Η ηλικία του παιδιού είναι ένα κριτήριο για το αν είναι έτοιμο ή όχι να ξεκινήσει παιδικό σταθμό. Υπάρχουν όμως κι άλλες «ενδείξεις» που μπορεί να σας βοηθήσουν εάν αμφιταλαντεύεστε.
Η έναρξη του παιδικού σταθμού σηματοδοτεί μια σημαντική μετάβαση για το παιδί, όχι μόνο σε εκπαιδευτικό επίπεδο, αλλά και συναισθηματικά και κοινωνικά. Σύμφωνα με ψυχολόγους και έρευνες από τις ΗΠΑ, η σχολική ετοιμότητα σχετίζεται περισσότερο με την αυτορρύθμιση, την κοινωνική προσαρμογή και την συναισθηματική ωριμότητα παρά με την ηλικία. Ας δούμε πέντε ενδείξεις που δείχνουν ότι ίσως να χρειάζεται να περιμένετε λίγο ακόμα προτού γράψετε το μικρό σας στον παιδικό σταθμό.
Είναι το παιδί μου έτοιμο για τον παιδικό σταθμό;
Δυσκολεύεται να ελέγξει τα συναισθήματά του
Η αυτορρύθμιση θεωρείται βασικό στοιχείο για ένα ομαλό πέρασμα στη σχολική ζωή. Η νευροψυχολόγος Clancy Blair από το NYU επισημαίνει πως «η ανεπαρκής αυτορρύθμιση αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό παιδικών ψυχολογικών δυσκολιών και εμποδίζει την ομαλή μετάβαση στο σχολείο».
Παρουσιάζει έντονη ή επίμονη «αγωνία αποχωρισμού»
Έρευνα του οργανισμού ZERO TO THREE τονίζει ότι η συναισθηματική σταθερότητα χωρίς υπερβολικό άγχος αποχωρισμού αποτελεί την απαραίτητη κοινωνικοσυναισθηματική βάση για το σχολείο . Αν η αγωνία μετά τον αποχωρισμό δεν υποχωρεί, ίσως το μικρό σας χρειάζεται περισσότερο χρόνο και προετοιμασία προκειμένου να ενταχθεί ομαλά στο περιβάλλον του παιδικού σταθμού.
Εμφανίζει συμπτώματα υπερκινητικότητας ή διαταραχής προσοχής
Μελέτες επισημαίνουν ότι παιδιά με συμπτώματα ΔΕΠΥ συχνά δυσκολεύονται στην προσαρμογή στο σχολείο. Έρευνα στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 79 % των παιδιών 4–5 ετών με ΔΕΠΥ δεν είναι έτοιμα να ενταχθούν στο σχολικό περιβάλλον. Αν παρατηρούμε έντονη παρορμητικότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης στο παιδί μας, ενδέχεται να χρειάζεται πρώτα εξειδικευμένη υποστήριξη.
Δεν αλληλεπιδρά συνειδητά με άλλα παιδιά
Ο ρόλος του διαδραστικού παιχνιδιού είναι κρίσιμος στην πρόοδο της κοινωνικής ικανότητας. Ο αμερικανικός φορέας επαγγελματιών δασκάλων National Association for the Education of Young Children αναφέρει: «τα παιδιά αρχίζουν με παράλληλο παιχνίδι, αλλά η ενεργή αλληλεπίδραση – κάτι που αναπτύσσεται λίγο πριν από τα 4 – βοηθά καθοριστικά στην αυτορρύθμιση και τις κοινωνικές δεξιότητες». Αν το παιδί σας παίζει πάντα μόνο του, ίσως δεν έχει ακόμη αναπτύξει τις απαραίτητες κοινωνικές δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να ενταχθεί σε μία ομάδα με άλλα παιδάκια.
Υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στη γλώσσα ή τις κινητικές δεξιότητες
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, «η έγκαιρη υποστήριξη της γλωσσικής ανάπτυξης και των κινητικών δεξιοτήτων (λεπτές/αδρές) συνδέεται με καλύτερη προσαρμογή στο σχολείο». Αν το παιδί δυσκολεύεται να εκφραστεί ή να χειριστεί απλά αντικείμενα, ίσως είναι καλύτερο να περιμένουμε λίγο και να δουλέψουμε εντατικά πάνω σε αυτά.
Έχετε αμφιβολίες εάν το μικρό σας είναι έτοιμο για παιδικό σταθμό;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή του παιδιάτρου σας και αν χρειαστεί παιδοψυχολόγου ή αναπτυξιολόγου για εξατομικευμένη αξιολόγηση. Παράλληλα μπορείτε να βοηθήσετε με πολλούς τρόπους:
- Εντάξτε στο καθημερινό σας παιχνίδι δραστηριότητες ενίσχυσης αυτορρύθμισης: παιχνίδια ρόλων, αναπνευστικές ασκήσεις, τεχνικές συναισθηματικής διαχείρισης.
- Μεθοδεύστε την προοδευτική κοινωνικοποίηση του παιδιού σε μικρές ομάδες, π.χ. καλώντας ένα ή δύο παιδάκια στο σπίτι σας για παιχνίδι.
- Ενθάρρυνση γλώσσας και δεξιοτήτων: ανάγνωση, απλές κατασκευές, παιχνίδια coordination.
Τα παραπάνω σημεία είναι αυτά που επισημαίνουν οι ειδικοί και μπορεί να λένε πολλά ή τίποτε. Αν διακρίνετε ότι κάποιο από αυτά ταιριάζει με το παιδί και «κουμπώνει» με τις ανησυχίες σας, ίσως αξίζει να δώσετε στο παιδί λίγο ακόμη χρόνο στην ηρεμία του σπιτιού. Έτσι, θα ξεκινήσει τον παιδικό σταθμό με αυτοπεποίθηση, ασφάλεια και έτοιμο να μετατρέψει κάθε μέρα σε μια δημιουργική εμπειρία μάθησης.
