Νέα ευρωπαϊκή μελέτη φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για την παρουσία των λεγόμενων «παντοτινών χημικών» (PFAS) σε δημοφιλή προϊόντα δημητριακών. Σύμφωνα με το Δίκτυο Δράσης για τα Φυτοφάρμακα στην Ευρώπη (PAN Europe), τα δημητριακά είναι το τρόφιμο με τα υψηλότερα επίπεδα επιβάρυνσης, παρουσιάζοντας μέσες συγκεντρώσεις έως και 100 φορές μεγαλύτερες από αυτές που καταγράφονται στο νερό βρύσης.
Τι γλυκό να φτιάξω το Σαββατοκύριακο; 5 σνακ χωρίς ζάχαρη για τα παιδιά – και όχι μόνο
Συναγερμός στην Ευρώπη: Υψηλά επίπεδα «παντοτινών χημικών» σε δημητριακά και προϊόντα σίτου
Οι επιστήμονες εντόπισαν τριφθοροξικό οξύ (TFA) – προϊόν διάσπασης φυτοφαρμάκων που περιέχουν PFAS – σε μεγάλη γκάμα τροφίμων: δημητριακά πρωινού, κρουασάν, ζυμαρικά, επεξεργασμένο αλεύρι, ψωμί ολικής άλεσης και άλλα προϊόντα σίτου. Οι ουσίες PFAS χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες στην παραγωγή καταναλωτικών προϊόντων λόγω της ανθεκτικότητάς τους, όμως η σταθερότητά τους στο περιβάλλον τις καθιστά εξαιρετικά δύσκολο να αποικοδομηθούν. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζονται «παντοτινά χημικά», καθώς μπορούν να παραμείνουν στο έδαφος ή στο νερό για αιώνες.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει όλο και πιο προσεκτικά τις πιθανές επιπτώσεις των PFAS στην ανθρώπινη υγεία. Μελέτες έχουν συνδέσει συγκεκριμένες ουσίες με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, προβλήματα θυρεοειδούς, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού και επιβάρυνση της ηπατικής λειτουργίας. Οι ειδικοί της PAN Europe ζητούν άμεση αναθεώρηση των ορίων ασφαλείας και συνολική απαγόρευση των PFAS στα φυτοφάρμακα.
Στην έρευνα εξετάστηκαν 65 προϊόντα από 16 ευρωπαϊκές χώρες, με TFA να ανιχνεύεται στο 81,5% των δειγμάτων. Τα προϊόντα σίτου εμφανίστηκαν σημαντικά πιο ευάλωτα στη μόλυνση. Τα υψηλότερα επίπεδα βρέθηκαν σε δημητριακά από την Ιρλανδία, ενώ ακολούθησαν ψωμιά ολικής άλεσης από το Βέλγιο και τη Γερμανία, καθώς και γαλλικές μπαγκέτες.
Παρότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετείχε στη μελέτη, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα PFAS χρησιμοποιούνται ευρέως και στη χώρα, με αρκετές δραστικές ουσίες να χαρακτηρίζονται «ιδιαίτερα επικίνδυνες». Λόγω της υψηλής διαλυτότητάς τους στο νερό, τα PFAS μπορούν να περάσουν από το έδαφος στα φυτά και έπειτα στην τροφική αλυσίδα, εκθέτοντας τελικά τους καταναλωτές.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η έκθεση σε TFA και παρόμοιες ουσίες είναι πλέον σχεδόν αναπόφευκτη, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επείγουσα την ανάγκη για αυστηρότερους κανονισμούς και καλύτερη προστασία των τροφίμων που καταναλώνουν καθημερινά οι πολίτες — ιδιαίτερα τα παιδιά.
