Μεγαλώνοντας παιδιά με συναισθηματική νοημοσύνη

Ένα από τα ζητήματα που με απασχόλησαν ιδαιτέρως στην ανατροφή της 4χρονης κόρης μου είναι αυτό της συναισθηματικής νοημοσύνης, που κατά την άποψή μου, αποτελεί μια δεξιότητα που πρέπει να αναπτύξει κάθε παιδί προκειμένου να γίνει ένας ευτυχισμένος και υγιής ενήλικας.

Η συναισθηματική νοημοσύνη δηλώνει την ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει, να κατανοεί και να διαχειρίζεται τα δικά του συναισθήματα, αλλά και να έχει ενσυναίσθηση.

Ποιος γονιός δεν θελει το παιδί του να έχει συναισθηματική ευφυΐα;

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι απαραίτητη για την υγιή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών και αποτελεί ένα σημαντικό εφόδιο για τη δημιουργία υγιών διαπροσωπικών σχέσεων. Για αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους από νήπια κιόλας να ανοίγονται συναισθηματικά και να μιλάνε ανοιχτά για όλα όσα σκέφτονται και αισθάνονται.

Βέβαια, στο σημείο αυτό πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι είναι απαραίτητο και οι ίδιοι οι γονείς να έχουν κατακτήσει την ενσυναίσθηση, να έχουν αποδεχτεί το παιδί τους και να έχουν ειλικρινή διάθεση να το κατανοήσουν. Γιατί αν ένα παιδί αισθάνεται ότι δεν το καταλαβαίνουν, σταδιακά παύει να «ανοίγεται»και κλείνεται στον εαυτό του.

Παιδιά που αντιλαμβάνονται ότι οι ανάγκες και οι σκέψεις τους εισακούονται είναι δεδομένο ότι θα αναπτύξουν ισχυρές συναισθηματικές δεξιότητες.

Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν υψηλό συναισθηματικό IQ;

Μα φυσικά μέσα από αγαπημένες ιστορίες και παραμύθια που κάνουν το ταξίδι στο κόσμο των συναισθημάτων μια ευχάριστη εμπειρία, η οποία που στο τέλος έχει να τους προσφέρει πολύτιμες γνώσεις σε ό,τι αφορά τη διαχείριση ποικίλων συναισθηματικών καταστάσεων.

Τα παραμύθια με θεματική τα συναισθήματα αποτελούν την ιδανική αφορμή για να αναγνωρίσει ένα παιδί και τι θα ένιωθε και να ζυγίσει ποια θα ήταν η καλύτερη αντίδραση (με βάση το αποτέλεσμα, αλλά και τις συνέπειες) σε διάφορες περιπτώσεις που μοιάζουν ιδιαίτερες, αλλά συμβαίνουν σε όλους μας.

Με όχημα αυτές τις ιστορίες το παιδί έχει την ευκαιρία να μπαίνει στη θέση άλλων ανθρώπων ενώ παράλληλα μαθαίνει να λαμβάνει υπόψη του ότι δεν υπάρχει μόνο η δική του εμπειρία σ’ αυτόν τον κόσμο, αλλά και των υπολοίπων, και είναι εξίσου σημαντική.

4 βιβλια για να εξηγήσουμε στα παιδιά τον κόσμο των συναισθημάτων

Στις εκδόσεις Μεταίχμιο βρήκαμε 4 εξαιρετικά εικονογραφημένα βιβλία συναισθηματικής αγωγής για μικρά παιδιά, στις σελίδες των οποίων ξεδιπλώνονται με αριστοτεχνικό τρόπο, χωρίς ίχνος διδακτισμού, τα χαρακτηριστικά και το περιεχόμενο βασικών συναισθημάτων και καταστάσεων που βιώνουν όλα τα παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Με επίκεντρο τη ζωντανή εικονογράφηση που συμπληρώνει αρμονικά το περιεκτικό κείμενο, τα παιδιά από 2 ετών απολαμβάνουν νοερά ένα ταξίδι στο κέντρο των συναισθημάτων.

Κάθε σελίδα και κάθε λέξη προ(σ)καλούν τον μικρό αναγνώστη να εξερευνήσει τα συναισθήματα (χαρά, λύπη, θυμός, μοναξιά, ντροπή, καλοσύνη, εκνευρισμός, φόβος) με έναν τρόπο προσιτό και οικείο.

Πολύχρωμες, ζεστές, γεμάτες ζωντάνια και κίνηση εικόνες, με καθαρές γραμμές, που αποτυπώνουν κάθε συναίσθημα στα πρόσωπα των ηρώων, δίνουν στο παιδί τη δυνατότητα να εκφράσει βασικά του συναισθήματα, αλλά και να τα αιτιολογήσει.

Μάθε, παιδί μου, τα συναισθήματα

«Το μικρό λιοντάρι έχει νεύρα», σε κείμενο και εικονογράφηση της Τζέντα Ρόμπαρντ, είναι μια ιστορία που εξηγεί στα παιδιά από 2 ετών τη διαχείριση του θυμού και του εκνευρισμού. Το μικρό λιοντάρι είναι κακόκεφο σήμερα, γιατί όλα του πάνε στραβά! Θα μπορέσει να νιώσει καλύτερα;

To βιβλίο αυτό εντάσσεται στη σειρά «Μικρά ζωάκια, μεγάλα συναισθήματα», που βοηθά τους μικρούς αναγνώστες να εξοικειωθούν με διάφορα συναισθήματα, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει με ευχάριστο τρόπο την καλή συμπεριφορά.

Ο θυμός και ο εκνευρισμός είναι υγιείς εκφάνσεις συναισθημάτων και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να καταπιέζονται.  Τα συναισθήματα πάντα ψάχνουν διέξοδο. Όσο εμείς τα καταπιέζουμε, τόσο εκείνα θα εκδηλώνονται, με τη μορφή εκρήξεων, που κάθε άλλο παρά ευχάριστες συνέπειες έχουν.

Με την ιστορία της η συγγραφέας εξηγεί στα παιδιά ότι όλοι είμαστε κακόκεφοι μερικές φορές,  αλλά σημασία έχει πάντα να θυμόμαστε ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να παραφερόμαστε και οφείλουμε να ζητάμε συγγνώμη όταν, στη προσπάθειά μας να κατευνάσουμε αυτό που νιώθουμε, η συμπεριφορά και τα λόγια μας στρέφονται εναντίον των άλλων.

Μια πρωτότυπη ιστορία για να μάθουν τα παιδιά να ελέγχουν το θυμό και να επιστρέφουν στις ήρεμες στιγμές. Ξεφυλλίστε τις πρώτες σελίδες εδώ.

Στην ίδια θεματική κινείται και το βιβλίο «Μερικές φορές γίνομαι έξαλλη» του Τίμοθι Νάπμαν, σε εικονογράφηση Τζο Μπέργκερ, μια ιστορία με χιούμορ και μπόλικα…νεύρα! Η απολαυστική γραφή σε συνδυασμό με την μοντέρνα εικονογράφηση χαρίζουν απλόχερα στους μικρούς αναγνώστες από 3 ετών μια ιστορία για τις άσχημες μέρες όλων μας.

Ποιος δεν έχει ποτέ του νεύρα;

Το πιο σημαντικό είναι η σωστή διαχείριση και η στάση που θα τηρήσουμε όταν έχουμε νεύρα και όταν αισθανόμαστε ότι τα πράγματα δεν πάνε όπως τα θέλουμε. Τότε είναι που πρέπει να ενεργοποιηθούμε και να αντιληφθούμε ότι θα υπάρξουν και φορές που δεν θα είναι εφικτό να αποφορτιστούμε μεμιάς, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να μάθουμε να αποδεχόμαστε ορισμένες καταστάσεις και να προχωράμε δίχως να στοχοποιούμε τον εαυτό μας και τη διάθεσή μας.

Ξεφυλλίστε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου εδώ.

Η καλοσύνη είναι ομολογουμένως ένα συναισθηματικό ατού των παιδιών, καθώς βάσει ερευνών ενισχύει την ευτυχία και την ευημερία, οδηγώντας σε αύξηση της αποδοχής τους από τους συνομηλίκους. Αν λοιπόν θέλετε να δώσετε στο παιδί την ευκαιρία να αντιληφθεί απο μικρή ηλικία την «υπερδύναμη» της καλοσύνης, τότε το βιβλίο  «Η μικρή Ζέβρα είναι πολύ καλή» αποτελεί την ιδανική επιλογή.

Αν σκέφτεστε ότι το παιδί σας, εκτός από υγιές και ευτυχισμένο, είναι καλό να έχει αλτρουισμό και γενναιοδωρία, αλλά και έντονα ανεπτυγμένη την αγάπη για τον συνάθρωπο, τότε αυτό το βιβλίο είναι ο καλύτερος τρόπος για να του δώσετε το έναυσμα να κινητοποιηθεί μέσα από απλές πράξεις καλοσύνης.

Μπορείτε να ξεφυλλίσετε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου εδώ.

Τέλος δεν γίνεται να μην αναφερθώ και στο «Έξω από το βάζο», ένα παραμύθι – ύμνο για τα συναισθήματα και τη μαγεία τους σε κείμενο και εικονογράφηση της Ντέμπορα Μαρσέρο.

Πρωταγωνιστής είναι ο Λουέλιν, ένα χαριτωμένο κουνελάκι που δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα με όλα όσα νιώθει. Αδυνατεί να διαχειριστεί την συναισθηματική του ζωή και να νιώσει ασφάλεια με την πληθώρα ανάμεικτων συναισθημάτων με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος. Θέλοντας να βρει λύση στο πρόβλημά του, σκαρφίζεται ένα κόλπο. Κλείνει ερμητικά όλα του τα συναισθήματα σε βάζα και κάπως έτσι παίρνει ένα σπουδαίο μάθημα ζωής.

Με οδηγό το καλογραμμένο κείμενο και την εξαιρετική εικονογράφηση τα παιδιά από 3 ετών μαθαίνουν πόσο σημαντικά εργαλεία είναι τα συναισθήματα, γνωρίζουν τους διαφορετικούς τύπους συναισθημάτων και γιατί πρέπει όχι να τα καταπιέζουμε αλλά να τα διαχειριζόμαστε.

Επίσης, έχει ιδιαίτερη σημασία τα παιδιά να μάθουν από νωρίς  να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη συναισθηματική τους ζωή και να συνειδητοποιήσουν ότι είναι αυτά που διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.

Μπορείτε να ξεφυλλίσετε κάποιες σελίδες του βιβλίου εδώ.

Αγαπητοί γονείς, να έχετε πάντα κατά νου ότι η συναισθηματική νοημοσύνη είναι το Α και το Ω για ευτυχισμένα παιδιά

Μην ξεχνάτε ότι οι καλογραμμένες και ευφάνταστες ιστορίες είναι πολύτιμες καθώς εμπλουτίζουν τις γνώσεις και το λεξιλόγιο των παιδιών και παράλληλα τους εμφυσούν αξίες και ιδανικά που θα τα συνοδεύουν για μια ζωή.