Στις 15 Ιουνίου 1667 καταγράφεται ένα από τα πρώτα πειράματα μετάγγισης αίματος στην ιστορία της ιατρικής, όταν ο Γάλλος γιατρός Ζαν-Μπατίστ Ντενίς, προσωπικός ιατρός του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ΄, προχώρησε σε μια τολμηρή –και για τα δεδομένα της εποχής επικίνδυνη– ιατρική πράξη.
Από το αίμα προβάτου στη σύγχρονη ιατρική: η αρχή της μεταγγισιολογίας
Ο ασθενής ήταν ένα 15χρονο αγόρι που έπασχε από υψηλό πυρετό και είχε ήδη υποβληθεί σε επανειλημμένες αφαιμάξεις, μια συνηθισμένη αλλά αμφιλεγόμενη θεραπευτική πρακτική της εποχής. Ο Ντενίς πραγματοποίησε μετάγγιση αίματος προβάτου, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την κατάστασή του. Το αγόρι επέζησε, γεγονός που θεωρήθηκε τότε σημαντική επιτυχία.
Η ιατρική επιστήμη εκείνης της περιόδου βρισκόταν σε μεταβατικό στάδιο, ανάμεσα στην εμπειρική παρατήρηση και τα πρώτα πειραματικά βήματα. Λίγο νωρίτερα, ο Γουίλιαμ Χάρβεϊ είχε περιγράψει τη λειτουργία της κυκλοφορίας του αίματος, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες, αλλά συχνά ανεξέλεγκτες ιατρικές δοκιμές.
Μετά το αρχικό θετικό αποτέλεσμα, οι μεταγγίσεις από ζώα σε ανθρώπους άρχισαν να δοκιμάζονται και σε άλλους ασθενείς. Ωστόσο, οι επόμενες περιπτώσεις είχαν σοβαρές επιπλοκές, οδηγώντας ακόμη και σε θανάτους, καθώς οι γιατροί της εποχής δεν γνώριζαν την έννοια της ασυμβατότητας αίματος.
Η πρακτική τελικά απαγορεύτηκε στη Γαλλία και την Αγγλία στα τέλη της δεκαετίας του 1660, καθώς οι κίνδυνοι έγιναν πλέον ξεκάθαροι. Η ιατρική κοινότητα δεν διέθετε ακόμη γνώση για τις ομάδες αίματος ή τους μηχανισμούς ανοσολογικής απόρριψης, που θα ανακαλύπτονταν αιώνες αργότερα.
Η μεγάλη τομή ήρθε στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ο Καρλ Λαντστάινερ ανακάλυψε το σύστημα ΑΒΟ, θεμελιώνοντας τη σύγχρονη μεταγγισιολογία.
Η μετάγγιση του 1667 παραμένει μέχρι σήμερα ένα ιστορικό ορόσημο: ένα από τα πρώτα βήματα της ιατρικής προς την κατανόηση του αίματος, αλλά και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η επιστήμη όταν προηγείται της γνώσης.
