Νέα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο τη σχέση μεταξύ ορισμένων φαρμάκων που λαμβάνονται κατά την εγκυμοσύνη και της εμφάνισης διαταραχών αυτιστικού φάσματος στα παιδιά, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύεται αιτιώδης σύνδεση.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Molecular Psychiatry, εξέτασε τη χρήση φαρμάκων που επηρεάζουν τη βιοσύνθεση της χοληστερίνης και την πιθανή επίδρασή τους στην ανάπτυξη του εμβρύου.
Ποια είναι τα φάρμακα που εξετάστηκαν
Τα λεγόμενα SBIMs είναι φάρμακα που παρεμβαίνουν στη φυσική παραγωγή χοληστερίνης στον οργανισμό. Σε αυτά περιλαμβάνονται:
στατίνες (όπως ατορβαστατίνη, σιμβαστατίνη)
ορισμένα αντικαταθλιπτικά
κάποια ψυχιατρικά φάρμακα
Η χοληστερίνη είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου, ειδικά στα πρώτα στάδια της κύησης.
Πώς επηρεάζεται η ανάπτυξη του εγκεφάλου
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το έμβρυο αρχικά λαμβάνει χοληστερίνη από τη μητέρα, ενώ στη συνέχεια αρχίζει να παράγει τη δική του. Αν αυτή η διαδικασία διαταραχθεί, μπορεί να επηρεαστεί η ανάπτυξη των νευρώνων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαταραχή αυτή συνδέεται με σοβαρές αναπτυξιακές καταστάσεις, όπως το σύνδρομο Smith-Lemli-Opitz, το οποίο σχετίζεται συχνά και με αυτισμό.
Τι έδειξε η μεγάλη ανάλυση
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερα από 6 εκατομμύρια παιδιά στις ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
τα παιδιά που εκτέθηκαν σε φάρμακα SBIM είχαν αυξημένη πιθανότητα διάγνωσης αυτισμού
ο κίνδυνος αυξανόταν όσο αυξανόταν και ο αριθμός των φαρμάκων
σε περιπτώσεις πολλαπλής έκθεσης, ο κίνδυνος μπορούσε να ξεπεράσει το διπλάσιο
Συνολικά, περίπου το 3,8% των παιδιών διαγνώστηκε με διαταραχή αυτιστικού φάσματος, με υψηλότερα ποσοστά σε όσα είχαν εκτεθεί στα συγκεκριμένα φάρμακα πριν από τη γέννηση.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρόκειται για συσχέτιση και όχι για απόδειξη αιτίας. Δηλαδή, τα φάρμακα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προκαλούν αυτισμό, αλλά φαίνεται να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Ο κίνδυνος φαίνεται να εξαρτάται από:
το είδος του φαρμάκου
τη δοσολογία
τη διάρκεια χρήσης
γενετικούς παράγοντες
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι μέλλουσες μαμάδες
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να διακόπτεται καμία αγωγή χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Σε πολλές περιπτώσεις, τα φάρμακα είναι απαραίτητα για την υγεία της μητέρας.
Αντίθετα, προτείνεται:
προσεκτική συνταγογράφηση
αναζήτηση ασφαλέστερων εναλλακτικών όπου είναι δυνατό
αποφυγή συνδυασμού πολλών τέτοιων φαρμάκων
Η ισορροπία μεταξύ οφέλους και κινδύνου παραμένει καθοριστική για κάθε περίπτωση.
