«Τα δωμάτια της σιωπής»: Η συγκλονιστική ιστορία του Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου που καταρρέει…

Στην Πρίγκηπο, το μεγάλο νησί των Πριγκηπονήσων στην Κωνσταντινούπολη, ένα τεράστιο, ξύλινο κτήριο, πέντε ορόφων στέκει ακόμη -όσο αντέχει- μέσα στο δάσος.

Το ελληνικό Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, το μεγαλύτερο ξύλινο κτήριο της Ευρώπης και το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, παρά το γεγονός, ότι βρίσκεται στον κατάλογο με τα απειλούμενα μνημεία ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομίας, λόγω των δυσμενών συγκυριών «λυγίζει» στη φθορά του χρόνου.

Μάλιστα, έχει καταρρεύσει ένα μέρος της οροφής, ενώ παλεύει να «σταθεί» όρθιο.

Το ξενοδοχείο – καζίνο που έγινε ορφανοτροφείο

Μπορεί τώρα να μοιάζει στοιχειωμένο, όμως κατά το παρελθόν φιλοξενούσε εκατοντάδες ορφανά από την ελληνική κοινότητα.

Για επτά δεκαετίες, παιδικές φωνές γέμιζαν τα 206 δωμάτια, τους διαδρόμους και τον κήπο του ελληνορθόδοξου ιδρύματος.

Πηγή: neredekal.com

Το κτίριο κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, στο αποκορύφωμα της Μπελ Επόκ, όπως ονομάστηκε η περίοδος στην Ευρώπη από το 1871 μέχρι την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914.

Το σχέδιο ανήκε στον Γάλλο αρχιτέκτονα Αλεξάντρ Βαλορί, ο οποίος είχε αναλάβει και την κατασκευή του ξενοδοχείου Πέρα Παλλάς το 1892.

Το κτίριο προοριζόταν να γίνει χαρτοπαικτική λέσχη και ξενοδοχείο για Ευρωπαίους τουρίστες, οι οποίοι έφταναν στην Κωνσταντινούπολη με το θρυλικό τρένο Όριεν Εξπρές, το πρώτο διηπειρωτικό τρένο της Ευρώπης που ξεκινούσε από το Παρίσι.

Πηγή: neredekal.com

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1898. Όμως, η λειτουργία του ως καζίνου – ξενοδοχείου εμποδίστηκε από τον σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίντ Β’, ο οποίος αρνήθηκε να παραχωρήσει την απαιτούμενη άδεια.

Το κτίριο αγοράστηκε από την Ελένη Ζαρίφη που ήταν σύζυγος πλούσιου Έλληνα τραπεζίτη που ζούσε στην Κωνσταντινούπολη, η οποία το δώρισε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το 1903 το κτίριο «μεταμορφώθηκε» σε ορφανοτροφείο. Εκεί γίνονταν επίσης, μαθήματα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για παιδιά. Είχε ακόμη και αίθουσες χορού…

Οι διωγμοί των Ελλήνων έφεραν το λουκέτο

Η τελευταία διευθύντρια του Ορφανοτροφείου, Μαρίκα Χάτσου / Πηγή: neredekal.com

Μέχρι το 1964 που έκλεισε, εξαιτίας των συστηματικών διωγμών των Ελλήνων, στέγασε περίπου χιλιάδες ελληνορθόδοξα ορφανά παιδιά.

Τότε οι απελάσεις των Ρωμιών της Πόλης ήταν μαζικές, ενώ είχαν προηγηθεί τα καταστροφικά Σεπτεμβριανά και το πογκρόμ κατά της κοιτότητας που επιδείνωσαν δραματικά τις σχέσεις των δύο χωρών. Από τότε το ορφανοτροφείο αφέθηκε στο έλεος των φυσικών καταστροφών, με αποκορύφωμα τη μεγάλη φωτιά στη δεκαετία του ΄80.

Τα παράθυρα έσπασαν, μεγάλο μέρος της οροφής έπεσε, ενώ τα αντικείμενα που παρέμειναν στο εσωτερικό σκούριασαν ή σάπισαν. Παρά την παρέμβαση του Πατριαρχείου, το κτίριο κατασχέθηκε από την τουρκική κυβέρνηση το 1997. Το Πατριαρχείο προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τελικά το 2006 επέστρεψε σε ορθόδοξη κυριαρχία.

Πηγή: neredekal.com

Με πληροφορίες από ΕΡΤ/Φως του Φαναρίου, Μηχανή του Χρόνου, neredekal.com