Η τεχνητή διακοπή κύησης είναι ένα προσωπικό και συχνά συναισθηματικά φορτισμένο ζήτημα. Η σωστή ιατρική ενημέρωση βοηθά κάθε γυναίκα να γνωρίζει τις διαθέσιμες μεθόδους, τι να περιμένει από τη διαδικασία και ποια συμπτώματα χρειάζονται επικοινωνία με γιατρό.
Η τεχνητή διακοπή κύησης, γνωστή και ως άμβλωση ή έκτρωση, είναι η ιατρική διαδικασία με την οποία τερματίζεται μια εγκυμοσύνη. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα προσωπικό και συχνά συναισθηματικά φορτισμένο ζήτημα, γύρω από το οποίο εξακολουθούν να υπάρχουν φόβοι, ανακριβείς πληροφορίες και προκαταλήψεις.
Κάθε γυναίκα που βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ανεπιθύμητη ή ιατρικά επιβαρυμένη εγκυμοσύνη χρειάζεται έγκυρη ενημέρωση, ιδιωτικότητα και εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση, χωρίς πίεση και χωρίς κριτική. Όταν η διακοπή κύησης πραγματοποιείται με μέθοδο κατάλληλη για την ηλικία της εγκυμοσύνης και υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες, θεωρείται ασφαλής ιατρική πράξη.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Σύμφωνα με το ισχύον ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο, η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης επιτρέπεται με τη συναίνεση της εγκύου:
- πριν συμπληρωθούν οι πρώτες 12 εβδομάδες της εγκυμοσύνης,
- έως τις 19 εβδομάδες όταν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αιμομιξίας, αποπλάνησης ανήλικης ή κατάχρησης γυναίκας που δεν μπορούσε να αντισταθεί,
- έως τις 24 εβδομάδες όταν έχουν διαπιστωθεί σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου,
- όταν υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου ή κίνδυνος σοβαρής και διαρκούς βλάβης της σωματικής ή ψυχικής υγείας της.
Όταν η έγκυος είναι ανήλικη, ο νόμος προβλέπει επιπλέον τη συναίνεση ενός γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της. Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά από τον αρμόδιο μαιευτήρα-γυναικολόγο, καθώς οι νομικές και ιατρικές προϋποθέσεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιπτώσεις.
Ποια εξέταση χρειάζεται πριν από τη διακοπή κύησης
Πριν επιλεγεί η κατάλληλη μέθοδος, πραγματοποιείται ιατρική εκτίμηση. Συνήθως περιλαμβάνει αναλυτικό ιστορικό, επιβεβαίωση της διάρκειας και της θέσης της εγκυμοσύνης και έλεγχο για παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν:
- υπερηχογραφικός έλεγχος,
- γενική εξέταση αίματος,
- προσδιορισμός ομάδας αίματος και παράγοντα Rhesus,
- έλεγχος για λοιμώξεις ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα,
- αξιολόγηση των φαρμάκων που λαμβάνει η γυναίκα και τυχόν χρόνιων παθήσεων.
Ο υπέρηχος βοηθά να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η ηλικία της κύησης και, όταν υπάρχει σχετική υποψία, να αποκλειστεί η εξωμήτρια κύηση, η οποία απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση.
Ποιες μέθοδοι υπάρχουν
Οι δύο βασικές κατηγορίες είναι η φαρμακευτική και η επεμβατική διακοπή κύησης (διάβασε περισσότερα) . Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία της εγκυμοσύνης, το ιατρικό ιστορικό, τα κλινικά ευρήματα, τη διαθεσιμότητα των μεθόδων και, όπου είναι δυνατόν, την προτίμηση της γυναίκας.
Φαρμακευτική διακοπή κύησης
Η φαρμακευτική μέθοδος πραγματοποιείται με συγκεκριμένα φάρμακα, τα οποία διακόπτουν την εξέλιξη της εγκυμοσύνης και προκαλούν συσπάσεις της μήτρας, ώστε να αποβληθεί το περιεχόμενό της.
Κατά τη διαδικασία αναμένονται κοιλιακές κράμπες και κολπική αιμορραγία, η οποία μπορεί να είναι εντονότερη από μια συνηθισμένη περίοδο. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν προσωρινά ναυτία, διάρροια, ρίγος ή αίσθημα κόπωσης.
Τα φάρμακα δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς ιατρική αξιολόγηση και σαφείς οδηγίες. Η γυναίκα πρέπει να γνωρίζει πώς θα επιβεβαιωθεί η ολοκλήρωση της διαδικασίας και με ποιον θα επικοινωνήσει σε περίπτωση έντονων συμπτωμάτων.
Επεμβατική διακοπή κύησης
Η επεμβατική μέθοδος πραγματοποιείται σε κατάλληλα οργανωμένο ιατρικό περιβάλλον. Στις πρώιμες εβδομάδες εφαρμόζεται συνήθως αναρρόφηση του περιεχομένου της μήτρας μέσω ενός λεπτού σωλήνα.
Η ακριβής διαδικασία, η αναλγησία ή αναισθησία και ο απαιτούμενος χρόνος παραμονής καθορίζονται από την ηλικία κύησης, το ιατρικό ιστορικό και το θεραπευτικό πρωτόκολλο. Μετά την ολοκλήρωσή της, η γυναίκα παρακολουθείται για ένα χρονικό διάστημα πριν επιστρέψει στο σπίτι.
Είναι ασφαλής η τεχνητή διακοπή κύησης;
Όταν πραγματοποιείται νόμιμα, με επιστημονικά αποδεκτή μέθοδο και από κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας, η διακοπή κύησης είναι γενικά ασφαλής και οι σοβαρές επιπλοκές είναι ασυνήθιστες. Ο κίνδυνος επιπλοκών είναι συνήθως χαμηλότερος όσο νωρίτερα γίνεται η διαδικασία.
Όπως σε κάθε ιατρική πράξη, είναι δυνατόν να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως:
- έντονη αιμορραγία,
- λοίμωξη,
- παραμονή υπολειμμάτων κύησης στη μήτρα,
- συνέχιση της εγκυμοσύνης μετά από αποτυχία της μεθόδου,
- σπανιότερα, τραυματισμός του τραχήλου ή της μήτρας σε επεμβατική διαδικασία.
Η γυναίκα πρέπει να ενημερώνεται εκ των προτέρων για τους πιθανούς κινδύνους της συγκεκριμένης μεθόδου και για τον τρόπο αντιμετώπισής τους.
Τι είναι φυσιολογικό μετά τη διαδικασία
Για μερικές ημέρες μπορεί να υπάρχουν πόνος ή κράμπες χαμηλά στην κοιλιά. Η αιμορραγία ή οι κηλίδες αίματος μπορεί να συνεχιστούν για αρκετές ημέρες και, ειδικά μετά από φαρμακευτική διακοπή, ενδεχομένως για περισσότερο διάστημα, με σταδιακή μείωση.
Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες εξαρτάται από το πώς αισθάνεται η γυναίκα, τη μέθοδο που εφαρμόστηκε και τις οδηγίες του γιατρού. Μετά από αναισθησία ή μέθη πρέπει να ακολουθούνται αυστηρά οι οδηγίες σχετικά με την οδήγηση, την εργασία και την παρουσία συνοδού.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό
Η γυναίκα πρέπει να επικοινωνήσει χωρίς καθυστέρηση με τον γιατρό ή τη νοσηλευτική μονάδα όταν παρουσιάζει:
- πολύ έντονη ή αυξανόμενη αιμορραγία,
- πόνο που είναι ισχυρός, επιδεινώνεται ή δεν υποχωρεί με την προτεινόμενη αναλγησία,
- πυρετό, ρίγος ή συμπτώματα που παραπέμπουν σε λοίμωξη,
- δύσοσμες ή ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις,
- έντονη αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμική τάση,
- επίμονα συμπτώματα εγκυμοσύνης,
- καθόλου ή ελάχιστη αιμορραγία μετά από φαρμακευτική μέθοδο, όταν αναμενόταν αποβολή της κύησης.
Η έγκαιρη επικοινωνία επιτρέπει να διαπιστωθεί αν χρειάζεται εξέταση, υπέρηχος ή συμπληρωματική θεραπεία.
Επηρεάζεται η μελλοντική γονιμότητα;
Μια διακοπή κύησης που ολοκληρώνεται χωρίς επιπλοκές δεν αναμένεται να μειώσει τη δυνατότητα μιας γυναίκας να μείνει έγκυος στο μέλλον. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι μια σωστά πραγματοποιημένη φαρμακευτική διακοπή επηρεάζει αρνητικά τη μελλοντική γονιμότητα ή την έκβαση μιας επόμενης εγκυμοσύνης.
Αν όμως εμφανιστεί σοβαρή λοίμωξη και παραμείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο αναπαραγωγικό σύστημα. Γι’ αυτό έχει σημασία να τηρούνται οι οδηγίες και να αξιολογούνται άμεσα τα ύποπτα συμπτώματα.
Πότε μπορεί να υπάρξει ξανά εγκυμοσύνη;
Η ωορρηξία μπορεί να επιστρέψει πολύ γρήγορα, ακόμη και 8–10 ημέρες μετά τη διακοπή της εγκυμοσύνης. Αυτό σημαίνει ότι μια νέα εγκυμοσύνη είναι δυνατή πριν εμφανιστεί η πρώτη περίοδος.
Αν η γυναίκα δεν επιθυμεί άμεσα νέα εγκυμοσύνη, είναι χρήσιμο να συζητήσει εγκαίρως με τον γυναικολόγο την κατάλληλη μέθοδο αντισύλληψης. Οι περισσότερες αντισυλληπτικές επιλογές μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα ή σύντομα μετά τη διαδικασία, ανάλογα με τη μέθοδο διακοπής και το ιατρικό ιστορικό.
Η συναισθηματική πλευρά
Δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος να αισθανθεί μια γυναίκα μετά από μια διακοπή κύησης. Κάποιες γυναίκες αισθάνονται ανακούφιση, άλλες θλίψη, αμφιθυμία ή άγχος, ενώ αρκετές βιώνουν ένα μείγμα διαφορετικών συναισθημάτων.
Τα συναισθήματα επηρεάζονται από τις συνθήκες της εγκυμοσύνης, την προσωπική απόφαση, την υποστήριξη από το περιβάλλον και τυχόν προϋπάρχουσες ψυχολογικές δυσκολίες. Όταν η στενοχώρια είναι έντονη ή επιμένει και επηρεάζει την καθημερινότητα, η συζήτηση με ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια.
Η σωστή ενημέρωση είναι απαραίτητη
Η απόφαση για διακοπή κύησης είναι προσωπική και πρέπει να λαμβάνεται μετά από ολοκληρωμένη, αμερόληπτη και κατανοητή ενημέρωση. Η γυναίκα χρειάζεται να γνωρίζει τις διαθέσιμες επιλογές, τα οφέλη και τους κινδύνους κάθε μεθόδου, τι θα συμβεί κατά τη διαδικασία και πότε πρέπει να αναζητήσει βοήθεια.
Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φάρμακα ή μέθοδοι που προτείνονται από μη ελεγχόμενες διαδικτυακές πηγές. Η ασφαλής φροντίδα προϋποθέτει κατάλληλη ιατρική εκτίμηση, αξιόπιστα φάρμακα και δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε επαγγελματία υγείας όταν χρειαστεί.
Δρ. Σπυρίδων Καπελής
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος
Επιστημονικός υπεύθυνος του Kyisis by Kapelis
