Έρευνες αποκαλύπτουν ότι η υπερβολική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επηρεάσει τη μάθηση και τη σκέψη των παιδιών.
Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση δεν σημαίνει απαραίτητα πρόοδο, ειδικά όταν η χρήση της γίνεται χωρίς σαφές πλαίσιο. Δύο πρόσφατες μελέτες φέρνουν στο προσκήνιο σοβαρούς προβληματισμούς για τον ρόλο του AI μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Τι δείχνει η έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο
Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, δύο στους τρεις εκπαιδευτικούς εκφράζουν ανησυχία για την κατάχρηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT.
Οι καθηγητές παρατηρούν ότι πολλοί μαθητές βασίζονται υπερβολικά σε αυτά τα εργαλεία, με αποτέλεσμα να μειώνεται η προσωπική τους προσπάθεια. Όπως επισημαίνουν, τα παιδιά παρουσιάζουν δυσκολίες στη γραμματική, την ορθογραφία και τη σύνταξη, ενώ επηρεάζεται και η ικανότητά τους στον προφορικό λόγο.
Η προειδοποίηση από το Brookings Institution
Παρόμοια ανησυχία εκφράζει και μελέτη του Brookings Institution στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει θετικά μόνο όταν χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της ανθρώπινης σκέψης.
Συστήνεται, μάλιστα, η δημιουργία εκπαιδευτικών μοντέλων που ενισχύουν την καθοδήγηση και όχι την παροχή έτοιμων απαντήσεων, καθώς και η ενεργή συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών στη διαμόρφωση αυτών των εργαλείων.
Η ανάγκη για κανόνες και όρια
Οι δύο μελέτες συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η χρήση της τεχνολογίας στην εκπαίδευση χρειάζεται σαφή όρια. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, προστασία των προσωπικών δεδομένων και μείωση των ψηφιακών ανισοτήτων.
Η συζήτηση αυτή ενισχύεται και από ευρύτερες εξελίξεις, όπως οι περιορισμοί στη χρήση των social media από ανηλίκους σε διάφορες χώρες, αλλά και οι πρωτοβουλίες που εξετάζονται διεθνώς για την προστασία των παιδιών από την υπερβολική έκθεση στην τεχνολογία.
Οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα των παιδιών
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά σε οθόνες. Σε πολλές περιπτώσεις, η χρήση ψηφιακών μέσων φτάνει έως και τις τέσσερις ώρες ημερησίως, περιορίζοντας τον χρόνο για διάβασμα, δραστηριότητες και κοινωνική αλληλεπίδραση.
Η υπερβολική έκθεση δεν επηρεάζει μόνο τη μάθηση, αλλά και την ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών, ενισχύοντας την ανάγκη για ισορροπία.
Τεχνολογία με μέτρο
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, αρκεί να χρησιμοποιείται με σύνεση. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, δεν πρέπει να αντικαθιστά τη σκέψη και τη μαθησιακή διαδικασία, αλλά να λειτουργεί υποστηρικτικά.
Η πρόκληση για το μέλλον είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία, ώστε η τεχνολογία να ενισχύει τη γνώση και όχι να την υπονομεύει.
