Πιστεύει ότι η μάθηση, συνδέεται με την κοινωνική ζωή, του μαθητή
Είναι η σημερινή νεολαία αγενής και δεν δείχνει σεβασμό στους μεγαλυτέρους άρα ούτε και στους δασκάλους; Ειναι χαμηλή η απόδοση των μαθητών; Τα παιδιά όταν τελειώνουν το σχολείο ξέρουν καλά ελληνικά όπως έλεγαν οι παλαιότερες γενιές; Σε αυτά τα καίρια ερωτήματα μαζί με το μεγάλο ερωτηματικό γιατί τα παιδιά γίνονται πιο βίαια και που οφείλεται η συνεχώς αυξανόμενη παραβατικότητα, μιλάει ο επίκουρος καθηγητής του πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Φίλιππος Ευαγγέλου.
Ο κ. Ευαγγέλου είναι καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα της Δημοτικής Εκπαίδευσης και μιλάει σήμερα αποκλειστικά στο Infokids για το πως πρέπει να μιλάμε και να συμπεριφερόμεθα στα παιδιά και τι σημαίνει η παραβατικότητα των παιδιών στην εκπαίδευση.

Είναι σωστό να δίνονται κάποιες εργασίες από το σχολείο στο σπίτι; Δεδομένου ότι στο εξωτερικό καμία εργασία δεν γίνεται στο σπίτι, ούτε και το παιδί έχει υποχρέωση να διαβάζει εκτός σχολείου;
Οι κατ οίκον εργασίες είναι θεσμοθετημένες και μπορούν να δοθούν στους μαθητές τόσο του δημοτικού σχολείου, όσο και στις άλλες βαθμίδες. Αυτό γίνεται για να αξιοποιήσουν οι μαθητές την εδραιωμένη γνώση που υπάρχει,και αν αυτή έχει τεκμηριωθεί και μεταδοθεί μέσα στην εκπαίδευση.
Ας δούμε όμως τι είναι η κατ οίκον εργασία. Απασχολεί βέβαια μαθητές εκπαιδευτικούς γονείς και κηδεμόνες. Ειναι ζήτημα καθημερινής ρουτίνας του μαθητή. Γι αυτό υπάρχουν και οδηγίες από το Υπουργείο Παιδείας όπου δίνονται κατευθύνσεις στους εκπαιδευτικούς και με συγκεκριμένες προδιαγραφές . Αυτό υπάρχει για να σταματήσει κάποιους εκπαιδευτικούς που με υποκειμενικούς τρόπους δίνουν εργασίες για το σπίτι. Αυτό δεν είναι παιδαγωγικό και διδακτικά ορθό. Στην ουσία προτείνονται να δίνονται κατ οίκον εργασίες όμως με κανόνες.
Πρώτον να λαμβάνεται υπόψιν η ηλικία των μαθητών. Δηλαδή στην πρώτη και τη δευτέρα δημοτικού, με βάση τις οδηγίες του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, οι εργασίες που δίνονται να μην ξεπερνούν τα 30 λεπτά ενασχόλησης του μαθητή με αυτές. Μπορεί να έχει εύρος πέντε ή δέκα λεπτά παραπάνω αλλά όχι περισσότερο. Η εγκύκλιος στέλνεται κάθε Σεπτέμβριο στα σχολεία.
Αυτή η εργασία προϋποθέτει και βοήθεια από κάποιον που επιτηρεί την εκπαίδευση του παιδιού;
Ξέρετε, πρέπει ο ίδιος ο εκπαιδευτικός να αξιλογήσει την εργασία που δίνει, ώστε να καταλάβει αν ο μαθητής, μπορεί να την ολοκληρώσει χωρίς την υποστήριξη του γονέα. Ας μην ξεχνάμε, ότι ο γονέας μπορεί να μην είναι σε θέση από πλευράς γνώσης ή ωραρίου, να βοηθήσει τον μαθητή. Επίσης μπορεί να είναι ένα παιδί ορφανό, ή να μην έχει γονέα γνώστη του γνωσιακού του αντικειμένου, άρα ο σύγχρονος εκπαιδευτικός, να ξέρει τις ανάγκες των μαθητών που διδάσκει.
Αν έχω μια τάξη με 20 μαθητές, από τον πρώτο μήνα, μπορώ να καταλάβω τις ανάγκες των μαθητών μου και να προσαρμόσω τις σχολικές εργασίες, στο μαθησιακό προφίλ, που έχει κάθε μαθητής. Άρα προτείνεται οι εργασίες αυτές, να δίνονται ώστε ο μαθητής να δράσει αυτόνομα.
Στην πρώτη δημοτικού, ίσως χρειάζεται μια καθοδήγηση και υποστήριξη κυρίως από τους γονείς στη γραφή και την ανάγνωση. Όμως στις επόμενες τάξεις, η οδηγία είναι ο μαθητής να αυτονομείται σταδιακά. Ο ρόλος του γονέα είναι να καθοδηγεί το παιδί του, να φροντίζει ώστε ο μικρός μαθητής, να έχει ένα χώρο, ένα γραφείο, χωρίς πολλά πράγματα επάνω για να μην αποσπάται η προσοχή του, να είναι ήσυχα. Ο ρόλος του γονιού είναι να διασφαλίζει ηρεμία, την ώρα που διαβάζει το παιδί. Αυτή είναι η υποστήριξη του γονέα ή του κηδεμόνα.
Τι γνώμη έχετε για την απόδοση των μαθητών μας σήμερα;
Η απόδοση των μαθητών έχει διάφορες παραμέτρους. Βλέπουμε διαγωνισμούς ή τεστ αξιολόγησης. Αυτό το αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι οι μαθητές μας, δεν αποδίδουν καλά. Δεν το λέω για να υποστηρίξω κάτι, αλλά αν δούμε τα τεστ θα αντιληφθούμε ότι αφορούν πολλές πτυχές της κοινωνικής ζωής και αυτό έχει διαφορετική προσέγγιση κάθε φορά. Όμως αυτές οι δραστηριότητες, που δίνονται ως τεστ, μπορεί να μην υπάρχουν στα δικά μας προγράμματα σπουδών στο δημοτικό ή στη διδακτέα ύλη.
Άρα, ένας λόγος που δεν αποδίδουν τα παιδιά, είναι το ασύμβατο. Η Φινλανδία για την οποία γίνεται πολύς λόγος, έχει προσαρμόσει τα προγράμματα σπουδών, σε δραστηριότητες. Είμαι απόλυτα υπέρ ότι η μάθηση, θα πρέπει να συνδέεται άμεσα με την κοινωνική ζωή, των μαθητών. Αν διδάσκεται ένα παιδί στη φυσική, τον ηλεκτρισμό, να το συνδυάσει με το τι βλέπει στο σπίτι. Αν μιλάει το μάθημα για τον βρασμό, θα τον δεί και στην κουζίνα. Όμως αυτή η προσπάθεια γίνεται σταδιακά, από το ινστιτούτο Παιδείας και πολιτικής. Ήδη ξεκίνησε από το 2021 και τελείωσε, η συγγραφή τους, μιας σειράς βιβλίων, νέα προγράμματα σπουδών, που σύντομα θα παρουσιαστούν. Ήδη η πολιτεία κάνει προγράμματα σπουδών, προσαρμοσμένα στις δραστηριότητες της κοινωνίας, της ζωής του κοινωνικού προγραμματισμού. Δεν μπορούμε να είμαστε μηδενιστές και να λέμε ότι τα παιδιά μας δεν αποδίδουν.
Κατά την άποψή σας, βγαίνοντας ένα παιδί από το σχολείο πιστεύετε αυτό που λέγαν οι παλιοί ότι ξέρει “καλά ελληνικά”;
Αυτό δεν είναι απόλυτο. Εξαρτάται από το παιδί και τον εκπαιδευτικό. Δεν έχουμε όμως και μια επίσημη αξιολόγηση. Όμως επαναλαμβάνω, ότι δεν μηδενίζω καμία προσπάθεια, κανενός μαθητή, ούτε και εκπαιδευτικού. Εξαρτάται η απόδοση ακόμα και από τα ερεθίσματα, που έχει το παιδί μέσα στην σχολική τάξη. Επίσης πως αξιοποιεί τα εγχειρίδια και το υλικό, που του δίνεται. Σε καμία περίπτωση δεν λέμε ότι οι μαθητές μας στην Ελλάδα, δεν έχουν καλό υπόβαθρο. Άλλωστε όσα παιδιά βγαίνουν από τα πανεπιστήμιά μας πχ στην Ιατρική, διαπρέπουν. Άρα η αλήθεια είναι σε μια μέση οδό.
Πώς κρίνετε την έκρηξη βιαιότητας μεταξύ των μαθητών, και μήπως εκλείπει στις μέρες μας ο σεβασμός προς τον εκπαιδευτικό;
Αυτό που λέμε έκρηξη βιαιότητας, ή σχολική βία, ή εκφοβισμός ή bullying με τον αγγλικό όρο, έχει διάφορα επίπεδα. Αν πάμε σε οποιαδήποτε σχολική τάξη, θα δούμε ότι υπάρχουν μαθητές, που έχουν διαφορετικές κουλτούρες και άλλο κοινωνικό και οικονομικό υπόθαβρο. Άλλοι μαθητές έχουν χαμηλές ή μέτριες επιδόσεις, άλλοι είναι αλλοδαποί που αγωνίζονται να προσαρμοστούν στο εκπαιδευτικό περιβάλλον και απαιτήσεις, άλλοι δεν θέλουν μια τέτοια προσαρμογή, άλλοι μαθητές έχουν κάποια αναπηρία,. Σας το λέω αυτό ,γιατί η σύγχρονη σχολική τάξη, δεν είναι ίδια όπως πριν 30 χρόνια.
Έχει ποικιλομορφία, και είναι ευθύνη των εκπαιδευτικών, να λαμβάνουν υπόψιν όλη αυτή τη σύνθεση που έχουν. Είναι μια τάξη με άλλες προσωπικότητες, με άλλα προτερήματα και άλλες ανάγκες να δίνεται έμφαση στην διαφορετικότητα, έτσι ώστε, να δίνονται ποικίλα ερεθίσματα. Βέβαια, παίζουν ρόλο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όμως εμείς οι εκπαιδευτικοί, είμαστε στο σχολείο για να συνδέσουμε τις διαφορετικές κουλτούρες. Αν το κάνουμε αυτό και έχουμε το νου μας στην διαφορετική διδασκαλία, θα δούμε ότι σταδιακά, θα μειωθεί η έκρηξη για την οποία με ρωτήσατε. Να δούμε τις αιτίες του φαινομένου. Να καλλιεργήσουμε τις δεξιότητες και τις κοινωνικές θέσεις, με ευαισθητοποίηση. Δεν έχουμε μια τάξη με κοινούς μαθητές. Να σεβαστούμε το διαφορετικό και να το μεταδόσουμε στους μαθητές. Αν αγκαλιάσουν όλοι τους συμμαθητές τους, νομίζω ότι αυτή η έκρηξη, θα σταματήσει. Η πολιτεία το έχει δει και σταδιακά εφαρμόζει κάποια μέτρα. Μαζί με τα διοικητικά μέτρα που θα λαμβάνει η σχολική μονάδα, θα κάνουν την μείωση της έκρηξης.
