Πολλοί μαθητές που συμμετέχουν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα βιώσιμης κινητικότητας «ECOMOBILITY» ήδη από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης της εργασίας τους έρχονται αντιμέτωποι με τον «ελέφαντα στο δωμάτιο».
Με τα αυτοκίνητα τι γίνεται; Θα ήταν δυνατόν να φανταστούμε ένα μέλλον χωρίς αυτά; Θα μπορούσαμε να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε ένα τέτοιο μέλλον από σήμερα κιόλας;
Όπως αναφέρουν οι συγκοινωνιολόγοι-πολεοδόμοι και καθηγητές του ΕΜΠ Θάνος Βλαστός και Ευθύμης Μπακογιάννης προσπαθώντας να δώσουν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα «Σήμερα ο κορεσμός εμποδίζει τη λειτουργία του κυκλοφοριακού δικτύου. Όμως, όσο λιγότερα αυτοκίνητα κυκλοφορούν, τόσο πιο άνετα λειτουργεί το δίκτυο. Πεζοί, δημόσια συγκοινωνία και μηχανοκίνητα δίκυκλα κινούνται πιο αποτελεσματικά. Με αυτή τη θεώρηση, η ικανότητα του δικτύου να εξυπηρετεί μετακινήσεις σε καμία περίπτωση δεν έχει εξαντληθεί. Τα περιθώρια είναι ακόμη πολύ μεγάλα. Ανάλογα παραγωγικό υπό αυτές τις συνθήκες θα είναι αύριο και το αυτοκίνητο «χωρίς οδηγό», αν φυσικά είναι κοινής χρήσης. Υπό αυτόν τον όρο, η στάθμευση θα καταναλώνει πολύ λιγότερο χώρο, αφού το κοινόχρηστο αυτοκίνητο θα παραμένει πολύ μικρότερο χρόνο σταθμευμένο.
Η αύξηση της χρήσης της δημόσιας συγκοινωνίας, πυλώνα της βιώσιμης κινητικότητας, σημαίνει ότι λιγότερα οχήματα θα εκτελούν μεταφορικό έργο για το οποίο σήμερα χρειάζονται πολλαπλάσια επιβατικά. Άρα οι πιθανότητες τριβών και ατυχημάτων μεταξύ των πιο λίγων οχημάτων που θα κυκλοφορούν και των υπόλοιπων χρηστών, όπως πεζοί και ποδηλάτες, μειώνονται.
Στο μεταβατικό στάδιο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα υπάρχουν πολιτικές που θα έδιναν την ευκαιρία σε πολύ λιγότερα συμβατικά αυτοκίνητα, σε σχέση με τα σημερινά, να εξυπηρετούν πολύ περισσότερες από τις σημερινές μετακινήσεις, όπως η αύξηση της πληρότητας (car pooling).
Σχεδιασμός για «λιγότερα αυτοκίνητα» σημαίνει, λοιπόν, σχεδιασμός για «περισσότερες μετακινήσεις», σχεδιασμός όπου ήπια μέσα αντικαθιστούν τα συμβατικά, απαλλάσσοντας την πόλη από τις σοβαρές επιπτώσεις που υφίσταται, λόγω της έντονης χρήσης του αυτοκινήτου. Αύριο, με περισσότερη δημόσια συγκοινωνία, ποδήλατο και περπάτημα, το περιβάλλον της πόλης θα είναι πιο ανθρώπινο και πιο ήπιο, ενώ συγχρόνως η λειτουργία και η οικονομία της θα είναι πολύ πιο δυναμικές και υγιείς.
Κυκλοφορία λιγότερων αυτοκινήτων δεν προκύπτει απαραίτητα από περιορισμό της ιδιοκτησίας τους. Προκύπτει και έμμεσα από περιορισμούς στη χρήση τους μέσα στις πόλεις αλλά και από πολιτικές φορολόγησης αγοράς, καυσίμων κ.λπ.
Με την ανάπτυξη του σιδηροδρομικού δικτύου, ίσως αύριο τα αυτοκίνητα να χρησιμοποιούνται λιγότερο και εκτός πόλεων για τις υπεραστικές μετακινήσεις. Μακροπρόθεσμα, ο κάθε κάτοικος θα μυείται στην παράλληλη και συνδυασμένη χρήση εναλλακτικών τρόπων, που θα ανταγωνίζονται την ιδιοκτησία, όπως το «car sharing», χάρις στο οποίο, όντας συνδρομητής σε εταιρείες που διαθέτουν στόλο οχημάτων, θα μπορεί να χρησιμοποιεί συλλογικής χρήσης αυτοκίνητο, ανάλογα με τον τύπο οχήματος που θα του χρειάζεται για την κάθε μετακίνησή του. Άρα είναι πολύ πιθανόν η εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο να περιοριστεί».
