Παρότι ο καρκίνος στα παιδιά είναι σχετικά σπάνιος, αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου από ασθένεια σε παιδιά κάτω των 15 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, λιγότερο από το ένα τρίτο των γονέων αισθάνονται σίγουροι ότι μπορούν να αναγνωρίσουν εγκαίρως τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού Cancer Research UK, κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 1.900 παιδιά ηλικίας 0 έως 14 ετών με καρκίνο, ενώ καταγράφονται επιπλέον 2.300 νέες διαγνώσεις σε εφήβους και νέους έως 24 ετών. Οι περιπτώσεις αυτές αποτελούν ένα μικρό μέρος των περισσότερων από 400.000 νέων διαγνώσεων καρκίνου που καταγράφονται ετησίως στη χώρα.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Ο παιδικός καρκίνος μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα, γεγονός που καθιστά σημαντική την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προειδοποιητικών ενδείξεων. Ο καθηγητής και διακεκριμένος παιδοογκολόγος Μπομπ Φίλιπς επισημαίνει τη σημασία της προσοχής όταν τα συμπτώματα επιμένουν, συνδυάζονται μεταξύ τους ή επιδεινώνονται.
Μεταξύ των ενδείξεων που αξίζει να αξιολογούνται από γιατρό είναι:
- Έντονη κόπωση χωρίς εμφανή αιτία, η οποία δεν υποχωρεί με την ξεκούραση.
- Ασυνήθιστη ωχρότητα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αδυναμία ή εξάντληση.
- Μελανιές που εμφανίζονται χωρίς προφανή τραυματισμό ή είναι περισσότερες από το συνηθισμένο.
- Εξογκώματα ή διογκώσεις που επιμένουν, δεν υποχωρούν ή μεγαλώνουν με την πάροδο του χρόνου.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα παιδί έχει καρκίνο. Μπορεί να οφείλονται σε πολλές άλλες, συχνότερες παθήσεις. Όταν, όμως, επιμένουν ή εμφανίζονται σε συνδυασμό, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Η ιστορία της 13χρονης Αμέλια που διαγνώστηκε με λευχαιμία
Η εμπειρία της 13χρονης Αμέλια Κάρολ αναδεικνύει πόσο εύκολο είναι να αποδοθούν τα πρώτα συμπτώματα σε κάτι καθημερινό.
Η περιπέτειά της άρχισε με έντονη κόπωση και δύσπνοια ακόμη και μετά από ήπια σωματική δραστηριότητα. Αρχικά, τα συμπτώματα θεωρήθηκε ότι σχετίζονταν με την κούραση από το σχολείο.
Στη συνέχεια, όμως, εμφανίστηκαν ξαφνικές μελανιές στα πόδια της, καθώς και σπασμένα αγγεία στα μάτια. Η περαιτέρω διερεύνηση οδήγησε στη διάγνωση οξείας μυελογενούς λευχαιμίας (AML).
Η Αμέλια ξεκίνησε θεραπεία και σήμερα η νόσος της βρίσκεται σε ύφεση. Η ιστορία της υπενθυμίζει τη σημασία της διερεύνησης συμπτωμάτων που δεν υποχωρούν ή δεν εξηγούνται εύκολα.
Τι προβλέπει ο κανόνας των «3»
Για την ενίσχυση της έγκαιρης διάγνωσης, στο πλαίσιο εκστρατείας ενημέρωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, προβάλλεται ο κανόνας των «τριών», ο οποίος απευθύνεται στους επαγγελματίες υγείας και αποσκοπεί στην ταχύτερη διερεύνηση ύποπτων συμπτωμάτων.
Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, χρειάζεται να εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω ελέγχου όταν ένα παιδί:
- Παρουσιάζει τρία επίμονα συμπτώματα ταυτόχρονα.
- Έχει επισκεφθεί τον γιατρό τρεις φορές για το ίδιο πρόβλημα.
- Εμφανίζει ανεξήγητα συμπτώματα επί τρεις εβδομάδες.
Ο κανόνας δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο ούτε σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να περιμένουν τρεις εβδομάδες ή τρεις επισκέψεις πριν ζητήσουν βοήθεια. Αν ένα παιδί παρουσιάζει έντονα, νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα, η επικοινωνία με τον παιδίατρο πρέπει να γίνεται χωρίς καθυστέρηση.
Παιδικός καρκίνος: Τα ποσοστά επιβίωσης και ο στόχος των 28 ημερών
Η πρόοδος της ιατρικής έχει βελτιώσει σημαντικά τις προοπτικές για τα παιδιά που διαγιγνώσκονται με καρκίνο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα ποσοστά επιβίωσης για αρκετές μορφές παιδικού καρκίνου έχουν αυξηθεί σημαντικά, με την πενταετή έως δεκαετή επιβίωση να ξεπερνά συνολικά το 80%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται.
Παρά τη βελτίωση αυτή, η έγκαιρη διάγνωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση. Σύμφωνα με τα δεδομένα του δημοσιεύματος, περίπου οι μισές παιδιατρικές περιπτώσεις διαγιγνώσκονται μέσα σε δύο εβδομάδες, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο.
Την ίδια στιγμή, στο βρετανικό σύστημα υγείας NHS, το 54% των ανθρώπων με υποψία καρκίνου λαμβάνουν επίσημη ενημέρωση για το αν έχει επιβεβαιωθεί ή αποκλειστεί η διάγνωση εντός του στόχου των 28 ημερών.
Η ταχύτερη διερεύνηση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική, καθώς μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας. Για τους γονείς, το σημαντικότερο μήνυμα είναι να μην παραβλέπουν επίμονα ή ανεξήγητα συμπτώματα και να απευθύνονται στον παιδίατρο όταν κάτι στην κατάσταση του παιδιού τους προκαλεί ανησυχία.
