Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Φέτος, η 14η Σεπτεμβρίου πέφτει Δευτέρα.
Η ημέρα είναι συνδεδεμένη με ιδιαίτερες παραδόσεις, αλλά και με αρκετές πρακτικές ερωτήσεις: είναι αργία, ποιοι γιορτάζουν και γιατί τηρείται αυστηρή νηστεία;
Είναι αργία η 14η Σεπτεμβρίου;
Η 14η Σεπτεμβρίου δεν περιλαμβάνεται στις γενικές υποχρεωτικές αργίες για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα. Αποτελεί, ωστόσο, καθιερωμένη αργία για τα φαρμακεία σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας. Η επιλογή της συγκεκριμένης ημέρας ως αργίας για τα φαρμακεία δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με τον σταυρό, που εδώ και δεκαετίες αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο των φαρμακείων. Ο χαρακτηριστικός πράσινος σταυρός άρχισε να χρησιμοποιείται ως φαρμακευτικό σύμβολο στην Ευρώπη στις αρχές του 20ού αιώνα και σταδιακά καθιερώθηκε ως σήμα του κλάδου. Έτσι, η 14η Σεπτεμβρίου, ημέρα της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, καθιερώθηκε παραδοσιακά ως αργία για τους φαρμακοποιούς σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Στην Αττική η ημέρα αποτελεί επίσημη αργία για τα φαρμακεία, αντικαθιστώντας την ημέρα εορτής του πολιούχου αγίου που ισχύει σε άλλες περιοχές. Όταν εφαρμόζεται η αργία, οι πολίτες εξυπηρετούνται από τα εφημερεύοντα και διανυκτερεύοντα φαρμακεία.
Τι γιορτάζουμε στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού
Η γιορτή είναι αφιερωμένη στον Σταυρό του Χριστού και κατέχει κεντρική θέση στο εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Κατά τη Θεία Λειτουργία πραγματοποιείται η τελετή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, ενώ σε πολλές εκκλησίες μοιράζεται στους πιστούς βασιλικός. Το έθιμο αυτό τηρείται και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου μετά την τελετή της Υψώσεως διανέμονται άνθη και βασιλικός στους πιστούς.
Η παράδοση της Εκκλησίας συνδέει την εορτή με την εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα τον 4ο αιώνα και, αργότερα, με την επαναφορά του στην Ιερουσαλήμ μετά την ανάκτησή του από τους Πέρσες.
Γιατί νηστεύουμε στις 14 Σεπτεμβρίου
Η 14η Σεπτεμβρίου είναι ημέρα νηστείας και μάλιστα, η Εκκλησία κατατάσσει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού στις καθιερωμένες μονοήμερες νηστείες του εκκλησιαστικού έτους, μαζί με την παραμονή των Θεοφανείων και την Αποτομή της Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.
Η νηστεία συνδέεται με τον χαρακτήρα της ημέρας και τη μνήμη της Σταύρωσης του Χριστού και παραδοσιακά είναι αυστηρή. Στο αρχικό δημοσίευμα επισημαίνεται επίσης η ιδιαίτερη σημασία της νηστείας για τη συγκεκριμένη εορτή.
Ποιοι γιορτάζουν στις 14 Σεπτεμβρίου
Την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού έχουν την ονομαστική τους εορτή, μεταξύ άλλων, οι:
- Σταύρος, Σταυριανός, Σταυρής, Σταυράκης
- Σταυρούλα, Σταυριανή, Σταυρίνα
- Θεοκλής, Θεοκλέας, Θεόκλεια
