροχρόνια παρακολούθηση.
«Άρχισα να κλαίω όταν είδα τα αποτελέσματα»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αντίδραση της Dr. Rachna Shroff από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη αλλά κλήθηκε να σχολιάσει τα ευρήματα στο συνέδριο.
Όπως δήλωσε, έπειτα από 16 χρόνια ενασχόλησης με τον καρκίνο του παγκρέατος συγκινήθηκε όταν είδε τα αποτελέσματα, καθώς για πρώτη φορά διαπίστωσε ένα τόσο ουσιαστικό όφελος για τους ασθενείς.
Η ίδια επισήμανε ότι πολλοί συμμετέχοντες παρέμειναν στη θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα, επειδή οι όγκοι τους ανταποκρίνονταν και η καθημερινότητά τους βελτιωνόταν αισθητά.
Γιατί ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει τόσο θανατηφόρος
Ο καρκίνος του παγκρέατος συχνά αναπτύσσεται σιωπηλά και διαγιγνώσκεται όταν έχει ήδη εξαπλωθεί σε άλλα όργανα.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, περίπου 67.000 άνθρωποι αναμένεται να διαγνωστούν φέτος στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ περισσότεροι από 52.000 θα χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο. Το συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης παραμένει μόλις στο 13%.
Για τον λόγο αυτό, κάθε ουσιαστική βελτίωση στην επιβίωση θεωρείται εξαιρετικά σημαντική από την επιστημονική κοινότητα.
Το γονίδιο που θεωρούνταν «αδύνατος στόχος»
Η δαραξονρασίμπη στοχεύει τις μεταλλάξεις του γονιδίου KRAS, οι οποίες εντοπίζονται σε περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων παγκρεατικού πορογενούς αδενοκαρκινώματος.
Για πολλά χρόνια οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η συγκεκριμένη οικογένεια μεταλλάξεων δεν μπορούσε να στοχευθεί αποτελεσματικά με φάρμακα. Γι’ αυτό και το KRAS είχε χαρακτηριστεί διεθνώς ως ένας «απρόσιτος» θεραπευτικός στόχος.
Η νέα θεραπεία χρησιμοποιεί έναν καινοτόμο μηχανισμό που επιτρέπει στο φάρμακο να συνδέεται με πολλαπλούς τύπους μεταλλάξεων KRAS, μπλοκάροντας τα σήματα που οδηγούν στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Τι ακολουθεί
Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία ταχείας αξιολόγησης του φαρμάκου, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε επιλεγμένους ασθενείς μέσω ειδικών προγραμμάτων.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν πλέον νέες κλινικές μελέτες για να εξετάσουν εάν η θεραπεία μπορεί να χορηγηθεί σε πιο πρώιμα στάδια της νόσου ή σε συνδυασμό με άλλες αντικαρκινικές αγωγές.
Αν και η δαραξονρασίμπη δεν αποτελεί ακόμη οριστική θεραπεία για τον καρκίνο του παγκρέατος, τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν φέτος θεωρούνται από πολλούς ειδικούς η πιο ισχυρή ένδειξη ότι η αντιμετώπιση μιας από τις πιο δύσκολες μορφές καρκίνου ίσως αρχίζει να αλλάζει.
