Η μητέρα κρίθηκε μη επαρκής και το νεογέννητο βρέφος δώθηκε σε ανάδοχη φροντίδα.
Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στη Δανία και τη Γροιλανδία η υπόθεση της Ιβάνα Νικολίνε Μπρούνλουντ, μιας 18χρονης μητέρας, από την οποία αφαιρέθηκε το νεογέννητο μωρό της μόλις μία ώρα μετά τον τοκετό, εξαιτίας ενός τεστ «γονικής επάρκειας» – παρά την ισχύουσα νομοθεσία που απαγορεύει τέτοιες αξιολογήσεις για άτομα γροιλανδικής καταγωγής.
Η Ιβάνα, γεννημένη στο Νουούκ από Γροιλανδούς γονείς και πρώην παίκτρια της εθνικής ομάδας χάντμπολ της Γροιλανδίας, έφερε στον κόσμο την κόρη της, Aviaja-Luuna, στις 11 Αυγούστου στο νοσοκομείο της Hvidovre, κοντά στην Κοπεγχάγη. Ωστόσο, μόλις μία ώρα αργότερα, ο δήμος Høje-Taastrup αποφάσισε να θέσει το βρέφος σε ανάδοχη φροντίδα.
Από τότε, η Μπρούνλουντ έχει δει το παιδί της μόνο μία φορά, για μία ώρα, χωρίς να της επιτραπεί ούτε να το κρατήσει στην αγκαλιά της, ούτε να του αλλάξει πάνα. «Δεν ήθελα να γεννήσω, γιατί ήξερα τι θα συμβεί μετά. Το μωρό μου ήταν το μόνο πράγμα που με κρατούσε. Η καρδιά μου ράγισε», δήλωσε με δάκρυα στην εφημερίδα The Guardian.
Παράκαμψη του νόμου
Οι δοκιμασίες γονικής επάρκειας (γνωστές ως FKU) έχουν κατηγορηθεί για πολιτισμική προκατάληψη, καθώς βασίζονται σε πρότυπα δυτικού τύπου και δεν λαμβάνουν υπόψη την πολιτισμική ταυτότητα των Ινουίτ. Τον Μάιο του 2025, η Δανία απαγόρευσε την εφαρμογή τους σε οικογένειες γροιλανδικής καταγωγής, μετά από χρόνια πιέσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ωστόσο, στην περίπτωση της Μπρούνλουντ, οι αρχές του δήμου υποστήριξαν ότι «δεν είναι αρκετά Γροιλανδή» ώστε να καλύπτεται από την απαγόρευση, παρά το γεγονός ότι γεννήθηκε στη Γροιλανδία και οι δύο γονείς της είναι Γροιλανδοί. Οι αξιολογήσεις της ξεκίνησαν τον Απρίλιο, ενώ ο νόμος ήταν ήδη γνωστός, και ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο – αφού είχε τεθεί σε ισχύ.
Η Μπρούνλουντ είχε ενημερωθεί τρεις εβδομάδες πριν τον τοκετό ότι το παιδί της θα της αφαιρούνταν. Οι λόγοι που επικαλέστηκαν οι Αρχές σχετίζονταν με το τραύμα που έχει υποστεί από τον θετό της πατέρα, ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή για σεξουαλική κακοποίηση. Η ίδια δηλώνει ότι «τιμωρείται για κάτι για το οποίο δεν φέρει καμία ευθύνη».
Πολιτική και κοινωνική κατακραυγή
Η υπόθεση έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων σε Δανία, Γροιλανδία, Ισλανδία και Βόρεια Ιρλανδία, με μαζικές διαδηλώσεις να οργανώνονται σε Κοπεγχάγη, Νουούκ, Ρέικιαβικ και Μπέλφαστ. Η Pipaluk Jensen, συνδιοργανώτρια διαμαρτυρίας έξω από την πρεσβεία της Δανίας στο Ρέικιαβικ στις 18 Σεπτεμβρίου, δήλωσε: «Είναι τρομακτικό το πώς χρησιμοποιούνται αυτά τα τεστ στους Γροιλανδούς. Η Ιβάνα τιμωρείται για ένα τραύμα που δεν της αναλογεί». Η θετή μητέρα της Ιβάνα, Gitte, δήλωσε επίσης: «Νιώθεις πως, αν έχεις τραυματικό παρελθόν, δεν σου επιτρέπεται να γίνεις μητέρα».
Παρόμοια υπόθεση προκάλεσε πρόσφατα διεθνή κατακραυγή: η Keira Alexandra Kronvold, επίσης από τη Γροιλανδία, έχασε την κόρη της Zammi δύο ώρες μετά τη γέννηση – και ακόμη παραμένουν χωρισμένες.
Αντιδράσεις της κυβέρνησης
Η υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων της Δανίας, Σόφι Χέστορπ Άντερσεν, εξέφρασε την ανησυχία της και ζήτησε εξηγήσεις από τον δήμο Høje-Taastrup: «Ο νόμος είναι σαφής. Τα τεστ FKU δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε οικογένειες γροιλανδικής καταγωγής».
Παράλληλα, προέτρεψε όλους τους δήμους να συνεργάζονται αποκλειστικά με την ειδική υπηρεσία VISO, η οποία παρέχει πολιτισμικά ευαίσθητη καθοδήγηση σε τέτοιες υποθέσεις.
Ο δήμος παραδέχθηκε αδυναμίες στον χειρισμό της υπόθεσης, υποστηρίζοντας πως είχε επικοινωνήσει με τη VISO από τον Ιανουάριο, αλλά αναγνώρισε ότι όφειλε να επανέλθει μόλις τέθηκε σε ισχύ η νέα νομοθεσία. Η Ανυα Κρογκ Μάνγκεζι, διευθύντρια του αρμόδιου τμήματος στον δήμο, ανέφερε πως πλέον βρίσκονται σε «στενό διάλογο με τη VISO για την επίλυση της υπόθεσης».
Η υπόθεση της Μπρούνλουντ θα εξεταστεί σε δευτεροβάθμιο δικαστήριο στις 16 Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, της επιτρέπεται να βλέπει την κόρη της μόνο δύο φορές τον μήνα, υπό επίβλεψη, για δύο ώρες τη φορά.
