Κάθε χρόνο, λίγο πριν επιστρέψουν οι μαθητές στα θρανία μετά τις γιορτές, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: γιατί τα σχολεία είναι κλειστά στις 7 Ιανουαρίου, τη λεγόμενη αργία του Αϊ-Γιαννιού;
Ο λόγος που πολλές χρονιές τα σχολεία στην Ελλάδα δεν λειτουργούν στις 7 Ιανουαρίου δεν βασίζεται σε επίσημη δημόσια αργία του κράτους, αλλά σε μια εκκλησιαστική και εκπαιδευτική πρακτική με ιστορικές ρίζες, η οποία έχει ενσωματωθεί στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται διαχρονικά το σχολικό ημερολόγιο.
Εορτολόγιο: Τιμάται σήμερα ο Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος και Βαπτιστής – Γιατί ονομάστηκε έτσι
7η Ιανουαρίου, του Αγίου Ιώαννη του Προδρόμου
Η 7η Ιανουαρίου είναι αφιερωμένη στη γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, του Αϊ-Γιαννιού, μία από τις σημαντικές μορφές του ορθόδοξου εορτολογίου. Η ημέρα ακολουθεί τα Θεοφάνεια και παραδοσιακά έχει έντονο θρησκευτικό και κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς γιορτάζουν χιλιάδες άνθρωποι σε όλη τη χώρα.
Από εκκλησιαστική σκοπιά, η ημέρα έχει σαφή θέση στο εορτολόγιο. Ωστόσο, δεν αποτελεί υποχρεωτική σχολική αργία με βάση τον νόμο, όπως είναι για παράδειγμα η 25η Μαρτίου ή η Καθαρά Δευτέρα. Οι επίσημες σχολικές αργίες καθορίζονται με υπουργικές αποφάσεις και περιλαμβάνουν εθνικές και θρησκευτικές εορτές, καθώς και τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα.
Πώς προέκυψε η «αργία» στα σχολεία
Ιστορικά, τα σχολεία στην Ελλάδα παρέμεναν κλειστά από τα Χριστούγεννα έως και τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη, με την επαναλειτουργία τους να τοποθετείται την επόμενη ημέρα. Έτσι, η 7η Ιανουαρίου καθιερώθηκε στην πράξη ως η τελευταία ημέρα των χριστουγεννιάτικων διακοπών, πριν την επιστροφή στη σχολική καθημερινότητα.
Η πρακτική αυτή δεν προέκυψε από μία συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, αλλά διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα από τον τρόπο οργάνωσης του σχολικού έτους.
Οι βασικοί λόγοι ήταν:
- η ενσωμάτωση του θρησκευτικού εορτασμού στο συνολικό πλαίσιο των διακοπών,
- η ευθυγράμμιση με οικογενειακές γιορτές και μετακινήσεις μετά τις γιορτές,
- η πρακτική διευκόλυνση οικογενειών σε μια περίοδο με πολλές ονομαστικές εορτές.
Δεν υπάρχει, με άλλα λόγια, σαφής κρατική απόφαση που να κατοχυρώνει τον Αϊ-Γιαννιού ως σχολική αργία με νόμο. Πρόκειται για παράδοση που ενσωματώθηκε στο σχολικό ημερολόγιο.
Τι ισχύει τα τελευταία χρόνια
Τα σχολικά ημερολόγια καθορίζονται κάθε χρόνο με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας. Κατά καιρούς έχει τεθεί στο τραπέζι η αναθεώρηση ή ακόμη και η κατάργηση τέτοιων «άτυπων» αργιών, στο πλαίσιο της συζήτησης για μείωση των διακοπών και αύξηση των διδακτικών ημερών.
Στην πράξη, πάντως, τα πιο πρόσφατα σχολικά προγράμματα δείχνουν ότι η επιστροφή στα σχολεία γίνεται μετά τα Θεοφάνεια και τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη, με τη 7η Ιανουαρίου να παραμένει ενταγμένη στο διάστημα των χριστουγεννιάτικων διακοπών.
Συμπέρασμα
Γιατί, λοιπόν, τα σχολεία είναι κλειστά στις 7 Ιανουαρίου;
- επειδή η ημερομηνία συνδέεται με τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη και λειτουργεί παραδοσιακά ως η τελευταία ημέρα των διακοπών,
- επειδή δεν πρόκειται για θεσμοθετημένη πανελλήνια αργία, αλλά για πρακτική του σχολικού προγραμματισμού,
- επειδή η θέση της στο σχολικό ημερολόγιο μπορεί κάθε χρόνο να αλλάξει με υπουργική απόφαση.
Μικρό Q&A
Η 7η Ιανουαρίου είναι επίσημη δημόσια αργία;
Όχι. Δεν ανήκει στις θεσμοθετημένες δημόσιες αργίες του κράτους.
Γιατί τότε δεν λειτουργούν τα σχολεία;
Επειδή η ημέρα περιλαμβάνεται στο διάστημα των χριστουγεννιάτικων διακοπών, όπως αυτό ορίζεται κάθε χρόνο στο σχολικό ημερολόγιο.
Μπορεί να αλλάξει στο μέλλον;
Ναι. Η λειτουργία των σχολείων στις 7 Ιανουαρίου εξαρτάται από τις εκάστοτε εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας.
