Γράφει η Αναστασία Κόκκαλη, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος | www.kokkalidiet.gr [email protected]
Η περίοδος των σχολικών εξετάσεων και ιδιαίτερα των Πανελληνίων είναι απαιτητική όχι μόνο ψυχολογικά αλλά και βιολογικά. Ο εγκέφαλος δουλεύει σε υψηλή ένταση για πολλές ώρες, η συγκέντρωση δοκιμάζεται και η κόπωση γίνεται πιο έντονη. Σε αυτή τη φάση, η διατροφή και η επάρκεια σε βασικά θρεπτικά συστατικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στην απόδοση.
Ο εγκέφαλος, παρότι αποτελεί μικρό ποσοστό του σωματικού βάρους, καταναλώνει μεγάλο μέρος της ενέργειας του οργανισμού. Για να λειτουργήσει σωστά, χρειάζεται σταθερή παροχή γλυκόζης, αλλά και συγκεκριμένες βιταμίνες και λιπαρά οξέα που υποστηρίζουν τη μνήμη, τη συγκέντρωση και το νευρικό σύστημα.
Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι από τις πιο σημαντικές σε αυτή την περίοδο. Συμμετέχουν στην παραγωγή ενέργειας και στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Έλλειψή τους μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση, μειωμένη συγκέντρωση και αίσθημα εξάντλησης, ακόμα και αν ο μαθητής κοιμάται επαρκώς. Το μαγνήσιο είναι επίσης κρίσιμο, καθώς βοηθά στη ρύθμιση του άγχους και στη χαλάρωση του οργανισμού. Πολλοί μαθητές που βιώνουν έντονη πίεση εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα, γεγονός που επηρεάζει τόσο τον ύπνο όσο και την απόδοσή τους μέσα στη μέρα.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα ω3 λιπαρά οξέα, τα οποία αποτελούν βασικό δομικό στοιχείο του εγκεφάλου. Συνδέονται με καλύτερη μνήμη και γνωστική λειτουργία, ενώ η επαρκής πρόσληψή τους φαίνεται να υποστηρίζει τη συγκέντρωση σε περιόδους έντονης πνευματικής προσπάθειας. Παράλληλα, ο σίδηρος, ειδικά σε εφήβους και κυρίως σε κορίτσια, είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στον εγκέφαλο. Ακόμα και μια ήπια έλλειψη μπορεί να προκαλέσει αδυναμία, ζάλη και δυσκολία συγκέντρωσης.
Το βασικό λάθος που γίνεται συχνά είναι ότι οι μαθητές προσπαθούν να “διορθώσουν” την κόπωση με καφέ ή πρόχειρες λύσεις, αντί να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού. Η έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών δεν φαίνεται πάντα άμεσα, αλλά επηρεάζει την απόδοση σε βάθος χρόνου. Για αυτόν τον λόγο, μια ισορροπημένη διατροφή με ποιοτικές τροφές είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Σε περιπτώσεις όπου η διατροφή δεν επαρκεί ή οι ανάγκες είναι αυξημένες, η στοχευμένη χρήση συμπληρωμάτων μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, πάντα με καθοδήγηση.
Στην ουσία, η απόδοση στις εξετάσεις δεν είναι μόνο θέμα διαβάσματος. Είναι και θέμα βιολογίας. Ένας εγκέφαλος που τρέφεται σωστά, διαχειρίζεται καλύτερα το άγχος, συγκεντρώνεται πιο εύκολα και αντέχει περισσότερο. Και αυτό, πολλές φορές, κάνει τη διαφορά.
