Η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την εγκυμοσύνη έχει απασχολήσει αρκετές φορές την επιστημονική κοινότητα, κυρίως λόγω της έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες. Μια νέα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει ξανά το ζήτημα και εντοπίζει ορισμένες πιθανές συσχετίσεις με την έκβαση της εγκυμοσύνης.
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα και αντικρουόμενα και δεν αποδεικνύουν ότι η χρήση κινητού ή η ακτινοβολία του προκαλεί βλάβη στο έμβρυο.
Τι έδειξε η νέα έρευνα
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 στο Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology, αποτελεί συστηματική ανασκόπηση 20 μελετών σχετικά με τη χρήση κινητού τηλεφώνου από τη μητέρα και διάφορες εκβάσεις της εγκυμοσύνης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αρκετές από τις μελέτες δεν εντόπισαν σημαντικές επιβαρυντικές συσχετίσεις. Σε άλλες, όμως, η συχνότερη ή παρατεταμένη χρήση κινητού συνδέθηκε με:
- μεταβολές σε δείκτες της καρδιακής λειτουργίας του εμβρύου ή του νεογνού,
- αυξημένη πιθανότητα πρόωρου τοκετού.
Οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τα συνολικά ευρήματα μη καταληκτικά και επισημαίνουν την ανάγκη για καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες και πιο ακριβείς τρόπους μέτρησης της πραγματικής έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες.
Οι αλλαγές στην καρδιακή λειτουργία σημαίνουν καρδιακές ανωμαλίες;
Όχι.
Ένα σημαντικό σημείο της μελέτης είναι ότι οι αναφορές σε αλλαγές στην καρδιακή λειτουργία αφορούν μετρήσεις της καρδιακής λειτουργίας και δεν ισοδυναμούν με διάγνωση συγγενούς καρδιοπάθειας.
Παράλληλα, η ανασκόπηση δεν μπόρεσε να προσδιορίσει έναν συγκεκριμένο αριθμό λεπτών χρήσης του κινητού την ημέρα που θα μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνος ούτε να υπολογίσει με αξιοπιστία τον κίνδυνο για μια συγκεκριμένη εγκυμοσύνη.
Τι γνωρίζουμε για την ακτινοβολία των κινητών;
Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ραδιοσυχνότητες, οι οποίες ανήκουν στη μη ιονίζουσα ακτινοβολία. Πρόκειται για διαφορετικό είδος ακτινοβολίας από τις ακτίνες Χ, οι οποίες είναι ιονίζουσες.
Το CDC αναφέρει ότι η μη ιονίζουσα ακτινοβολία από κινητά τηλέφωνα και άλλες συσκευές, όταν χρησιμοποιούνται υπό κανονικές συνθήκες, δεν θεωρείται κίνδυνος για την εγκυμοσύνη. Υψηλές εντάσεις μη ιονίζουσας ακτινοβολίας μπορούν να προκαλέσουν θέρμανση των ιστών, όμως αυτό αφορά διαφορετικά επίπεδα έκθεσης από τη συνήθη χρήση ενός κινητού τηλεφώνου.
Και η FDA αναφέρει ότι το βάρος των επιστημονικών δεδομένων μέχρι σήμερα δεν έχει συνδέσει την ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων από τα κινητά με προβλήματα υγείας.
Γιατί είναι δύσκολο να μετρηθεί η πραγματική έκθεση;
Το πόσες ώρες χρησιμοποιεί μια έγκυος το κινητό της δεν αποτελεί από μόνο του ακριβή μέτρηση της έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες.
Ρόλο παίζουν παράγοντες όπως η απόσταση του τηλεφώνου από το σώμα, η ένταση του σήματος και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται η συσκευή. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές της νέας ανασκόπησης θεωρούν ότι απαιτούνται πιο ακριβείς μέθοδοι μέτρησης.
Επιπλέον, η έντονη χρήση κινητού μπορεί να συνδέεται και με άλλες συνήθειες που επηρεάζουν την εγκυμοσύνη, όπως η πολύωρη καθιστική ζωή ή η διαταραχή του ύπνου. Αυτό σημαίνει ότι μια συσχέτιση που παρατηρείται σε μια μελέτη δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι οφείλεται στην ακτινοβολία του κινητού.
Τι έδειχνε προηγούμενη συστηματική ανασκόπηση;
Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη αβέβαιο ερευνητικό πεδίο.
Συστηματική ανασκόπηση του 2024, η οποία περιέλαβε 18 μελέτες, χαρακτήρισε ως πολύ χαμηλής βεβαιότητας τα στοιχεία σχετικά με πιθανές επιδράσεις της έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες στον πρόωρο τοκετό, το χαμηλό βάρος γέννησης και το μικρό μέγεθος για την ηλικία κύησης. Τα αποτελέσματα για άλλες εκβάσεις, όπως οι συγγενείς ανωμαλίες και η αποβολή, ήταν επίσης ασυνεπή.
Επομένως, η νέα ανασκόπηση δεν ανατρέπει την προηγούμενη εικόνα. Αντίθετα, προσθέτει ορισμένα νέα ερωτήματα σχετικά με την καρδιακή λειτουργία του εμβρύου και τη διάρκεια της κύησης.
Πρέπει μια έγκυος να σταματήσει να χρησιμοποιεί το κινητό;
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν υπάρχει τεκμηριωμένο όριο ημερήσιας χρήσης κινητού που να έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει από επιπλοκές της εγκυμοσύνης.
Για όποια γυναίκα θέλει προληπτικά να μειώσει την έκθεσή της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί κάποιο όφελος για το έμβρυο, μπορεί να:
- χρησιμοποιεί ακουστικά ή ανοιχτή ακρόαση σε παρατεταμένες κλήσεις,
- αποφεύγει να κρατά για μεγάλο διάστημα το κινητό κολλημένο πάνω στο σώμα,
- αφήνει τη συσκευή σε κάποια απόσταση όταν δεν τη χρειάζεται,
- χρησιμοποιεί λειτουργία πτήσης όταν δεν απαιτείται σύνδεση στο δίκτυο.
Τέτοιες πρακτικές μπορούν να μειώσουν την έκθεση σε ραδιοσυχνότητες, όμως δεν έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή άλλης επιπλοκής της εγκυμοσύνης.
Και τι ισχύει για το 5G;
Η συγκεκριμένη συστηματική ανασκόπηση δεν τεκμηριώνει κάποιον ειδικό κίνδυνο της εγκυμοσύνης από το 5G. Γενικότερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι μέχρι σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί αιτιώδης σχέση ανάμεσα στην έκθεση σε ασύρματες τεχνολογίες και δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, ενώ επισημαίνει ότι η έρευνα συνεχίζεται.
Δεν υπάρχει, αντίστοιχα, επαρκής βάση από τη συγκεκριμένη μελέτη για να εξαχθούν συμπεράσματα ειδικά για το 6G.
Χρειάζονται επιπλέον υπερηχογραφήματα;
Η χρήση κινητού από μόνη της δεν αποτελεί τεκμηριωμένη ένδειξη για επιπλέον υπερηχογραφικό έλεγχο.
Η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του μαιευτήρα-γυναικολόγου και με βάση την πορεία της συγκεκριμένης κύησης και τυχόν κλινικές ενδείξεις.
Το βασικό μήνυμα της νέας μελέτης
Η νέα ανασκόπηση δεν καταλήγει στο ότι «το κινητό βλάπτει το έμβρυο». Εντοπίζει ορισμένες πιθανές συσχετίσεις που αξίζουν περαιτέρω διερεύνηση, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τα σημαντικά κενά στον τρόπο με τον οποίο μετράται η πραγματική έκθεση σε ραδιοσυχνότητες.
Με τα σημερινά δεδομένα, η συνήθης χρήση κινητού κατά την εγκυμοσύνη δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί βλάβη στο έμβρυο. Η νέα έρευνα αποτελεί κυρίως αφορμή για περισσότερη και καλύτερη επιστημονική μελέτη και όχι λόγο πανικού ή διακοπής της χρήσης του κινητού.
Η τακτική προγεννητική παρακολούθηση και οι εξατομικευμένες οδηγίες του γιατρού παραμένουν το σημαντικότερο μέρος της φροντίδας κατά την εγκυμοσύνη.
Πηγές: Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology, CDC, FDA, WHO.
