Οι καθημερινές διαπραγματεύσεις για μια σοκολάτα κουράζουν όλη την οικογένεια. Πώς μπορούμε να βάλουμε όρια, βοηθώντας παράλληλα τα παιδιά να αναπτύξουν μια πιο ήρεμη σχέση με το φαγητό.
«Μόνο άλλο ένα μπισκότο». «Αν φας το φαγητό σου, θα πάρεις παγωτό». «Φτάνει πια με τα γλυκά».
Οι περισσότεροι γονείς έχουμε πει κάποια από αυτές τις φράσεις, προσπαθώντας να φροντίσουμε τη διατροφή των παιδιών μας. Κι όμως, όσο περισσότερο συζητάμε ποιο γλυκό επιτρέπεται και πόσες μπουκιές χρειάζονται για να το «κερδίσουν», τόσο περισσότερο μπορεί να περιστρέφεται γύρω του η προσοχή τους.
Με αφορμή το Halloween, η διαιτολόγος και διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Miami των ΗΠΑ Bryn Beeder έγραψε στο The Conversation για τις ανεπιθύμητες συνέπειες που μπορεί να έχουν οι αυστηρές απαγορεύσεις. Το άρθρο της επαναφέρει ένα γνώριμο οικογενειακό ερώτημα: πώς βάζουμε πλαίσιο στα γλυκά χωρίς να γίνονται διαρκές αντικείμενο διαπραγμάτευσης;
Όταν το απαγορευμένο γλυκό γίνεται πιο επιθυμητό
Η ανησυχία μας για τη ζάχαρη είναι κατανοητή. Ωστόσο, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι η πλήρης απαγόρευση των γλυκών μπορεί να ενισχύσει την επιθυμία γι’ αυτά. Προτείνει να βοηθάμε τα παιδιά να μαθαίνουν την ισορροπία, με περιστασιακά γλυκίσματα σε κατάλληλες μερίδες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Appetite, η οποία εξέτασε δύο ομάδες μητέρων παιδιών ηλικίας 2 έως 12 ετών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε τρόφιμα συνδέθηκαν με μεγαλύτερη ανταπόκριση στα ερεθίσματα του φαγητού και με ορισμένες λιγότερο ευνοϊκές διατροφικές συνήθειες.
Οι γονείς οργανώνουμε τα γεύματα, τα παιδιά ακούν το σώμα τους
Ένα πλαίσιο που παρουσιάζει η Beeder είναι η «κατανομή ευθύνης στη σίτιση», την οποία ανέπτυξε η διαιτολόγος και οικογενειακή θεραπεύτρια Ellyn Satter. Οι γονείς αποφασίζουμε ποια τρόφιμα προσφέρουμε, πότε και πού τρώμε. Το παιδί αποφασίζει αν θα φάει και πόσο από όσα προσφέρονται. Αυτό προϋποθέτει οργανωμένα γεύματα και σνακ, με ποικιλία τροφίμων και χωρίς πίεση να αδειάσει το πιάτο.
Στην καθημερινότητα, μπορούμε να εξηγούμε πότε έχουμε προγραμματίσει να προσφέρουμε ένα γλυκό, χωρίς να συνδέουμε την απόφασή μας με την ποσότητα του μεσημεριανού που έφαγε το παιδί. Για παράδειγμα: «Έχουμε κανονίσει να φάμε κέικ στο απογευματινό». Το πρόγραμμα προσφέρει ένα σαφές σημείο αναφοράς στη συζήτηση.
Το γλυκό δεν χρειάζεται να είναι επιβράβευση
Η φράση «τρεις μπουκιές ακόμα και μετά γλυκό» μπορεί να φαίνεται αποτελεσματική εκείνη τη στιγμή. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά, ωστόσο, να αποφεύγουμε την επιβράβευση με ζάχαρη, καθώς το παιδί μπορεί να μάθει να περιμένει γλυκό ως αντάλλαγμα για μια επιθυμητή συμπεριφορά.
Αντίστοιχα, η Beeder προτείνει πιο ουδέτερη γλώσσα γύρω από το φαγητό. Μπορούμε να μιλάμε για τις διαφορετικές θρεπτικές ιδιότητες των τροφίμων, χωρίς να αποδίδουμε χαρακτηρισμούς στο παιδί ανάλογα με το περιεχόμενο του πιάτου του. Η επιλογή ενός λαχανικού ή ενός μπισκότου δεν αποτελεί μέτρο του πόσο «καλό παιδί» είναι.
Η ηλικία παραμένει βασικό κριτήριο
Οι συζητήσεις για πιο ευέλικτη διαχείριση των γλυκών δεν καταργούν τις διατροφικές συστάσεις. Για παιδιά κάτω των δύο ετών, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά να αποφεύγονται τρόφιμα και ροφήματα με πρόσθετα σάκχαρα. Στα μεγαλύτερα παιδιά, η καθημερινή διατροφή χρειάζεται να στηρίζεται σε θρεπτικά τρόφιμα, με περιορισμό της πρόσθετης ζάχαρης, ιδιαίτερα από ροφήματα.
Η φροντίδα αυτή μπορεί να συνυπάρχει με ένα ήρεμο οικογενειακό τραπέζι, όπου τα παιδιά έχουν χώρο να αναγνωρίζουν την πείνα και τον κορεσμό τους και οι γονείς προσφέρουμε σταθερότητα στις επιλογές και στο πρόγραμμα των γευμάτων.
