«Δεν με ενδιαφέρει πώς κινούνται οι άνθρωποι, αλλά τι είναι αυτό που τους κινεί.» – Pina Bausch. Αυτή η φράση της θρυλικής χορεύτριας και χορογράφου ήταν η «σπίθα» που οδήγησε την Εύα Σταυρογιάννη (χορογράφος, καθηγήτρια αυτοσχεδιασμού και κίνησης, απόφοιτη της κρατικής ακαδημίας χορού της Μόσχας) και την Ήρα Παπακωνσταντίνου (ηθοποιός και καθηγήτρια υποκριτικής-αυτοσχεδιασμού) δύο νέες γυναίκες με πλούσιο βιογραφικό και δράση, στη δημιουργία του INDAK Art Lab. Του καινούριου χώρου παραστατικών τεχνών στο Παγκράτι.
Σε μια ηλιόλουστη αίθουσα που μοιάζει με ζεστή φωλιά, έμπειροι θεατροπαιδαγωγοί, ακολουθώντας τις επιρροές της δανέζικης κουλτούρας που προωθεί το να περνάμε όμορφα μαζί, ψυχαγωγούν αλλά και εκπαιδεύουν τα παιδιά. Τους δίνουν τα εργαλεία για να γίνουν πιο ευτυχισμένοι και ολοκληρωμένοι ενήλικες. Να εκφράζονται αποτελεσματικά, να έχουν ενσυναίσθηση, ν’ αγκαλιάζουν το διαφορετικό. Όλα αυτά, μέσω της τέχνης.
To Infokids.gr μίλησε με την Εύα Σταυρογιάννη και την Ήρα Παπακωνσταντίνου για τις παραστατικές τέχνες και πώς βοηθούν στην ανάπτυξη των παιδιών. Για το πώς θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην εξάλειψη του φαινομένου της βίας ανηλίκων που δυστυχώς τον τελευταίο καιρό είναι σε έξαρση. Αλλά και πώς οι παραστατικές τέχνες μπορούν να βοηθήσουν και τους ενήλικες.

Σας βρίσκουμε στο νέο σας χώρο στο INDAK Art Lab. Τι ακριβώς είναι;
Ήρα Παπακωνσταντίνου: Το INDAK art lab είναι το στούντιό μας, το σπίτι μας. Είναι ένα πειραματικό κέντρο παραστατικών τεχνών, το οποίο μοιραζόμαστε με ανθρώπους ευγενικούς και χαμογελαστούς και μέσα σε αυτό το περιβάλλον εξελίσσονται και εκφράζονται παιδιά, έφηβοι και ενήλικες.
Εύα Σταυρογιάννη: Είναι ένας χώρος έκφρασης, ανάπτυξης, δημιουργίας και εξέλιξης. Ένα περιβάλλον φιλόξενο, καθαρά μινιμαλιστικής διάθεσης που έχει ως σκοπό την ανακάλυψη του κόσμου μέσω του σώματος και των αισθήσεων και την αποκάλυψη αυτού μέσα από την τέχνη. Αυτή η συνεχής αναζήτηση είναι που ένωσε την Ήρα και εμένα στην δημιουργία του Indak Art Lab.

Τι είναι οι παραστατικές τέχνες; Και πώς βοηθούν στην ανάπτυξη των παιδιών;
Ε: Η τέχνη έχει εδραιωθεί στην ανθρώπινη ζωή εδώ και χιλιάδες χρόνια και συμβάλει σημαντικά στην ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Οι παραστατικές όμως τέχνες ή αλλιώς ερμηνευτικές τέχνες έχουν ως βάση τους τον άνθρωπο, καθώς αυτός είναι που τους δίνει υπόσταση. Βασίζονται στο σώμα, την χρήση εκφραστικών μέσων και την παρουσία του ίδιου του καλλιτέχνη. Έτσι λοιπόν τα παιδιά μέσα από την τέχνη του θεάτρου έχουν την δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το συναίσθημα τους και να το αναπτύξουν. Συνδυάζοντας παράλληλα και την τέχνη του χορού ενδυναμώνουν τόσο την σωματική τους κατάσταση όσο και την εξωτερίκευση ενός συναισθήματος μέσω αυτού.
Η: Είναι τέχνες, όπως το θέατρο, ο χορός και η μουσική, οι οποίες εκτελούνται ζωντανά μπροστά σε κοινό. Η επαφή ενός παιδιού με αυτές, βοηθάει στο να καλλιεργήσει, μεταξύ άλλων, δύο πολύ ουσιαστικές δεξιότητες: την ενσυναίσθηση και την αυτοεκτίμηση (η οποία είναι το θεμέλιο της αυτοπεποίθησης). Τα παιδιά έρχονται σε επαφή με όλα τους συναισθήματα, μαθαίνουν να τα αναγνωρίζουν, να τα διαχειρίζονται και να τα εκφράζουν μέσω της τέχνης.

Δυστυχώς, βρισκόμαστε σε μία περίοδο που είναι σε έξαρση η βία ανηλίκων. Οι παραστατικές τέχνες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον περιορισμό του φαινομένου, αν χρησιμοποιούνταν στα σχολεία ως εκπαιδευτικό εργαλείο;
Ε: Ακριβώς αυτό ήταν και το δικό μας ερώτημα, πως μπορούμε μέσα από την τέχνη μας να οδηγήσουμε ή έστω να κάνουμε μια αρχή προς την εξάλειψη αυτού του φαινομένου. Δυστυχώς η εποχή μας προσφέρεται για ένα έντονο συναισθηματικό κλείδωμα έχοντας ως αποτέλεσμα αυτή η συσσώρευση να εκτονώνεται είτε στην λεκτική είτε στην σωματική βία. Βασιζόμενες σε αυτό δημιουργήσαμε το “stage for change” για εφήβους όχι μόνο με σκοπό να μοιραστεί και να φωτιστεί αυτός ο προβληματισμός αλλά χρησιμοποιώντας τον να δημιουργηθεί ένα υλικό που να καταφέρει να ακουστεί στο τέλος την χρονιάς.
Η: Η βία μεταξύ ανηλίκων οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, ένας από τους οποίους είναι η αδυναμία επίλυσης συγκρούσεων. Τα εκπαιδευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούμε στις παραστατικές τέχνες, λόγω της φύσης του αντικειμένου που διδάσκουμε που σχετίζεται άμεσα με το τρίπτυχο ψυχή-σώμα-λόγος, είναι δομημένα πάνω σε θεμελιώδεις αρχές, όπως το παιχνίδι, η ενσυναίσθηση, η αυθεντικότητα, η αποδοχή και η ομαδικότητα. Όλα αυτά μας βοηθούν να διαχειριζόμαστε εσωτερικές και εξωτερικές συγκρούσεις και υπό αυτό το πρίσμα, οι παραστατικές τέχνες μπορούν να συντελέσουν στον περιορισμό του φαινομένου.

Από ποιες ηλικίες μπορούν να έρχονται τα παιδιά; Υπάρχουν προγράμματα που μπορούν να παρακολουθήσουν μαζί με τους γονείς;
Η: Από 2 ετών! Στο πρόγραμμά μας “Tiny Stars”, για ηλικίες 2-4 ετών, έχουμε εντάξει τα παιχνίδια σύνδεσης γονέα-παιδιού. Μέσα από δημιουργικά παιχνίδια, ο γονιός γίνεται ο ιδεατός πρώτος του/της δάσκαλος σε πραγματικά ουσιαστικές δεξιότητες που αναπτύσσονται σε αυτές ηλικίες και πάντα μέσω του παιχνιδιού.
Ε: Τα προγράμματα μας ξεκινούν για ηλικίες 2 ετών όπου εκεί συνοδεύονται μαζί με τους γονείς τους. Πρωταρχική μας σκέψη ήταν το ερώτημα του “πώς μπορεί η τέχνη να συμβάλει στην ουσιαστική σύνδεση γονέα και παιδιού” έτσι λοιπόν δημιουργήσαμε το πρόγραμμα “Tiny Stars”. Έπειτα προχωράμε και αγκαλιάζουμε τις ηλικίες 5-7 ετών όπου οι γονείς έχουν αποχωρήσει και τα παιδιά έρχονται σε επαφή με βασικά συναισθήματα και δημιουργούν λόγο και κίνηση μέσα από αυτά.
Υπάρχουν workshop και για ενήλικες που δεν έχουν καμία σχέση με το θέατρο και τις παραστατικές Τέχνες; Κι εδώ ποια είναι τα οφέλη για κάποιον που δεν έχει καμία σχέση με τον χώρο;
Η: Φυσικά! Φέτος έχουμε το θεατρικό workshop «Φέρε μόνο εσένα», ένα θεατρικό εργαστήρι για όλους-ες-α. Το να παρακολουθήσει κάποιος-α ένα τέτοιο workshop είναι ένας σίγουρος τρόπος για να έρθει σε μεγαλύτερη επαφή και να εξοικειωθεί με τις πτυχές του εαυτού του. Μπορεί μέσα από έναν αυτοσχεδιασμό, έναν ρόλο, ένα ποίημα να εκφράσει κάτι από την ψυχή του, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα μπορούσε. Μειώνεται το κοινωνικό στρες και το άγχος της έκθεσης, μπαίνει στη θέση του άλλου και αντιλαμβάνεται, ότι είναι μοναδικός αλλά όχι μόνος.
Ε: Προσπαθούμε πάντα να αγκαλιάζουμε και να μεγαλώνουμε την κοινότητά μας χωρίς όμως να την στιγματίζουμε. Με αυτόν τον στόχο δημιουργήσαμε και συνεχίζουμε να επεξεργαζόμαστε και νέα προγράμματα για ενήλικες που δεν έχουν έρθει σε επαφή με το θέατρο αλλά και για επαγγελματίες που αναζητούν νέα εργαλεία εκφράσεις και δημιουργίας.
Γιατί να έρθει κάποιος στο INDAK art lab;
Η: Γιατί είναι φωτεινό, γιατί είναι ζεστό, γιατί είναι στο πανέμορφο Παγκράτι και για να καλλιεργήσει μία ρεαλιστική αισιοδοξία μέσω της τέχνης, δηλαδή να βρίσκεται πάντα σε επαφή με την πραγματικότητα αλλά να εστιάζει στις πιο θετικές πλευρές της.
Ένα μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους γονείς που μας διαβάζουν;
Ε: Ο βασικός σκοπός της τέχνης είναι να μοιράζεται, αυτό από μόνο του αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για να κάνεις μια αρχή. Επενδύοντας στην τέχνη ουσιαστικά επιτρέπεις στον εαυτό σου να βιώσει το “εδώ και τώρα” του, με σκοπό να καλλιεργήσει την οπτική ευαισθησία, που θα συμβάλει στην ολοκλήρωση την προσωπικότητα σου.
Η: Εκτιμήστε και απολαύστε τη διαμόρφωση της μοναδικότητάς τους. Παίξτε μαζί τους ελεύθερα! Μην τους δείχνετε, πώς να το κάνουν. Απλώς δώστε τους υλικά και αφήστε τα να φτιάξουν ό,τι θέλουν αυθόρμητα. Αντί να σκέφτεστε πώς θα καθορίσετε την έκβαση, γιατί να μη βρείτε τι τους αρέσει και απλώς να τα βοηθήσετε να το πράξουν με τον τρόπο τους; Θα είναι καλύτερο για όλους. Έτσι θα είναι έτοιμα και για το πιο «σοβαρό» παιχνίδι, που είναι η ζωή!
Η σελίδα του κέντρου είναι αυτή: https://www.indak.gr/
Διαβάστε επίσης:
O Γιώργος Αντωνόπουλος σκηνοθετεί την παιδική παράσταση «Πες το ψέμματα» και μιλάει στο infokids
