Η Ευρώπη βιώνει ένα από τα ισχυρότερα κύματα ζέστης των τελευταίων ετών, με θερμοκρασίες που σε αρκετές περιοχές ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου και τις αρχές να εκδίδουν διαδοχικές προειδοποιήσεις για την προστασία των πολιτών. Στην Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία και την Ιταλία καταγράφονται ακραίες συνθήκες για την εποχή, ενώ οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή τους σε ένα μετεωρολογικό φαινόμενο που ακούγεται όλο και συχνότερα: τον θερμικό θόλο.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που μπορεί να διατηρήσει πολύ υψηλές θερμοκρασίες για αρκετές ημέρες, αυξάνοντας σημαντικά την επιβάρυνση για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους και ανθρώπους με χρόνια προβλήματα υγείας.
Τι είναι ο θερμικός θόλος
Ο θερμικός θόλος (heat dome) δημιουργείται όταν ένα ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων παραμένει σχεδόν ακίνητο πάνω από μια μεγάλη περιοχή.
Σαν ένα αόρατο καπάκι, εγκλωβίζει τον θερμό αέρα κοντά στην επιφάνεια της Γης. Καθώς ο αέρας συμπιέζεται, θερμαίνεται ακόμη περισσότερο, ενώ η απουσία νεφώσεων επιτρέπει στον ήλιο να ζεσταίνει συνεχώς το έδαφος. Έτσι, οι θερμοκρασίες αυξάνονται μέρα με τη μέρα και ακόμη και οι νύχτες παραμένουν ασυνήθιστα ζεστές.
Γιατί η Ευρώπη επηρεάζεται τόσο έντονα
Το σημερινό κύμα καύσωνα ενισχύεται από θερμές αέριες μάζες που μεταφέρονται από τη Βόρεια Αφρική προς τη δυτική και κεντρική Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες κινούνται έως και 10 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή. Παράλληλα, αυξάνονται οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες», όταν δηλαδή η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς, γεγονός που δυσκολεύει τον οργανισμό να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση.
Θα επηρεαστεί και η Ελλάδα;
Προς το παρόν, το επίκεντρο του θερμικού θόλου βρίσκεται κυρίως στη δυτική και κεντρική Ευρώπη.
Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, καθώς τα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι πολύ θερμές αέριες μάζες θα επηρεάσουν και περιοχές της νοτιοανατολικής Ευρώπης τις επόμενες ημέρες. Το πώς και σε ποιο βαθμό θα επηρεαστεί η Ελλάδα θα φανεί από τις νεότερες προγνώσεις.
Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί από μόνη της έναν θερμικό θόλο. Ωστόσο, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα τέτοιου είδους καύσωνες να είναι εντονότεροι, να διαρκούν περισσότερο και να εμφανίζονται συχνότερα.
Η Ευρώπη θεωρείται η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο και αυτό σημαίνει ότι τα ακραία θερμικά επεισόδια αναμένεται να αποτελούν ολοένα συχνότερο φαινόμενο τα επόμενα χρόνια.
Πώς να προστατευτείτε από τον καύσωνα
Η παρατεταμένη ζέστη μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, όμως ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες και τα άτομα με χρόνια νοσήματα.
Οι ειδικοί συνιστούν να πίνουμε άφθονα υγρά, ακόμη και αν δεν διψάμε, να αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες με τη μεγαλύτερη ζέστη και να προτιμούμε ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα. Παράλληλα, καλό είναι να παραμένουμε σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους όσο είναι δυνατόν.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και τα παιδιά. Δεν πρέπει να μένουν ποτέ μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά, ενώ είναι σημαντικό να πίνουν συχνά νερό, να φορούν καπέλο και να αποφεύγουν το έντονο παιχνίδι τις μεσημεριανές ώρες.
Αν κάποιος εμφανίσει έντονη αδυναμία, ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλο, ναυτία ή πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος, χρειάζεται άμεση μεταφορά σε δροσερό σημείο και αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία.
