Η Δόμνα Μιχαηλίδου μιλά αποκλειστικά στο Infokids για το πρόγραμμα ανίχνευσης αυτισμού στους βρεφονηπιακούς σταθμούς

Η υφυπουργός Εργασίας, αρμόδια για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δόμνα Μιχαηλίδου, πριν λίγες μέρες προανήγγειλε την υλοποίηση ενός προγράμματος πρώιμης ανίχνευσης παιδιών στο φάσμα του αυτισμού που θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε 200 βρεφονηπιακούς σταθμούς της χώρας.

Το πρόγραμμα εντάσσεται στο ολιστικό σχέδιο παρέμβασης, που επεξεργάζεται το υπουργείο σε μια προσπάθεια ο αυτισμός, “η αόρατη” μέχρι σήμερα αναπηρία να γίνει ορατή.

Με αφορμή το πρόγραμμα που αποτελεί μια ουσιαστική τομή στη προσχολική αγωγή, η υφυπουργός μίλησε αποκλειστικά στο Ιnfokids.gr και ανέλυσε πώς θα υλοποιηθεί στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και πώς η έγκαιρη διάγνωση και η επακόλουθη πρώιμη παρέμβαση μπορούν να ανατρέψουν την πορεία αυτής της διαταραχής μέχρι και 50%, να αυξήσουν τη λειτουργικότητα των παιδιών και να προωθηθεί η συμπερίληψη, με έμφαση στις θετικές προσεγγίσεις για τον αυτισμό.

Πώς θα λειτουργεί το πρόγραμμα ανίχνευσης αυτισμού στους βρεφονηπιακούς σταθμούς της χώρας

Έχετε προαναγγείλει την εφαρμογή ενός πιλοτικού προγράμματος πρώιμης ανίχνευσης παιδιών με αυτιστική πάθηση που θα εφαρμοστεί από τον προσεχή Σεπτέμβριο στους βρεφονηπιακούς σταθμούς της χώρας. Τι θα περιλαμβάνει αυτό το πρόγραμμα; Ποιος ο σκοπός υλοποίησής του;

Παρακολουθώντας τις πιο πρόσφατες μελέτες σχετικά με την ανάπτυξη των παιδιών, καταλάβαινα ότι η προσχολική ηλικία – από 0 έως 6 ετών – είναι η πιο κρίσιμη ηλικία στη ζωή ενός ανθρώπου. Την ίδια στιγμή όμως διαπίστωνα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μου, ότι ενώ υπήρχε πρόβλεψη για την εισαγωγή των παιδιών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, τις υποδομές των κτιρίων που τα φιλοξενούν, το ωράριο λειτουργίας τους και τη ποσοτική στελέχωσή τους δεν είχε ποτέ κανείς ασχοληθεί με την ύλη της προσχολικής αγωγής.

Πώς περνούν τον χρόνο τους τα παιδιά στους βρεφονηπιακούς, ποιος ορίζει και ελέγχει πόσο δημιουργικά, αποτελεσματικά και σωστά προσαρμοσμένα στην κάθε ηλικία είναι τα προγράμματά τους; Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε, αποδείξαμε με πράξεις ότι η παιδική προστασία είναι απόλυτη προτεραιότητά μας.

Σε αυτό το πλαίσιο, συστήσαμε μία Ομάδα Εργασίας που αποτελείται από επιστήμονες και ειδικούς ανάπτυξης και προσχολικής αγωγής. Πρωταρχικός μας στόχος είναι να τεθούν οι ποιοτικές προδιαγραφές διαπαιδαγώγησης, απασχόλησης και φροντίδας των παιδιών (βρεφών και νηπίων έως 4 ετών) στους βρεφονηπιακούς σταθμούς.

Σχεδιάζουμε μία ολιστική προσέγγιση προσχολικής αγωγής τόσο με επιμορφωτικό υλικό για τους παιδαγωγούς, όσο και εκπαιδευτικό υλικό – συλλογή με διαδραστικά παιχνίδια και βιβλία – που θα κατευθύνει και θα διαμορφώνει την καθημερινή απασχόληση των παιδιών ανά ηλικιακή ομάδα. Στις βασικές προτεραιότητές μας είναι και η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου πρώιμης ανίχνευσης από παιδοψυχολόγους, αναπτυξιολόγους και άλλες ειδικότητες και η ενσωμάτωσή τους στη λειτουργία των σταθμών.

Πιστεύουμε ότι την επόμενη σχολική χρονιά, το πρόγραμμα θα λειτουργήσει πιλοτικά σε 200 βρεφονηπιακούς σταθμούς της χώρας. Η προσχολική εκπαίδευση από άκρο σε άκρο της χώρας αναβαθμίζεται και εκσυγχρονίζεται με ένα ενιαίο παιδαγωγικό πρόγραμμα και την εισαγωγή εκπαιδευτικών εργαλείων που θα δίνουν τα κατάλληλα γνωσιακά και αισθητηριακά ερεθίσματα για την ανάπτυξη των παιδιών.

Στόχος μας η ισότιμη και υψηλή εκπαιδευτική εκκίνηση σε όλα τα παιδιά. Μια επένδυση άμεση στις δεξιότητες των ίδιων των παιδιών αλλά και μακρόπνοη στο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας. Μια επένδυση ουσιαστικά στην άρση ανισοτήτων και στο μέλλον του τόπου μας.

Η παρέμβαση που φέρνετε ποιες αλλαγές θα επιφέρει στο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα παιδιά που διαγιγνώσκονται στο φάσμα του αυτισμού; Τι θα αλλάξει για αυτά και τις οικογένειές τους;

Η πρώιμη παρέμβαση θα επιτευχθεί με την εκπαίδευση των βρεφονηπιαγωγών και τη χρήση σταθμισμένων κλιμάκων/τεστ και αυτοσχέδιων ερωτηματολογίων. Τα παιδιά που θα εντοπίζονται με πιθανές νευροαναπτυξιακές διαταραχές, θα παραπέμπονται για μια εκτενέστερη αξιολόγηση που θα πραγματοποιείται από διεπιστημονική ομάδα ώστε να οδηγούμαστε σε έγκαιρες και έγκυρες διαγνώσεις.

Σήμερα η επιστήμη διαθέτει αξιόπιστα διαγνωστικά εργαλεία και τεχνικές που βοηθούν στον εντοπισμό των περισσότερων περιπτώσεων διαταραχών του αυτιστικού φάσματος ακόμα και από την ηλικία των 18 μηνών.

Κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό καθώς γνωρίζουμε πλέον ότι η έγκαιρη διάγνωση και η επακόλουθη πρώιμη παρέμβαση μπορεί να ανατρέψει την πορεία και την πρόγνωση της σοβαρής αυτής διαταραχής έως και κατά 50%. Σε όλη αυτή την πορεία και προσπάθεια, θα συμμετέχουν και οι γονείς με τακτικές ενημερώσεις αλλά και συνεργασία στην αναζήτηση και επιλογή των ειδικών για την αξιολόγηση της ανάπτυξης του παιδιού τους.

Κατά αυτό τον τρόπο οι γονείς θα αφυπνίζονται σχετικά με τα θέματα ανάπτυξης του παιδιού τους και θα έχουν στη διάθεσή τους μια πρώτη αξιολόγηση.

Race for Autism: Ένας αγώνας αγάπης για τον αυτισμό

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού, το καινοτόμο πρόγραμμα που προωθείτε είναι το εφαλτήριο μιας σειράς δράσεων από μέρους σας ώστε να βοηθηθούν εμπράκτως τα άτομα ΑΜΕΑ και οι ιδιαίτερες ανάγκες τους; Ετοιμάζετε κάποιο άλλο σχέδιο δράσης στοχευμένο για παιδιά ΑΜΕΑ;

Με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού καλούμε όλους τους συμπολίτες μας να συμμετάσχουν σε μία δράση ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης.

Μαζί με το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής διοργανώνουμε για ένα μήνα τη δράση raceforautism.gr. Όποιος θέλει να συμμετάσχει μπορεί να μπει στην ψηφιακή πλατφόρμα, να δηλώσει συμμετοχή και να περπατήσει, να τρέξει, να κάνει ποδήλατο, να κολυμπήσει, να αθληθεί με όποιο τρόπο το επιθυμεί και να καταγράψει τα στοιχεία της δικής του δράσης βάζοντας το #raceforautismgr κι εάν θέλει μία φωτογραφία. Με αυτό τον τρόπο θα γίνει μέλος μιας μεγάλης αλυσίδα ευαισθητοποίησης κι ενημέρωσης γι’ αυτή την τόσο συχνή αλλά και τόσο άγνωστη αναπηρία.

Πρέπει να τονίσω ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα έχουμε ένα ολοκληρωμένο, οριζόντιο, συνεκτικό και αναλυτικό σχέδιο δράσης για τα δικαιώματα των συνανθρώπων μας με αναπηρία. Αυτή τη στιγμή εργάζομαι με τους συνεργάτες μου πάνω στη θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού, την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Αποϊδρυματοποίησης, τη θεσμοθέτηση της Κάρτας Αναπηρίας και τη δημιουργία της Εθνικής Πύλης Παροχών Αναπηρίας.

Μία από τις βασικές προτεραιότητες της χώρας μας είναι η αποϊδρυματοποίηση και η πρόοδός της αποτελεί βασική δέσμευση της κυβέρνησης και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Οι 65 Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (Σ.Υ.Δ.) που λειτουργούσαν το 2019 έχουν γίνει σήμερα 90 σε όλη τη χώρα και υπάρχουν ακόμα 46 που έχουν λάβει έγκριση σκοπιμότητας. Ειδικά για τον αυτισμό σκοπεύουμε να επεξεργαστούμε ειδικό πλαίσιο για ΣΥΔ, προσαρμοσμένο στα ειδικά χαρακτηριστικά τους.

Ταυτόχρονα ενισχύουμε παρεμβάσεις για τη φυσική προσβασιμότητα κατοικιών, χώρων εργασίας και δημοσίων υπηρεσιών. Σχεδιάζουμε την υλοποίηση ενός προγράμματος με χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, σαν το «εξοικονομώ κατ’ οίκον», όπου αντί για ενεργειακή αναβάθμιση, η χρηματοδότηση θα αφορά ράμπες, αναβατόρια, σημάνσεις και γενικώς τον εξοπλισμό και τις προσαρμογές που απαιτούνται για την ελεύθερη και ασφαλή χρήση των χώρων από άτομα με κινητικές και αισθητηριακές αναπηρίες.

Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να χρηματοδοτηθεί η αρχική πιλοτική υλοποίησή του. Οι αιτήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν το 2022.