Πίσω από τα διατροφικά προβλήματα του παιδιού σου μπορεί να κρύβεται κάτι πολύ πιο σοβαρό

Γράφει η ειδικός στην παιδική διατροφή Jo Cormack

Ελληνική Μετάφραση: Talk the Talk CY

Υπάρχουν πολλές αιτίες που ένα παιδί είναι «επιλεκτικό» στη διατροφή: Μπορεί να πρόκειται για μια «απλή φάση» που δεν χρειάζεται να ανησυχεί τους γονείς, αλλά μπορεί και να σχετίζεται με πολύπλοκα ζητήματα που χρειάζονται μακροχρόνια εξειδικευμένη υποστήριξη και ιατρική παρέμβαση. Μεταξύ αυτών των δύο άκρων, υπάρχουν τόσοι πολλοί άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη σχέση ενός παιδιού με το φαγητό. Αυτοί περιλαμβάνουν τις προσεγγίσεις των γονέων, το πώς ένα παιδί ανταποκρίνεται σε αισθητήρια ερεθίσματα, την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία. Ωστόσο, όταν τα προβλήματα είναι αρκετά ανησυχητικά για να οδηγήσουν τους γονείς να έρθουν σε μένα για βοήθεια, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά (που βλέπω ξανά και ξανά) είναι το άγχος.

Το βιβλίο “‘Επιλεκτικοί’ με το Φαγητό ή Κάτι Περισσότερο; Έξυπνες Πρακτικές για Ήρεμα Γεύματα” της εργοθεραπεύτριας Marsha Dunn Κlein παρέχει πρακτικές που βοηθούν τα παιδιά να αποβάλουν το άγχος κατά την ώρα των γευμάτων και να απαλλαγούν από την τροφική επιλεκτικότητά τους.

Σύμφωνα με την εμπειρία μου, τα παιδιά που είναι ανήσυχα στα γεύματα μπορούν επίσης να είναι ανήσυχα και σε άλλες καταστάσεις. Είναι συχνά από τη φύση τους επιφυλακτικά και αβέβαια προς τις νέες εμπειρίες. Πολύ ανήσυχα παιδιά συχνά φαίνονται πιο συναισθηματικά και ευαίσθητα από τους συνομηλίκους τους. Ερευνητές του Ηνωμένου Βασιλείου που ερεύνησαν την τροφική επιλεκτικότητα διαπίστωσαν ότι το άγχος, η ιδιοσυγκρασία και η αισθητηριακή ευαισθησία βρέθηκαν να συνδέονται. Ο καθένας μας βιώνει τις αισθητηριακές πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο και για ορισμένα παιδιά η επεξεργασία των αισθήσεων μπορεί να είναι μια τεράστια πρόκληση.

Είναι, επίσης, λογικό ένα παιδί που τρώει συνεχώς τα ίδια και τα ίδια να είναι επιφυλακτικό προς νέα τρόφιμα. Και τα παιδιά που είναι συναισθηματικά ευαίσθητα μπορεί να επηρεαστούν περισσότερο από την κοινωνική πίεση για το φαγητό ή από την πίεση των ενηλίκων γύρω τους. Συχνά, λοιπόν, παίζουν ρόλο περισσότεροι από ένας παράγοντες, όταν μιλάμε για μεγάλη επιλεκτικότητα στο φαγητό, και το άγχος είναι συνήθως μέρος αυτών.

Πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Duke διαπίστωσε, ότι τα επίπεδα άγχους είναι σημαντικά υψηλότερα στα παιδιά με τροφική επιλεκτικότητα. Είναι λοιπόν αυτό η αιτία ή το αποτέλεσμα; Ένας από τους ερευνητές εξήγησε (σε συνέντευξη στο Healthline) ότι αυτό δεν είναι κάτι που οι ειδικοί είναι έτοιμοι να απαντήσουν ακόμη, καθώς δεν γνωρίζουν αρκετά για να ισχυριστούν αν τα προβλήματα διατροφής έκαναν το άγχος χειρότερο ή αν το άγχος προκάλεσε τα προβλήματα διατροφής: «Δεν ξέρουμε αν είναι αιτία και αποτέλεσμα. Είμαστε σχετικά σίγουροι ότι υπάρχει κάποια σχέση» (Δρ William Copeland, Πανεπιστήμιο Duke).

Παλαιότερη έρευνα (Harris & Booth, 1992) υποδηλώνει ότι τα προβλήματα διατροφής μπορεί να προκαλούνται και από το άγχος, σε ένα είδος φαύλου κύκλου.

Όταν βιώνουμε άγχος, αν και είναι ένα συναίσθημα, υπάρχουν πολλά πράγματα στο σώμα μας που κάνουν το άγχος μια πολύ σωματική εμπειρία. Η καρδιά μας χτυπά γρηγορότερα, το στόμα μας στεγνώνει, νιώθουμε πεταλούδες στο στομάχι μας. Αυτές οι αισθήσεις προκαλούνται από τις χημικές διεργασίες που σχετίζονται με το άγχος και διακόπτουν την όρεξη. Αυτό βγάζει νόημα αν θεωρήσουμε ότι βάζοντάς μας σε κατάσταση άγχους, το σώμα μας ετοιμάζεται “να τρέξει ή να πολεμήσει” (flight or fight). Όταν προσπαθείς να ξεφύγεις από τον κίνδυνο, το φαγητό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλει να κάνει το σώμα. Φανταστείτε, λοιπόν, οι ώρες του γεύματος να βάζουν το παιδί σας σε μια τέτοια κατάσταση άγχους «μάχης ή διαφυγής». Το φαγητό θα είναι πολύ δύσκολο για αυτά.

Παρομοίως, όταν αισθανόμαστε πραγματικά αγχωμένοι για κάτι, μπορεί να βρισκόμαστε σε «επαγρύπνηση». Αυτό σημαίνει ότι γινόμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί: οι αισθήσεις μας είναι πιο οξείες από το συνηθισμένο και προσέχουμε υπερβολικά ακόμα και τις μικροσκοπικές λεπτομέρειες στο περιβάλλον μας. Μερικοί που έχουν πολύ άγχος με το φαγητό θα παρατηρήσουν και την πιο μικρή αλλαγή στην παρουσίαση του φαγητού τους… ένα καφέ ή πράσινο κομμάτι, ή ένα κομμάτι που είναι ψημένο λίγο παραπάνω.

Τι βοηθάει;

Οι θεραπευτές και οι ψυχολόγοι έχουν πολλά εργαλεία και τεχνικές που χρησιμοποιούν όταν εργάζονται με αγχώδη παιδιά. Οι περισσότεροι γονείς θεωρούν ότι όχι μόνο βοηθούν αυτές οι τεχνικές στον περιορισμό του άγχους που σχετίζεται με το φαγητό, αλλά και βοηθούν τα παιδιά γενικότερα. Τα παιδιά έτσι μεγαλώνουν με αυτοπεποίθηση και προσαρμοστικότητα και αυτό διαχέεται σε άλλους τομείς της ζωής τους. Ομοίως, όσο ένα παιδί γίνεται λιγότερο ανήσυχο στο τραπέζι και μαθαίνει να ανέχεται άγνωστα τρόφιμα, αυτό του διδάσκει ότι το να βγει από τη ζώνη άνεσής του μπορεί να μην είναι καταστροφικό και σε άλλες καταστάσεις.

Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε πριν και κατά τη διάρκεια των γευμάτων για να μειώσουμε το άγχος, όπως το να δώσουμε στα παιδιά τον έλεγχο των αποφάσεων διατροφής τους και να μην τα πιέζουμε ποτέ να ασχοληθούν με κάποιο φαγητό όταν δεν είναι έτοιμα. Εάν ένα παιδί φοβάται τις ώρες του γεύματος, το άγχος του μπορεί να το καταβάλλει πριν ακόμη φτάσει στο τραπέζι. Η προσπάθεια να γίνει η ώρα του φαγητού χαλαρή και θετική, είναι το κλειδί.

Για να βοηθήσετε το παιδί σας να γίνει λιγότερο ανήσυχο σχετικά με το φαγητό, το πρώτο βήμα είναι η ενσυναίσθηση. Μπορεί να είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς γιατί το παιδί βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση μόνο και μόνο στη σκέψη ότι θα φάει ένα μικρό κομμάτι καρότο… αλλά το άγχος είναι πολύ πραγματικό. Η προσπάθεια να σκεφτείτε τα γεύματα από την πλευρά του παιδιού σας θέτει τα θεμέλια για την υποστήριξή του. Το επόμενο βήμα είναι να εκπαιδεύσετε το παιδί σας – να το εξοπλίσετε για να μπορεί να διαχειριστεί το άγχος του και να κάνετε ό,τι περνάει από το χέρι σας για να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον που να προκαλεί όσο το δυνατόν λιγότερο άγχος. Με αγάπη και υπομονή, μπορείτε να κάνετε τεράστια διαφορά.”

Γνωρίστε το Κέντρο Λογοθεραπείας & Εκπαίδευσης “Talk the Talk”

https://www.facebook.com/TalktheTalk.cy

https://www.instagram.com/talkthetalkcy/ 

www.talkthetalkcy.com