“Γιατί αρνούμαι να πάρω στο παιδί μου από το Δημοτικό κινητό τηλέφωνο”

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε πριν από μερικούς μήνες, τουλάχιστον τα μισά παιδιά του δυτικού κόσμου σήμερα έχουν κινητό ήδη από την ηλικία των 11 ετών, ενώ στα 12 χρόνια το ποσοστό αυτό φτάνει το 69%, με τους επιστήμονες, βέβαια, να ανησυχούν για τις επιπτώσεις που θα έχει η αυξημένη αυτή χρήση οθονών κατά την πορεία της ανάπτυξής τους προς την εφηβεία.

Η 10χρονη κόρη μου ζητά κινητό τηλέφωνο εδώ και καιρό, καθώς αρκετοί συμμαθητές της έχουν, μεταξύ των οποίων και παιδιά μικρότερης ηλικίας. Οριοθετεί μόνη της την εαυτό της, μάλιστα, λέγοντας π.χ. πως κατά την διάρκεια του σχολείου θα το αφήνει στο σπίτι.

Ποιος να την κατηγορήσει για μία τέτοια επιθυμία, όταν βλέπει τη συσκευή αυτή ως προέκταση των χεριών σχεδόν κάθε ανθρώπου γύρω της; Άλλωστε, σύμφωνα με άρθρο τoυ Time, τα 10 είναι κατά μέσο όρο η ηλικία που τα παιδιά αποκτούν το πρώτο τους κινητό.

Εγώ, ωστόσο, αρνούμαι να της πάρω ακόμα κινητό, και εξηγώ το γιατί:

Σύσσωμη η επιστημονική κοινότητα έχει αυτή την άποψη -με την οποία δεν θα μπορούσα να συμφωνώ περισσότερο

Καταρχάς, τι να το κάνει το κινητό όταν η καθημερινότητά της είναι προγραμματισμένη έτσι, ώστε να μη βρίσκεται ποτέ ολομόναχη για ώρα εκτός σπιτιού;

Κατά δεύτερον, κρίνοντας από τους ενήλικες, το κινητό αποτελεί τρομερά μεγάλη απόσπαση από τις ουσιαστικές δραστηριότητες της ζωής μας. Αν είναι για εμάς δύσκολο να κλείσουμε το κινητό κατά την διάρκεια της ημέρας, φανταστείτε πόσο χειρότερο είναι για ένα παιδί.

Προσθέστε σε όλα αυτά και τις απόψεις των επιστημόνων, σύμφωνα με τις οποίες η πολύωρη χρήση οθονών έχει ποικίλες, μακροχρόνιες, βλαβερές επιπτώσεις. Σε άρθρο της ψυχολόγου Jean M. Twenge στην ιστοσελίδα The Atlantic, η ίδια γράφει, ότι παρακολουθώντας διαφορές από γενιά σε γενιά, τα τελευταία 25 χρόνια, διαπίστωσε ότι τα κινητά τηλέφωνα έχουν επηρεάσει τους νέους με τρόπους που λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν: “Ψυχολογικά οι νεώτεροι είναι πιο επιρρεπείς από τους Millennials. Τα ποσοστά κατάθλιψης και τάσης για αυτοκτονία έχουν αυξηθεί κατακόρυφα από το 2011 και μετά. Και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, ότι οι σημερινοί έφηβοι βρίσκονται στο όριο της χειρότερης ψυχολογικής κρίσης εδώ και δεκαετίες. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στα κινητά τους.”

Γιατί; Ένας από τους λόγους είναι, ότι τα κινητά σου δίνουν άμεση πρόσβαση στα social media, τα οποία ως επί το πλείστον προωθούν ένα πρότυπο ζωής που καμία σχέση δεν έχει με την πραγματικότητα. Οι τέλεια στιλιζαρισμένες φωτογραφίες του Instagram κάνουν εμάς, τους ενήλικες, πολλές φορές να “ζηλεύουμε” τα πρόσωπα, τα ρούχα, τα ταξίδια, ακόμα και τα… φαγητά των άλλων! Σε δεύτερη ανάγνωση, όμως συνειδητοποιούμε, ότι η στόχευση αυτών των εικόνων είναι κατά κανόνα διαφημιστική. Φοβάμαι, ότι τα σημερινά παιδιά που ζουν μέσα από το Instagram, το Tik Tok και το Snapchat, δεν έχουν αυτό το φίλτρο και πραγματικά πιστεύουν, ότι όλο αυτό είναι αληθινό. Επειδή, όμως, δεν είναι το ‘δικό τους’ αληθινό, αναπόφευκτα θλίβονται και νιώθουν αποξενωμένα.

Τα κινητά σε αποσπούν από τις ουσιαστικές σχέσεις

Ένας ακόμα λόγος που αρνούμαι να δώσω από τώρα κινητό στην κόρη μου είναι επειδή ξέρω, ότι θα την αποσπάσει τόσο από την συγκέντρωσή της στα μαθήματα, όσο και από τον αυτοέλεγχό της. Πώς το ξέρω; Σκεφτείτε πόσες φορές έχει προκληθεί τρακάρισμα επειδή ένας οδηγός έστελνε μήνυμα. Ακόμα και εμείς πολλές φορές ‘σκουντουφλάμε’ περπατώντας, επειδή κοιτάζουμε το κινητό.

Σύμφωνα με το άρθρο του Time, “οι γονείς, οι έφηβοι και οι ερευνητές συμφωνούν, ότι τα κινητά τηλέφωνα έχουν σοβαρή επίδραση στον τρόπο που οι νέοι σήμερα επικοινωνούν μεταξύ τους και περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Οι ειδικοί επιμένουν, ότι πλέον γνωρίζουμε αρκετά για να έχουμε λόγους να περιορίζουμε την χρήση κινητού από παιδιά.”

Οι δε καθηγητές, στα Γυμνάσια, περιγράφουν πόσο θλιβερό είναι βλέπεις παιδιά σε διαλείμματα ή σε εκδρομές, αντί να μιλούν μεταξύ τους, να κοιτάζουν αποσβολωμένα μια οθόνη.

Οι επιστήμονες έχουν συνδέσει καιρό τώρα την απομόνωση με την κατάθλιψη. Ο ποιοτικός χρόνος με τους άλλους βελτιώνει την καλή ψυχολογία και την διάθεση. “Αν τα κινητά τηλέφωνα παρεμβαίνουν στην ικανότητα ενός εφήβου να συναναστραφεί, face-to-face, με άλλους ανθρώπους -και πολλές μελέτες λένε ότι το κάνουν- τότε αυτό δεν πρέπει να το αφήσουμε να συμβεί”, λέει καθηγητής του Πανεπιστημίου Pittsburgh, από το Τμήμα Media και Τεχνολογίας.

Θα την κρατώ μακριά από το κινητό για πάντα; Όχι. Όσο περνά από το χέρι μου, όμως, θα το καθυστερήσω

Δεν θα μπω στην διαδικασία να θυμίσω, ότι και εμείς μια χαρά μεγαλώσαμε χωρίς κινητά. Η τεχνολογία εξελίσσεται και είναι λάθος να της γυρίζουμε την πλάτη. Χρειάζεται, όμως, να μάθουμε να την χρησιμοποιούμε υπεύθυνα και προς το συμφέρον μας.

Όσο “ντεμοντέ” κι αν δείχνει η κόρη μου που στα 10 της δεν έχει ακόμα δικό της κινητό -και δεν θα έχει τουλάχιστον μέχρι να τελειώσει το Δημοτικό-, άλλο τόσο υγιής παραμένει, αφιερώνοντας τον ελεύθερο χρόνο της στο ζωντανό παιχνίδι, στα βιβλία και στο να τσακώνεται με την αδερφή της. Και δεν έχω κανέναν σκοπό να βάλω από τώρα στη ζωή της μια συσκευή που θα την απομακρύνει από όλα αυτά -από όλους εμάς-, ειδικά όταν ο μόνος πραγματικός λόγος είναι “επειδή έχουν όλοι οι άλλοι”.