Τι λέει ο ορθοπαιδικός γι’ αυτό το συχνό πρόβλημα;
Ο πόνος στα γόνατα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά μυοσκελετικά παράπονα στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αν και συχνά είναι αθώος και σχετίζεται με την ανάπτυξη ή τη φυσική δραστηριότητα, υπάρχουν περιπτώσεις που χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης. Σύμφωνα με τον ορθοπεδικό χειρουργό Δρ. Βασίλειο Οικονόμουλα, είναι σημαντικό να εντοπίσουμε έγκαιρα τα σημεία που υποδηλώνουν παθολογική αιτιολογία.
Συνήθεις αιτίες πόνου στα γόνατα των παιδιών
Η πιο κοινή αιτία σε παιδιά σχολικής ηλικίας και εφήβους είναι οι πόνοι ανάπτυξης. Πρόκειται για αμφοτερόπλευρους, διαλείποντες πόνους που εντοπίζονται στους μηρούς ή στις κνήμες και εμφανίζονται κυρίως το βράδυ. Δεν σχετίζονται με συγκεκριμένο τραυματισμό και υποχωρούν χωρίς θεραπεία. Ωστόσο, ο επίμονος ή ετερόπλευρος πόνος, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πρήξιμο, θερμότητα ή χωλότητα, απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Μεταξύ των πιο συχνών παθολογικών αιτιών είναι:
• Σύνδρομα υπέρχρησης, όπως η νόσος Osgood-Schlatter, η οποία αποτελεί φλεγμονή του πυρήνα οστικής ανάπτυξης της κνημιαίας απόφυσης. Παρατηρείται συχνότερα σε αγόρια 10–15 ετών που ασχολούνται με αθλήματα επαναλαμβανόμενης καταπόνησης (π.χ. ποδόσφαιρο, καλαθοσφαίριση).
• Δυσμορφίες ή ανατομικές ιδιαιτερότητες, όπως επιπεδοποδία, βλαισογωνία ή ανισοσκελία, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν την ευθυγράμμιση των κάτω άκρων και να οδηγήσουν σε μηχανική φόρτιση της άρθρωσης.
• Κακώσεις από πτώσεις ή τραυματισμούς σε αθλητικές δραστηριότητες.
Ο ρόλος της μυϊκής ενδυνάμωσης και της ευλυγισίας
Από ορθοπαιδική σκοπιά, η πρόληψη και η αντιμετώπιση των μηχανικών πόνων στα γόνατα περιλαμβάνει την ενδυνάμωση των μυών του κάτω άκρου και του κορμού, τη διόρθωση της στάσης του σώματος και της βαδιστικής μηχανικής και την εκπαίδευση στην ορθή τεχνική κατά τη διάρκεια της άσκησης. Η συντηρητική αποκατάσταση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο, ενώ η φαρμακευτική αγωγή και η χειρουργική παρέμβαση είναι εξαιρετικά σπάνια σε αυτές τις ηλικίες.
Pilates: Μια αποτελεσματική και ασφαλής προσέγγιση
Το Pilates, ως ελεγχόμενη μορφή άσκησης, μπορεί να αποτελέσει εξαιρετικό εργαλείο για παιδιά που εμφανίζουν μυοσκελετικές ενοχλήσεις, εξηγεί η καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Διδάκτορα στο ΕΚΠΑ, Μάντη Περσάκη, όχι μόνο είναι ασφαλής, αλλά μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη σταθεροποίηση και αποσυμφόρηση της άρθρωσης».
- Συμβάλλει στη σταθεροποίηση της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης
- Ενισχύει μύες-κλειδιά όπως οι απαγωγοί, οι γλουτιαίοι και ο τετρακέφαλος
- Βελτιώνει την ιδιοδεκτικότητα, δηλαδή την ικανότητα του σώματος να αντιλαμβάνεται τη θέση και την κίνηση στο χώρο
- Διδάσκει σωστή αναπνοή και ρυθμό στην κίνηση, στοιχεία χρήσιμα και στην αποφυγή τραυματισμών
Pilates για παιδιά: Συμπληρωματική προσέγγιση στην παιδοορθοπαιδική
Τα Pilates προγράμματα που απευθύνονται σε παιδιά – υπό την καθοδήγηση εξειδικευμένων επαγγελματιών – μπορούν να ενταχθούν προληπτικά, σε παιδιά με επιρρέπεια σε πόνο λόγω ανατομίας ή υπερδραστηριότητας, ως αποκατάσταση από επεισόδια καταπόνησης ή τραυματισμών αλλά και ως μέρος συνολικού σχεδίου αποκατάστασης που συστήνεται από ορθοπαιδικό και φυσικοθεραπευτή.
Συμπέρασμα από την ορθοπαιδική σκοπιά
Ο πόνος στα γόνατα των παιδιών δεν είναι πάντα λόγος ανησυχίας, ωστόσο η προσεκτική αξιολόγηση και η καθοδήγηση από εξειδικευμένο ιατρό είναι απαραίτητες όταν:
• Ο πόνος επιμένει ή επανέρχεται συχνά
• Επηρεάζει τη βάδιση ή τη συμμετοχή του παιδιού σε καθημερινές δραστηριότητες
• Συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα (πρήξιμο, ερυθρότητα, χωλότητα)
Η ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει την ιατρική παρακολούθηση με ήπιες μορφές άσκησης, όπως το Pilates, προσφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα στην πρόληψη και διαχείριση των μυοσκελετικών προβλημάτων της παιδικής ηλικίας.
