Ο Ρώσος φυσιολόγος Ιβάν Πέτροβιτς Παβλόφ (Ivan Petrovich Pavlov) γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1849 κι έμεινε στην ιστορία της επιστήμης για την περιγραφή του φαινομένου των εξαρτημένων αντανακλαστικών με τα πειράματα που έκανε σε σκύλους.
Ο Παβλόφ απέδειξε ότι υπάρχει εξαρτημένη μάθηση, στα ζώα και στον άνθρωπο, αφού κατόρθωσε να το αποδείξει με πείραμα- το γνωστό πείραμα Παβλόφ με τους σκύλους.
Τι είναι η κλασική εξαρτημένη μάθηση
Η κλασική εξαρτημένη μάθηση (Pavlovian η Respondent Conditioning) είναι μια μορφή συνειρμικής μάθησης, που για πρώτη φορά παρουσιάστηκε από τον Ιβάν Παβλόφ. Η τυπική διαδικασία για την εισαγωγή της κλασικής εξαρτημένης μάθησης περιλαμβάνει παρουσιάσεις ενός ουδέτερου ερεθίσματος μαζί με κάποιο σημαντικό ερέθισμα. Το ερέθισμα θεωρείται ουδέτερο όταν δεν έχει ως αποτέλεσμα κάποια εμφανή συμπεριφορά (απάντηση) από τον υπό διερεύνηση οργανισμό. Ο Παβλόφ αναφέρεται σε αυτό ως εξαρτημένο ερέθισμα. Αντίθετα, η παρουσίαση των σημαντικών ερεθισμάτων αναγκαστικά διεγείρει μια φυσική, συχνά ανακλαστική, απάντηση. Αυτού του είδους το ερέθισμα και την αντίστοιχη απάντηση ο Παβλόφ ονομάζει ανεξάρτητο ερέθισμα και ανεξάρτητη απάντηση. Αν τα ουδέτερα και τα ανεξάρτητα ερεθίσματα συνδέοντα επανειλημμένα, τα δυο ερεθίσματα γίνονται συνειρμικά και ο οργανισμός αρχίζει να παράγει μία συμπεριφορική απάντηση, την οποία ο Παβλόφ αποκάλεσε εξαρτημένη απόκριση. Η κλασική εξαρτημένη μάθηση έχει αποδειχθεί σε πολλά είδη με διάφορες μεθοδολογίες.
Πώς εφάρμοσε το πείραμά του ο Παβλόφ
Σχημάτισε δύο ομάδες από σκύλους, που έτρωγαν καθημερινά την ίδια ώρα.
Λίγα λεπτά πριν από τη χορήγηση της τροφής, χτυπούσε στη μια ομάδα, ένα καμπανάκι, ενώ στην άλλη όχι.
Μετά από ένα χρονικό διάστημα, ο Παβλόφ άρχισε να χτυπά το καμπανάκι, χωρίς να προσφέρει τροφή. Είδε πως τα σκυλιά είχαν την ίδια αντίδραση: Μόλις άκουγαν το καμπανάκι άρχισαν να τους τρέχουν τα σάλια!
Αντιθέτως, στην άλλη ομάδα σκύλων, δεν υπήρχε καμία αντίδραση.
Με την επανάληψη του πειράµατος δηµιουργήθηκε, λοιπόν, ένα νέο ανακλαστικό, το οποίο προηγουµένως δεν υπήρχε, και ήταν το πλέον σηµαντικό στο πείραµα. Αυτός ο νέος τρόπος διασύνδεσης (συνειρµός) µεταξύ δύο ερεθισµάτων έγινε γνωστός ως εξαρτηµένο ανακλαστικό (conditioned reflex) και η διαδικασία ονοµάστηκε κλασική εξαρτημένη μάθηση. Μέσω αυτής της διαδικασίας επέρχεται σημαντική αλλαγή της συμπεριφοράς.
Για την εργασία του αυτή, το 1904 του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ιατρικής!
Διαβάστε ακόμα: Τι προσφέρει η ύπαρξη ενός κατοικίδιου σε μία οικογένεια και πώς επιδρά στη ζωή του παιδιού;
