Από τη στάση του ύπνου και την καθημερινή κόπωση μέχρι τις κινήσεις του παιδιού και τα σημάδια έναρξης του τοκετού, οι τελευταίοι μήνες της εγκυμοσύνης χρειάζονται προσοχή σε συγκεκριμένα πράγματα. Τι να αλλάξετε στην καθημερινότητά σας και πότε να επικοινωνήσετε αμέσως με τον γιατρό ή το μαιευτήριο.
Το τρίτο τρίμηνο ξεκινά στις 28 εβδομάδες και διαρκεί μέχρι τον τοκετό. Η κοιλιά μεγαλώνει, ο ύπνος συχνά δυσκολεύει και δραστηριότητες που μέχρι πρόσφατα γίνονταν εύκολα μπορεί να χρειάζονται πλέον περισσότερα διαλείμματα. Μαζί με τις προετοιμασίες για τον τοκετό, προτεραιότητα έχουν η τακτική παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και η αναγνώριση των συμπτωμάτων που χρειάζονται έλεγχο.
Το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) δίνει συγκεκριμένες οδηγίες για τις κινήσεις του παιδιού, τον ύπνο και τα συμπτώματα που απαιτούν άμεση επικοινωνία με τη μαιευτική ομάδα. Με βάση αυτές, καθώς και τις συστάσεις των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για τη σωματική καταπόνηση, συγκεντρώσαμε όσα χρειάζονται προσοχή, σε συνδυασμό με τις προσωπικές οδηγίες του μαιευτήρα σας.
Είστε στο 3ο τρίμηνο; Να τι πρέπει να ΜΗΝ κάνετε
Να αγνοείτε τη μείωση των κινήσεων του παιδιού
Το NHS τονίζει τη σημασία της εξοικείωσης με το συνηθισμένο μοτίβο κινήσεων του παιδιού σας. Αν κινείται λιγότερο από ό,τι συνήθως, αν οι κινήσεις σταματήσουν ή αν παρατηρήσετε αλλαγή που σας ανησυχεί, επικοινωνήστε αμέσως με το μαιευτήριο, ακόμη και μέσα στη νύχτα.
Μην περιμένετε μέχρι το επόμενο πρωί ή το προγραμματισμένο ραντεβού και μην αποδίδετε τη μεταβολή στο ότι «κοιμάται» ή «δεν έχει πια χώρο». Οι κινήσεις πρέπει να συνεχίζονται μέχρι και κατά τη διάρκεια του τοκετού.
Κάτι σημαντικό είναι πως δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός κινήσεων που ισχύει για όλες τις εγκυμοσύνες. Σημασία έχει η αλλαγή σε σχέση με το δικό του συνηθισμένο μοτίβο. Αν οτιδήποτε αλλάξει ή σας φανεί περίεργο, η επικοινωνία με τον γιατρό ή το μαιευτήριο είναι η επόμενη απαραίτητη κίνηση!
Να σηκώνετε μεγάλα βάρη και να πιέζεστε παρά την κόπωση που νιώθετε
Οι βαριές σακούλες, η μετακίνηση επίπλων ή το συχνό σήκωμα αντικειμένων από το πάτωμα μπορούν να επιβαρύνουν τη μέση και τη λεκάνη σας στο τρίτο τρίμηνο. Επιπλέον, όπως τονίζουν ειδικοί, οι αλλαγές στην ισορροπία και στη στάση του σώματος κατά την εγκυμοσύνη αυξάνουν την πιθανότητα πτώσης και μυοσκελετικού τραυματισμού για τη μητέρα.
Ζητήστε βοήθεια στις απαιτητικές δουλειές και κάντε διαλείμματα, ιδιαίτερα αν εργάζεστε όρθια ή η εργασία σας περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενη άρση βάρους.
Εξίσου σημαντική είναι η ξεκούραση η οποία μπορεί να συνδυάζεται με περπάτημα ή άλλη κατάλληλη άσκηση, εφόσον η εγκυμοσύνη εξελίσσεται ομαλά και δεν υπάρχει ιατρικός περιορισμός. Και πάλι όμως, προσαρμόστε την ένταση στην αντοχή σας και αποφύγετε την εξάντληση.
Να κοιμάστε ανάσκελα
Από τις 28 εβδομάδες, το NHS συστήνει τον ύπνο στο πλάι, είτε αριστερά είτε δεξιά, τόσο το βράδυ όσο και στον μεσημεριανό ύπνο αφού όταν είστε ξαπλωμένη ανάσκελα, η μήτρα μπορεί να πιέσει μεγάλα αγγεία και να επηρεάσει την κυκλοφορία του αίματος.
Και παρότι είναι αυτή η επίσημη σύσταση, αν ξυπνήσετε ανάσκελα, γυρίστε στο πλάι και συνεχίστε τον ύπνο σας, χωρίς πανικό. Ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα και ένα δεύτερο κάτω από την κοιλιά μπορούν να σας βοηθήσουν να βρείτε πιο άνετη θέση.
Να παραλείπετε τα προγεννητικά ραντεβού επειδή αισθάνεστε καλά
Στις τελευταίες εβδομάδες, οι επισκέψεις στον μαιευτήρα είναι σημαντικές παρακολούθηση της αρτηριακής σας πίεσης, της ανάπτυξης και της θέσης του παιδιού, καθώς και τη διενέργεια των εξετάσεων που χρειάζονται. Ορισμένες επιπλοκές μπορεί να εντοπιστούν στον έλεγχο πριν προκαλέσουν εμφανή συμπτώματα. Για παράδειγμα, η αυξημένη πίεση και η παρουσία πρωτεΐνης στα ούρα μπορεί να αποτελούν ενδείξεις προεκλαμψίας.
Ακολουθήστε το πρόγραμμα παρακολούθησης που έχει ορίσει ο γιατρός σας και συζητήστε εγκαίρως πότε πρέπει να καλέσετε το μαιευτήριο, πώς θα μετακινηθείτε και τι θα κάνετε αν ο τοκετός αρχίσει νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Να καθυστερείτε την επικοινωνία όταν υπάρχουν σημάδια τοκετού
Οι πρώτες συσπάσεις μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ώρες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η μαιευτική ομάδα θα σας συμβουλεύσει να παραμείνετε αρχικά στο σπίτι. Αν γίνουν τακτικές και εντονότερες, επικοινωνήστε μαζί της για οδηγίες.
Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται άμεση επικοινωνία:
- Αν σπάσουν τα νερά, ακόμη και χωρίς συσπάσεις.
- Αν εμφανιστεί κολπική αιμορραγία.
- Αν μειωθούν οι κινήσεις του παιδιού.
- Αν υποψιάζεστε έναρξη τοκετού πριν από τις 37 εβδομάδες.
Μην περιμένετε να γίνει η αιμορραγία έντονη ή οι συσπάσεις «αρκετά δυνατές» για να ζητήσετε αξιολόγηση. Σε μεγάλη αιμορραγία, λιποθυμία ή σοβαρό, συνεχή πόνο, ζητήστε επείγουσα βοήθεια.
Να περιορίζετε το νερό για να αποφεύγετε τη συχνουρία
Οι συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα μπορεί να κουράζουν, αλλά η μεγάλη μείωση των υγρών δεν βοηθά. Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ζάλη, ξηροστομία και σκούρα ούρα.
Πίνετε νερό τακτικά μέσα στην ημέρα, ιδιαίτερα όταν έχει ζέστη ή κινείστε περισσότερο. Αν έχετε εμετούς και δυσκολεύεστε να κρατήσετε υγρά, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
Ένας έντονος ή επίμονος πονοκέφαλος χρειάζεται αξιολόγηση και δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην αφυδάτωση.
Να θεωρείτε κάθε νέο σύμπτωμα «φυσιολογικό της εγκυμοσύνης»
Οι καούρες, η κόπωση και ορισμένες μυοσκελετικές ενοχλήσεις είναι συχνές. Ωστόσο, έντονος πονοκέφαλος που επιμένει, θολή όραση ή λάμψεις, πόνος ψηλά στην κοιλιά ή κάτω από τα πλευρά και ξαφνικό πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χέρια χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τη μαιευτική ομάδα.
Όπως επισημαίνει το NHS, μπορεί να αποτελούν συμπτώματα προεκλαμψίας, μιας επιπλοκής που εμφανίζεται συνήθως μετά τις 20 εβδομάδες και απαιτεί έγκαιρη αναγνώριση. Μην περιμένετε το επόμενο ραντεβού για να αναφέρετε κάτι τέτοιο.
Να χαλαρώνετε τις προφυλάξεις για τρόφιμα, αλκοόλ και φάρμακα
Οι βασικές προφυλάξεις ισχύουν μέχρι το τέλος της εγκυμοσύνης. Αποφύγετε το αλκοόλ, το ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κρέας, τα ωμά ψάρια και οστρακοειδή και το μη παστεριωμένο γάλα. Τα ψάρια ψυχρού καπνίσματος, όπως ο καπνιστός σολομός, χρειάζονται καλό μαγείρεμα πριν καταναλωθούν.
Η πρόσληψη καφεΐνης πρέπει επίσης να περιορίζεται σε έως 200 mg ημερησίως συνολικά, υπολογίζοντας καφέ, τσάι, σοκολάτα και άλλα προϊόντα που την περιέχουν.
Τέλος, πριν πάρετε φάρμακο, συμπλήρωμα ή φυτικό σκεύασμα, ζητήστε τη συμβουλή του γιατρού ή του φαρμακοποιού σας.
Να συγκρίνετε τη δική σας εγκυμοσύνη με άλλες
Το μέγεθος της κοιλιάς, η αντοχή στην καθημερινότητα και η εβδομάδα του τοκετού διαφέρουν. Η εικόνα μιας άλλης εγκύου, είτε στο περιβάλλον σας είτε στα social media, δεν μπορεί να δείξει αν η δική σας εγκυμοσύνη εξελίσσεται σωστά.
Αν σας απασχολούν η ανάπτυξη του παιδιού, το βάρος σας ή το πότε θα γεννήσετε, συζητήστε τα με τον μαιευτήρα σας με βάση τις εξετάσεις και το ιστορικό σας. Κρατήστε εύκαιρα τα τηλέφωνα του γιατρού και του μαιευτηρίου και ζητήστε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε, ακόμη κι αν το επόμενο ραντεβού είναι κοντά.
