«Θα το κάνεις επειδή το λέω εγώ»: Αν ζητάς από τα παιδιά σου τυφλή υπακοή πρέπει να διαβάσεις αυτό το άρθρο

Τυφλή υπακοή από τα παιδιά. Στόχος προς επίτευξη ή αποφυγή; «Δε θέλω να ακούσω λέξη!», «Θα κάνεις ότι λέω εγώ», «Θα το κάνεις επειδή το λέω εγώ», «Σιώπα» είναι φράσεις που εμείς οι ενήλικες λέμε πολλές φορές στα παιδιά. Και πολλοί από εμάς θεωρούμε ιδανικό τα παιδιά να κάνουν ότι τους λέμε χωρίς δεύτερη κουβέντα.

Πόσοι από εμάς δε βλέπουμε ήσυχα και υπάκουα παιδιά με θαυμασμό και μια κρυφή ελπίδα να ήταν και το δικό μας παιδί έτσι;

Παρόλο που εμάς τους γονείς, εκπαιδευτικούς αλλά και όσους συναναστρέφονται με παιδιά αυτό μας φαίνεται ιδανικό, πόσο ιδανικό είναι αυτό για το ίδιο το παιδί;

Η τυφλή υπακοή μεγαλώνει παιδιά χωρίς βούληση

Ένα παιδί που μαθαίνει να υπακούει απλά και μόνο επειδή το λέει ένας ενήλικας, να εκτελεί αδιαμαρτύρητα εντολές και υποδείξεις, να λέει πάντα «ναι» και να υποτάσσεται στους ισχυρότερους του, μαθαίνει ότι για να επιβιώσεις πρέπει απλά να υπακούς. Μαθαίνει να ακολουθεί και να υποτάσσεται. Να υποτάσσεται στον ισχυρότερο, στην εξουσία. Στην εξουσία σε κάθε είδους σχέση. Φιλική, συντροφική, επαγγελματική… Γίνεται ένας πειθήνιος ακόλουθος!

Αυτό είναι που θέλουμε για τα παιδιά μας και τους πολίτες του αύριο;

Ή μήπως θέλουμε κριτικά σκεπτόμενους ανθρώπους που να μην ακολουθούν αλλά να ηγούνται; Να παίρνουν πρωτοβουλίες, να διερευνούν, να αμφισβητούν, να διεκδικούν και να μπορούν να υποστηρίξουν τη γνώμη τους με επιχειρήματα;

Ένας κριτικά σκεπτόμενος άνθρωπος όμως, δε γίνεται έτσι δια μαγείας στην ενηλικίωση αλλά ανατρέφεται έτσι από την παιδική του ηλικία. Όταν τα ατέλειωτα «γιατί;» του απαντιούνται, όταν οι κανόνες και οι οικογενειακές και κοινωνικές επιταγές του επεξηγούνται. Όταν καταλαβαίνει το λόγο που βρίσκεται πίσω από κάθε κανόνα και συμπεριφορά που του ζητείται να εφαρμόσει. Όταν κατανοεί τη χρησιμότητα τους παρόλο που μπορεί να μη συμφωνεί με αυτούς. Όταν του δίνεται το δικαίωμα της αμφισβήτησης, του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης. Όταν δίνεται αξία στη φωνή του.

Οι μικροί μας επαναστάτες πρέπει να είναι το καμάρι μας, γιατί αν η επανάσταση γίνεται με αποδεκτό τρόπο, τότε έχουν όλες τις πιθανότητες να διεκδικήσουν, να πετύχουν και να ηγηθούν της ζωή τους!

Κατερίνα Μιχαήλ
Ψυχολόγος/Παιδαγωγός
Ειδ. Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια παιδιών, εφήβων, ενηλίκων
PhD Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση παρεμβατικών προγραμμάτων προαγωγής υγείας σε παιδιά