Η συζήτηση γύρω από το πότε πρέπει ένα παιδί να αποκτά το πρώτο του κινητό έχει φουντώσει τα τελευταία χρόνια, όμως μια νέα ανάλυση ειδικών φέρνει στο προσκήνιο τρεις σοβαρούς κινδύνους που απειλούν την υγεία των παιδιών όταν η χρήση ξεκινά πολύ νωρίς. Από την επίδραση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου μέχρι τη διατάραξη του ύπνου και την έκθεση σε περιεχόμενο που δεν μπορούν να διαχειριστούν, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι γονείς χρειάζεται να είναι πιο προσεκτικοί από ποτέ. Τι ακριβώς συμβαίνει και πώς μπορούν να προστατεύσουν τα παιδιά τους;
Η χρήση οθονών έχει γίνει πλέον βασικό κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι μεταξύ 8 και 12 ετών περνούν κατά μέσο όρο πάνω από πέντε ώρες την ημέρα μπροστά σε μια συσκευή. Για πολλούς γονείς το smartphone αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο επικοινωνίας, αλλά παράλληλα και μια διαρκή πηγή προβληματισμού σχετικά με το πώς επηρεάζει τη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatrics έρχεται να ενισχύσει αυτές τις ανησυχίες. Οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας δεδομένα από την Adolescent Brain Cognitive Development Study – τη μεγαλύτερη μελέτη για την ανάπτυξη εφήβων στις ΗΠΑ – εξέτασαν περισσότερους από 10.600 νέους, αξιολογώντας πότε απέκτησαν το πρώτο τους smartphone και πώς αυτό σχετίζεται με την υγεία τους.
Τα ευρήματα ήταν ξεκάθαρα: στην ηλικία των 12 ετών, περίπου τα δύο τρίτα των παιδιών είχαν ήδη δικό τους τηλέφωνο, ενώ στα 14 η κατοχή smartphone άγγιζε το 89%. Η μέση ηλικία απόκτησης του πρώτου κινητού υπολογίστηκε στα 11 χρόνια. Στη συνέχεια οι ερευνητές συνέκριναν την υγεία των 12χρονων που είχαν τηλέφωνο με εκείνων που δεν είχαν, εντοπίζοντας σημαντικές διαφορές. Συγκεκριμένα, η χρήση smartphone συνδεόταν με 30% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων κατάθλιψης, 40% μεγαλύτερη πιθανότητα παχυσαρκίας και 60% αυξημένη πιθανότητα ανεπαρκούς ύπνου.
Η ηλικία κατά την οποία το παιδί αποκτά τη συσκευή φαίνεται επίσης κρίσιμη: όσο μικρότερα ήταν τα παιδιά όταν πήραν κινητό, τόσο πιο αυξημένος εμφανιζόταν ο κίνδυνος αυτών των προβλημάτων μέχρι την ηλικία των 12. Αυτό υπογραμμίζει ότι η απόφαση για την πρώτη συσκευή πρέπει να λαμβάνεται με προσοχή και όχι απλώς επειδή “όλοι οι φίλοι έχουν”.
Παρότι η έρευνα δεν μπορεί να αποδείξει ότι το smartphone προκαλεί άμεσα τα προβλήματα υγείας, παρατηρήθηκε πως η συνεχής πρόσβαση σε οθόνη συχνά οδηγεί σε λιγότερη κίνηση, κακής ποιότητας ύπνο και αυξημένη κοινωνική απομόνωση – παράγοντες που επηρεάζουν την ευεξία των παιδιών. Οι ειδικοί της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής σημειώνουν ότι τα smartphones «ανοίγουν πόρτες» σε περιεχόμενο και καταστάσεις που τα παιδιά μπορεί να μην έχουν την ωριμότητα να χειριστούν, ενισχύοντας ανθυγιεινές συνήθειες.
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι τα κινητά πρέπει να απαγορευτούν. Αντίθετα, τονίζουν ότι η χρήση τους χρειάζεται καθοδήγηση και σαφείς κανόνες από τους γονείς. Με ενεργή επίβλεψη, περιορισμούς στη διάρκεια χρήσης και διάλογο για ασφαλείς συνήθειες, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί. Ακόμη και ήπια προβλήματα ψυχικής υγείας στην εφηβεία μπορεί να έχουν μακροχρόνιο αντίκτυπο, γι’ αυτό και η σωστή διαχείριση της τεχνολογίας στην παιδική ηλικία είναι πιο σημαντική από ποτέ.
